ERA Test และ ORA Test ตรวจหาช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน

ในกระบวนการรักษาภาวะมีบุตรยาก คู่สมรสบางคู่อาจผ่านขั้นตอนการคัดเลือกตัวอ่อนที่มีโครโมโซมปกติ มีตัวอ่อนคุณภาพดี และมีความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ในเกณฑ์เหมาะสมแล้ว แต่หลังจากย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูก ตัวอ่อนกลับยังไม่สามารถฝังตัวได้สำเร็จ

สาเหตุหนึ่งที่แพทย์อาจพิจารณาประเมินเพิ่มเติม คือ ช่วงเวลาที่เยื่อบุโพรงมดลูกพร้อมรับการฝังตัวของตัวอ่อน หรือที่เรียกว่า Window of Implantation: WOI

ความสำเร็จของการฝังตัวไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของตัวอ่อนเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกและจังหวะเวลาในการย้ายตัวอ่อนที่สอดคล้องกันด้วย หากตัวอ่อนถูกย้ายเข้าสู่โพรงมดลูกเร็วหรือช้ากว่าช่วงเวลาที่เยื่อบุพร้อมรับตัวอ่อน โอกาสในการฝังตัวอาจลดลงได้

ปัจจุบันมีการตรวจที่ช่วยประเมินช่วงเวลาฝังตัวเฉพาะบุคคล ได้แก่ ERA Test ซึ่งวิเคราะห์จากชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก และ ORA Test ซึ่งเป็นการตรวจจากตัวอย่างเลือดโดยไม่ต้องเก็บชิ้นเนื้อ เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการออกแบบวันย้ายตัวอ่อนให้เหมาะสมกับผู้เข้ารับการรักษาแต่ละราย

Window of Implantation คืออะไร?

Window of Implantation หรือ WOI คือช่วงเวลาที่เยื่อบุโพรงมดลูกมีความพร้อมเหมาะสมต่อการรับตัวอ่อนและเริ่มกระบวนการฝังตัว

อาจเปรียบเยื่อบุโพรงมดลูกเสมือนมี “ประตูรับตัวอ่อน” ซึ่งจะเปิดอยู่เพียงช่วงเวลาหนึ่งในแต่ละรอบการรักษา หากย้ายตัวอ่อนในช่วงที่เยื่อบุโพรงมดลูกยังไม่พร้อม หรือเลยช่วงเวลาที่เหมาะสมไปแล้ว ตัวอ่อนและเยื่อบุโพรงมดลูกอาจไม่อยู่ในจังหวะที่สอดคล้องกัน

โดยทั่วไป แพทย์จะกำหนดวันย้ายตัวอ่อนตามจำนวนวันที่ผู้รับการรักษาได้รับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน แต่ช่วงเวลาที่เยื่อบุโพรงมดลูกพร้อมรับตัวอ่อนอาจไม่เหมือนกันในผู้หญิงทุกคน

ในผู้หญิงบางราย โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติการฝังตัวล้มเหลว ช่วง Window of Implantation อาจเกิดเร็วหรือช้ากว่ารอบมาตรฐานได้ ซึ่งพบว่าผู้หญิงกว่า 20-30% ที่มีภาวะฝังตัวล้มเหลวซ้ำ อาจมีช่วงเวลาฝังตัวที่คลาดเคลื่อนไปจากเวลามาตรฐาน

การตรวจหาช่วงเวลาที่เหมาะสมเฉพาะบุคคลจึงอาจช่วยให้แพทย์สามารถวางแผน Personalized Embryo Transfer หรือการย้ายตัวอ่อนตามช่วงเวลาที่เหมาะกับเยื่อบุโพรงมดลูกของผู้ป่วยแต่ละรายได้

ทำไมตัวอ่อนโครโมโซมปกติจึงอาจไม่ฝังตัว?

