ข่าวสารและบทความ

ผลตรวจน้ำเชื้อ (Semen Analysis) อ่านอย่างไร? 7 ค่าสำคัญที่ว่าที่คุณพ่อต้องรู้

สำหรับคู่รักที่ปล่อยให้ตั้งครรภ์ตามธรรมชาติมาเกิน 1 ปีแล้วยังไม่สำเร็จ รู้หรือไม่ว่าสาเหตุของภาวะมีบุตรยากไม่ได้อยู่ที่ฝ่ายหญิงเสมอไป สิ่งแรกๆ ที่คุณผู้ชายควรทำเพื่อเช็กความพร้อมของตัวเองคือ การตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ หรือ Semen Analysis

เมื่อเข้ารับการตรวจแล้ว การทำความเข้าใจตัวเลขบนใบรายงานผลเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะจะช่วยให้เรารู้สถานการณ์ของตัวเองว่า คุณภาพอสุจิอยู่ในระดับไหน มีความพร้อมมากน้อยเพียงใด และมีจุดไหนที่ต้องให้แพทย์ช่วยดูแลเป็นพิเศษเป็นจุดเริ่มต้นของการวางแผนครอบครัวที่ตรงจุด

7 ตัวเลขสำคัญบนใบรายงานผล ตรวจน้ำเชื้อ (อ้างอิงเกณฑ์ WHO ล่าสุด ฉบับที่ 6)

ลองมาเช็กลิสต์ตัวเลขสำคัญ 7 พารามิเตอร์ ซึ่งเป็นค่าเกณฑ์ขั้นต่ำตามองค์การอนามัยโลก (WHO) กันว่ามีค่าอะไรที่ต้องให้ความสนใจบ้าง

  • ปริมาตรน้ำเชื้อ (Volume) ≥ 1.4 mL ปริมาตรเป็นปัจจัยสำคัญ เพราะเป็นตัวช่วยพาน้องอสุจิเดินทางไปหาไข่ หากมีปริมาตรต่ำกว่าเกณฑ์ อาจบ่งชี้ถึงปัญหาของต่อมสร้างน้ำอสุจิ หรือเกิดการอุดตันของท่อนำอสุจิได้
  • ความเข้มข้นอสุจิ (Sperm Concentration) ≥ 16 ล้าน/มล. เป็นการวัดจำนวนอสุจิในน้ำอสุจิ 1 มิลลิลิตร ถ้าน้อยกว่านี้แปลว่าอาจมีปริมาณตัวอสุจิไม่เพียงพอต่อการปฏิสนธิ
  • จำนวนอสุจิรวม (Total Sperm Count) ≥ 39 ล้าน คือจำนวนอสุจิทั้งหมดในการหลั่ง 1 ครั้ง ยิ่งมีปริมาณเยอะยิ่งดี หากต่ำกว่าเกณฑ์จะทำให้โอกาสที่ไข่และอสุจิจะปฏิสนธิกันลดลงอย่างชัดเจน
  • การเคลื่อนไหวไปข้างหน้า (Progressive Motility) ≥ 30% อสุจิที่แข็งแรงต้อง “ว่ายไปข้างหน้าได้ดี” เพื่อเดินทางไปเจาะไข่ที่บริเวณท่อนำไข่ หากเปอร์เซ็นต์ในส่วนนี้ต่ำ จะทำให้อสุจิเคลื่อนที่ช้าและเดินทางไปถึงไข่ได้ยาก
  • การเคลื่อนไหวโดยรวม (Total Motility) ≥ 42% ค่านี้บอกถึงศักยภาพโดยรวมในการเคลื่อนไหวของอสุจิ (รวมทั้งที่ว่ายตรงและว่ายวน) หากต่ำกว่าเกณฑ์ โอกาสปฏิสนธิก็จะลดลงตามไปด้วย
  • รูปร่างลักษณะของอสุจิปกติ (Normal Morphology) ≥ 4% ข้อนี้สำคัญมาก! อสุจิที่มีรูปร่างสมบูรณ์ (ส่วนหัว ลำตัว และหางปกติ) จะมีประสิทธิภาพในการเจาะไข่ได้สำเร็จมากกว่า ถ้ารูปร่างผิดปกติเยอะ การปฏิสนธิก็จะยิ่งยากขึ้น
  • ความมีชีวิตของอสุจิ (Viability) ≥ 54% บ่งบอกถึงสัดส่วนของอสุจิที่ยังมีชีวิตอยู่ หากมีอสุจิตายในปริมาณมาก โอกาสที่ไข่จะได้รับการผสมก็จะลดลง

นอกเหนือจาก 7 ค่านี้ ยังมีการประเมินส่วนอื่นๆ อีกหรือไม่?

ในใบรายงานผล อาจมีการประเมินข้อมูลเพิ่มเติมที่แพทย์จะใช้ประกอบการวินิจฉัย เช่น สีของน้ำเชื้อ, ค่า pH, ความหนืด (Viscosity), การเปลี่ยนสภาพเป็นของเหลว (Liquefaction), การพบสิ่งตกค้าง รวมถึงการเกาะกลุ่มกันของอสุจิ (Agglutination) และการพบเซลล์กลม (Round Cells) ซึ่งอาจเป็นเม็ดเลือดแดงที่บ่งบอกถึงการติดเชื้อ หรือเป็นเซลล์อสุจิที่ยังพัฒนาไม่สมบูรณ์ก็ได้

ตรวจน้ำเชื้อ อ่านผลอย่างไร

ผลตรวจน้ำเชื้อปกติ… แต่ทำไมยังไม่ตั้งครรภ์?

แม้ผลตรวจน้ำเชื้อเบื้องต้นจะอยู่ในเกณฑ์ปกติ ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะทราบข้อมูลทุกอย่างเกี่ยวกับภาวะเจริญพันธุ์ของฝ่ายชาย ในบางกรณีที่ยังคงมีบุตรยาก แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจเชิงลึกเพิ่มเติม เช่น:

  • การตรวจการแตกหักของ DNA อสุจิ (Sperm DNA Fragmentation Test): เพื่อประเมินความเสียหายของสารพันธุกรรมภายในตัวอสุจิ
  • การตรวจการจับกับไฮยาลูโรแนนของตัวอสุจิ (Sperm Hyaluronan Binding Assay): ประเมินความสามารถของอสุจิในการเข้าปฏิสนธิกับไข่
  • การตรวจทางพันธุกรรม (Genetic Testing): อาจเหมาะสมสำหรับผู้ชายบางรายที่มีความผิดปกติของอสุจิในระดับรุนแรง

หากคุณและคู่พยายามมีลูกมานานแล้วแต่ยังไม่สำเร็จ การตรวจ Semen Analysis อาจเป็นก้าวแรกที่ช่วยให้รู้สาเหตุได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น รู้ตัวเลข = รู้สถานการณ์ รู้เร็ว = วางแผนได้ตรงจุดกว่า แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านการรักษาผู้มีบุตรยาก เพื่อแปลผลตรวจอย่างถูกต้องและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

👉 สนใจปรึกษาปัญหาภาวะมีบุตรยาก หรือสอบถามแพ็กเกจ ตรวจน้ำเชื้อ คลิก

ข่าวสารและบทความอื่นๆ

World Embryologist Day: ทำความรู้จัก “นักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อน” ฮีโร่ผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของครอบครัว

เนื่องในวันนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนโลก (World Embryologist Day) ขอพาว่าที่คุณพ่อคุณแม่มาทำความรู้จักกับ “ฮีโร่ผู้อยู่เบื้องหลัง” ความสำเร็จของหลายครอบครัว พร้อมเจาะลึกความมหัศจรรย์ของการเจริญเติบโตของ “ตัวอ่อน” ในกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI)

ถามหมอ 💬 กับหมอจิว : เจาะลึกความลับผู้ชาย “DNA ของสเปิร์ม” คืออะไร? และมีผลต่อการตั้งครรภ์อย่างไร?

DNA ของสเปิร์มมีผลต่อการปฏิสนธิ คุณภาพตัวอ่อน และโอกาสตั้งครรภ์อย่างไร? ทำความเข้าใจพร้อมชมคลิปจากแพทย์ผู้ชำนาญการ และรู้จักการตรวจ Sperm DNA Fragmentation Test ที่ช่วยค้นหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก

ถามหมอ 💬 กับหมอนิ x คุณมิ้น มิณฑิตา : ประจำเดือนผิดปกติ ส่งผลต่อจำนวนไข่ในอนาคตจริงหรือ?

ถามหมอกับหมอนิ EP. นี้ คุณมิ้น มิณฑิตา จะมาไขข้อข้องใจกับหมอนิ ว่า หากประจำเดือนมาผิดปกติ จะส่งผลต่อจำนวนไข่ในอนาคตจริงหรือ?