แม้ตัวอ่อนจะผ่านการตรวจคัดกรองและพบว่ามีจำนวนโครโมโซมปกติ หรือมีลักษณะและพัฒนาการอยู่ในเกณฑ์ที่ดี แต่การฝังตัวยังต้องอาศัยองค์ประกอบหลายด้านร่วมกัน ได้แก่

ดังนั้น การตรวจพบว่าเยื่อบุโพรงมดลูกมีความหนาตามเกณฑ์ จึงยังไม่สามารถบอกได้ทั้งหมดว่าเยื่อบุอยู่ในสถานะพร้อมรับการฝังตัวในระดับโมเลกุลหรือไม่

หากเคยย้ายตัวอ่อนคุณภาพดีแล้วยังไม่เกิดการตั้งครรภ์ แพทย์อาจพิจารณาทบทวนทั้งปัจจัยจากตัวอ่อน โพรงมดลูก ฮอร์โมน และช่วงเวลาการย้ายตัวอ่อน ก่อนเลือกการตรวจเพิ่มเติมที่เหมาะสม

ERA Test คืออะไร?

ERA Test หรือ Endometrial Receptivity Analysis เป็นการตรวจเพื่อประเมินว่า ในวันที่เก็บตัวอย่างนั้น เยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ในช่วงที่พร้อมรับการฝังตัวหรือยัง

การตรวจทำโดยเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อจากเยื่อบุโพรงมดลูก หรือ Endometrial Biopsy ในรอบจำลองที่มีการเตรียมเยื่อบุและให้ฮอร์โมนในรูปแบบเดียวกับรอบที่วางแผนจะย้ายตัวอ่อน

จากนั้นตัวอย่างชิ้นเนื้อจะถูกนำไปวิเคราะห์การแสดงออกของยีนจำนวนกว่า 236 ชนิด ซึ่งเกี่ยวข้องกับความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก เพื่อประเมิน Window of Implantation ของผู้รับการรักษาแต่ละราย

ERA Test ได้รับการออกแบบมาเพื่อประเมินสถานะความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก และนำข้อมูลไปใช้กำหนดเวลาสำหรับการย้ายตัวอ่อนเฉพาะบุคคล

ERA Test ตรวจอย่างไร?

การตรวจ ERA Test มีขั้นตอนหลักดังนี้

1. เตรียมเยื่อบุโพรงมดลูก

แพทย์จะวางแผนรอบจำลองให้เหมือนกับรอบย้ายตัวอ่อนจริง โดยอาจใช้ฮอร์โมนเพื่อเตรียมเยื่อบุโพรงมดลูก และกำหนดเวลาเริ่มให้ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนอย่างชัดเจน

2. เก็บตัวอย่างเยื่อบุโพรงมดลูก

เมื่อถึงช่วงเวลาที่กำหนด แพทย์จะเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อขนาดเล็กจากเยื่อบุโพรงมดลูก เพื่อนำไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ

3. วิเคราะห์การแสดงออกของยีน

ห้องปฏิบัติการจะประเมินรูปแบบการแสดงออกของยีนที่สัมพันธ์กับความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก

4. นำผลมาวางแผนวันย้ายตัวอ่อน

ผลตรวจจะช่วยบอกว่าเยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ในช่วงพร้อมรับตัวอ่อนหรือไม่ และควรปรับระยะเวลาในการได้รับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพิ่มขึ้นหรือลดลงกี่ชั่วโมง

แพทย์สามารถนำข้อมูลดังกล่าวไปออกแบบวันย้ายตัวอ่อนในรอบต่อไป เพื่อให้ช่วงเวลาของตัวอ่อนและความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกสอดคล้องกันมากขึ้น

ผล ERA Test บอกอะไรได้บ้าง?

ผลตรวจ ERA Test อาจแบ่งสถานะความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกออกเป็นกลุ่มหลัก เช่น

Receptive

หมายถึง ในช่วงเวลาที่เก็บตัวอย่าง เยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ในช่วงพร้อมรับการฝังตัว การย้ายตัวอ่อนในรอบถัดไปจำทำโดยวางแผนตามระยะเวลาการให้ฮอร์โมนในลักษณะเดียวกับรอบจำลองได้

Pre-receptive

หมายถึง เยื่อบุโพรงมดลูกอาจยังไม่เข้าสู่ช่วงพร้อมรับตัวอ่อน แพทย์อาจพิจารณาเพิ่มระยะเวลาการได้รับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนก่อนย้ายตัวอ่อน หรือบางรายอาจต้องทำการปรับระยะเวลาการเริ่มโปรเจสเตอโรนและทำ ERA test ซ้ำก่อนที่จะวางแผนการใส่ตัวอ่อน

Post-receptive

หมายถึง ช่วงเวลาที่เหมาะสมอาจผ่านไปแล้ว แพทย์อาจพิจารณาลดระยะเวลาการได้รับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนก่อนย้ายตัวอ่อน หรือปรับระยะเวลาการเริ่มโปรเจสเตอโรนและทำ ERA test ซ้ำก่อนที่จะวางแผนการใส่ตัวอ่อน

การแปลผลและการปรับแผนต้องดำเนินการโดยแพทย์ เพราะต้องพิจารณาร่วมกับชนิดของรอบการรักษา ระยะของตัวอ่อน ยาที่ใช้ และข้อมูลทางการแพทย์อื่นของผู้รับการรักษา

ORA Test คืออะไร?

ORA Test หรือ Non-Invasive Endometrial Receptivity Test เป็นการตรวจหาช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวโดยไม่ต้องเก็บชิ้นเนื้อจากเยื่อบุโพรงมดลูก

การตรวจใช้เพียงตัวอย่างเลือดเพื่อนำไปวิเคราะห์ microRNA หรือ miRNA ซึ่งเป็นโมเลกุลขนาดเล็กที่อยู่ในกระแสเลือดของผู้หญิง ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและส่งสัญญาณระหว่างเซลล์

ORA Test จะวิเคราะห์รูปแบบของ miRNA ในกระแสเลือดที่สัมพันธ์กับสถานะของเยื่อบุโพรงมดลูก เพื่อประเมินว่าในช่วงเวลาที่ตรวจนั้น เยื่อบุอยู่ในระยะพร้อมรับการฝังตัวหรือไม่

ข้อมูลจากผู้พัฒนาการตรวจระบุว่า ORA Test ออกแบบมาเพื่อระบุ Window of Implantation จากรูปแบบของ microRNA ในเลือด โดยไม่ต้องทำ Endometrial Biopsy

ORA Test ตรวจอย่างไร?

ขั้นตอนของ ORA Test เริ่มจากการเตรียมเยื่อบุโพรงมดลูกและให้ฮอร์โมนตามแผนที่แพทย์กำหนด เช่นเดียวกับการจำลองรอบย้ายตัวอ่อน

เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม ผู้รับการรักษาจะได้รับการเจาะเลือดเพื่อนำตัวอย่างไปวิเคราะห์รูปแบบของ miRNA และปัจจัยที่สัมพันธ์กับความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก

ผลที่ได้จะช่วยประเมินว่า Window of Implantation ตรงกับช่วงเวลามาตรฐานหรือไม่ และแพทย์ควรปรับเวลาการให้ฮอร์โมนหรือกำหนดวันย้ายตัวอ่อนอย่างไร

เนื่องจากไม่ต้องเก็บชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก ORA Test จึงช่วยลดความเจ็บปวด ความกังวล และความไม่สะดวกที่อาจเกิดขึ้นจากการทำ Endometrial Biopsy 

นอกจากนี้ ยังสามารถเก็บตัวอย่างเลือดไว้ล่วงหน้าในรอบการย้ายตัวอ่อนจริง เพื่อใช้เป็นแผนสำรองในการส่งตรวจ หากการย้ายตัวอ่อนครั้งแรกไม่ประสบความสำเร็จ ผลการตรวจที่ได้จะช่วยให้สามารถวางแผนการย้ายตัวอ่อนในรอบถัดไปได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องเสียเวลาเตรียมเยื่อบุโพรงมดลูกเพื่อทำรอบจำลองสำหรับการตรวจเพิ่มเติม

ERA Test และ ORA Test ต่างกันอย่างไร?

ทั้ง ERA Test และ ORA Test มีเป้าหมายหลักคล้ายกัน คือการประเมิน Window of Implantation เพื่อช่วยวางแผนวันย้ายตัวอ่อนเฉพาะบุคคล แต่แตกต่างกันในวิธีเก็บตัวอย่างและข้อมูลที่นำมาวิเคราะห์

หัวข้อเปรียบเทียบ	ERA Test	ORA Test
ชื่อเต็ม	Endometrial Receptivity Analysis	Non-Invasive Endometrial Receptivity Test
วิธีเก็บตัวอย่าง	เก็บชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก	เจาะเลือด
สิ่งที่นำมาวิเคราะห์	การแสดงออกของยีนในเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก	รูปแบบของ microRNA ในกระแสเลือด
การเก็บชิ้นเนื้อ	จำเป็น	ไม่จำเป็น
การเตรียมผนังรอบจำลอง (Mock Cycle)	จำเป็น	ไม่จำเป็น ในกรณีวางแผนเก็บเลือดไว้ล่วงหน้า
ความรู้สึกขณะตรวจ	อาจรู้สึกไม่สบายหรือเจ็บขณะเก็บตัวอย่าง	ใกล้เคียงกับการเจาะเลือดทั่วไป
จุดประสงค์	ประเมินช่วงเวลาที่เยื่อบุพร้อมรับตัวอ่อน	ประเมินช่วงเวลาที่เยื่อบุพร้อมรับตัวอ่อน
การนำผลไปใช้	วางแผน Personalized Embryo Transfer	วางแผน Personalized Embryo Transfer

การเลือกตรวจ ERA หรือ ORA Test ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสะดวกเพียงอย่างเดียว แพทย์จะพิจารณาจากประวัติการรักษา จำนวนตัวอ่อนที่มีอยู่ ลักษณะของรอบย้ายตัวอ่อน ความเหมาะสมของผู้ป่วย และข้อมูลทางการแพทย์ที่ต้องการประเมิน

การตรวจ ERA Test หรือ ORA Test เหมาะกับใคร?

แพทย์อาจพิจารณาการตรวจความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกในผู้รับการรักษาบางกลุ่ม ได้แก่

ผู้ที่เคยย้ายตัวอ่อนคุณภาพดี แต่ยังไม่เกิดการฝังตัว

หากผ่านการย้ายตัวอ่อนที่มีคุณภาพดีหรือมีโครโมโซมปกติแล้ว แต่ยังไม่เกิดการตั้งครรภ์ แพทย์อาจประเมินว่า Window of Implantation เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ควรตรวจเพิ่มเติมหรือไม่

ผู้ที่มีตัวอ่อนคุณภาพดีจำนวนจำกัด

สำหรับผู้ที่มีตัวอ่อนพร้อมย้ายจำนวนไม่มาก การมีข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับช่วงเวลาที่เยื่อบุโพรงมดลูกพร้อมรับตัวอ่อน อาจช่วยให้แพทย์ออกแบบแผนการย้ายตัวอ่อนได้ละเอียดขึ้น

ผู้ที่ต้องการกำหนดวันย้ายตัวอ่อนให้ตรงกับสรีระของตนเอง

ผู้หญิงแต่ละคนอาจมีการตอบสนองต่อฮอร์โมนและช่วงเวลาความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกแตกต่างกัน การตรวจจึงอาจช่วยระบุเวลาที่เหมาะสมเฉพาะบุคคลแทนการใช้ช่วงเวลามาตรฐานเพียงอย่างเดียว

ผู้ที่มีประวัติการฝังตัวล้มเหลวซ้ำ

ในกรณีที่เคยย้ายตัวอ่อนหลายครั้งแล้วยังไม่สำเร็จ แพทย์อาจพิจารณาการตรวจ ERA หรือ ORA Test เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินเชิงลึก ร่วมกับการตรวจหาปัจจัยอื่นที่อาจเกี่ยวข้องกับการฝังตัว

อย่างไรก็ตาม การตรวจความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกไม่ได้จำเป็นสำหรับผู้เข้ารับการทำ IVF หรือ ICSI ทุกคน การตรวจควรมีข้อบ่งชี้และผ่านการประเมินโดยแพทย์เป็นรายบุคคล โดยเฉพาะหลักฐานและคำแนะนำเกี่ยวกับการใช้การตรวจในผู้ที่มีการฝังตัวล้มเหลวซ้ำยังคงได้รับการศึกษาและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

การตรวจ ERA หรือ ORA Test ช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ได้อย่างไร?

จุดประสงค์ของการตรวจไม่ใช่การเปลี่ยนคุณภาพของตัวอ่อนหรือทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนาขึ้นโดยตรง แต่เป็นการเพิ่มข้อมูลให้แพทย์สามารถวางแผนช่วงเวลาของการย้ายตัวอ่อนได้เหมาะสมยิ่งขึ้น

หากผลตรวจพบว่า Window of Implantation ของผู้รับการรักษาไม่ตรงกับช่วงเวลามาตรฐาน แพทย์อาจปรับระยะเวลาในการได้รับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนก่อนย้ายตัวอ่อน เช่น

แนวทางนี้ช่วยให้การย้ายตัวอ่อนไม่ได้อาศัยเพียงช่วงเวลามาตรฐาน แต่ใช้ข้อมูลระดับยีนหรือโมเลกุลมาประกอบการวางแผนเฉพาะบุคคล

อย่างไรก็ตาม ผลสำเร็จของการรักษายังขึ้นอยู่กับหลายองค์ประกอบ เช่น อายุ คุณภาพไข่และอสุจิ คุณภาพและโครโมโซมของตัวอ่อน สุขภาพของโพรงมดลูก และปัจจัยเฉพาะของผู้เข้ารับการรักษา

ERA Test และ ORA Test จึงไม่สามารถรับประกันการฝังตัวหรือการตั้งครรภ์ได้ แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มข้อมูลสำหรับการวางแผนการรักษาอย่างละเอียดและตรงจุดมากขึ้น

ก่อนตรวจ ERA หรือ ORA Test ต้องเตรียมตัวอย่างไร?

การตรวจต้องดำเนินการในรอบที่แพทย์วางแผนอย่างชัดเจน เพื่อให้สามารถจำลองสภาวะของเยื่อบุโพรงมดลูกให้ใกล้เคียงกับรอบย้ายตัวอ่อนจริง

สิ่งสำคัญคือ

เนื่องจากผลตรวจมีความสัมพันธ์กับระยะเวลาการได้รับฮอร์โมน ความคลาดเคลื่อนของเวลาอาจส่งผลต่อการแปลผลและแผนการย้ายตัวอ่อนในรอบต่อไปได้

สรุป ERA Test และ ORA Test เลือกการย้ายตัวอ่อนในจังหวะที่เหมาะสม

การฝังตัวที่ประสบความสำเร็จต้องอาศัยทั้งตัวอ่อนที่มีศักยภาพและเยื่อบุโพรงมดลูกที่พร้อมในช่วงเวลาที่เหมาะสม

แม้จะมีตัวอ่อนโครโมโซมปกติและมีความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ในเกณฑ์ดี แต่หากช่วงเวลาการย้ายตัวอ่อนไม่ตรงกับ Window of Implantation ตัวอ่อนอาจไม่สามารถฝังตัวได้ตามที่คาดหวัง

ERA Test ใช้การเก็บชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูกเพื่อวิเคราะห์การแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมของเยื่อบุ ส่วน ORA Test ใช้การเจาะเลือดเพื่อวิเคราะห์รูปแบบของ microRNA โดยไม่ต้องเก็บชิ้นเนื้อ

ข้อมูลจากการตรวจสามารถช่วยให้แพทย์ออกแบบ Personalized Embryo Transfer ด้วยการปรับระยะเวลาการให้ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนและกำหนดวันย้ายตัวอ่อนให้สอดคล้องกับสรีระของผู้รับการรักษาแต่ละราย

สำหรับผู้ที่เคยย้ายตัวอ่อนคุณภาพดีแล้วยังไม่สำเร็จ มีตัวอ่อนจำนวนจำกัด หรือมีประวัติการฝังตัวล้มเหลวซ้ำ การปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมในการตรวจ ERA หรือ ORA Test อาจช่วยให้ได้รับข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับวางแผนการรักษาในครั้งต่อไป

ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับ ERA Test และ ORA Test

หากคุณกำลังเตรียมย้ายตัวอ่อน เคยย้ายตัวอ่อนแล้วไม่ฝังตัว หรือมีประวัติการฝังตัวล้มเหลวซ้ำ สามารถนัดหมายเข้ารับคำปรึกษากับแพทย์ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

แพทย์จะทบทวนประวัติการรักษา คุณภาพตัวอ่อน การเตรียมเยื่อบุโพรงมดลูก และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินว่าการตรวจ ERA Test หรือ ORA Test เหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อแผนการรักษาของคุณหรือไม่