ข่าวสารและบทความ

𝐒𝐮𝐩𝐞𝐫𝐢𝐨𝐫 𝐀.𝐑.𝐓. 𝐋𝐈𝐕𝐄 : 🅔🅟.72 ❝ย้ายตัวอ่อนไม่ติด ทำไงดี? เจาะลึก ERA Test & ORA Test คืออะไร ช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ได้อย่างไร❞

(คลิปย้อนหลัง ไลฟ์เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2568 โดยหมอจิว นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา (ว.47770) สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก)

📑 สารบัญเนื้อหา (คลิกเพื่ออ่านตามหัวข้อ)

บทนำ: ทำความรู้จักการตรวจผนังมดลูกเพื่อการย้ายตัวอ่อน

Timestamp 00:01:55

หัวข้อที่เราจะเจาะลึกกันในไลฟ์นี้ คือ “ERA Test คืออะไร และใครบ้างที่จำเป็นต้องตรวจ?” ซึ่งเป็นข้อสงสัยยอดฮิตสำหรับคนที่กำลังอยู่ในกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) หลายคนอาจสงสัยว่าการ ตรวจ ERA Test จำเป็นต้องทำทุกคนหรือไม่ ตรวจแล้วมีประโยชน์อย่างไร และจะช่วยเพิ่มโอกาสในการใส่ตัวอ่อนแล้วตั้งครรภ์สำเร็จได้อย่างไรบ้าง

กระบวนการย้ายตัวอ่อนและการเตรียมผนังมดลูกในการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF / ICSI)

Timestamp 00:02:15

ก่อนที่เราจะไปทำความเข้าใจเรื่องการ ตรวจ ERA Test เราต้องเข้าใจกระบวนการพื้นฐานในการทำเด็กหลอดแก้ว และขั้นตอนการเตรียมผนังมดลูกเสียก่อน

ในการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) ขั้นตอนแรกเริ่มจากการกระตุ้นไข่ เก็บไข่ นำมาปฏิสนธิกับอสุจิในห้องปฏิบัติการจนได้เป็นตัวอ่อน จากนั้นอาจมีการตรวจคัดกรองความผิดปกติทางโครโมโซมของตัวอ่อน (PGT) และทำการแช่แข็งตัวอ่อนเก็บไว้ โดยตัวอ่อนที่แช่แข็งส่วนใหญ่จะอยู่ในระยะบลาสโตซิสต์ (Blastocyst) ซึ่งเป็นตัวอ่อนระยะเจริญเติบโตเต็มที่ในวันที่ 5 ถึงวันที่ 6 หลังการปฏิสนธิ

ในรอบเดือนถัดมาเมื่อพร้อมย้ายตัวอ่อน แพทย์จะเข้าสู่ขั้นตอน การเตรียมผนังมดลูก ซึ่งเปรียบเสมือน “บ้านหลังแรก” ของลูกน้อยที่จะเข้ามาฝังตัวและเติบโตก่อนที่จะคลอดออกมา

ขั้นตอนการเตรียมผนังมดลูกด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจน

ไม่ว่าจะเป็นการเตรียมผนังมดลูกในรอบธรรมชาติ หรือการเตรียมด้วยฮอร์โมนทดแทนจากภายนอก ขั้นตอนแรกคือการทำให้ผนังมดลูกมีความหนาและสมบูรณ์เต็มที่ โดยอาศัย ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen)

  • แหล่งที่มาของเอสโตรเจน: อาจมาจากฟองไข่ที่โตตามธรรมชาติ หรือได้จากฮอร์โมนภายนอกในรูปแบบยากินหรือยาทา
  • ความหนาผนังมดลูกที่เหมาะสม: แพทย์ต้องการให้ผนังมดลูกมีความหนาในช่วง 8 ถึง 12 มิลลิเมตรขึ้นไป
  • ลักษณะผนังมดลูกที่สวยงาม: ต้องมีลักษณะเรียงตัวเป็น 3 ชั้นสวยงาม (Triple-line pattern) ซึ่งจะเห็นเป็นเส้นขอบสีขาวเรียงกัน 3 ชั้นชัดเจนจากการตรวจอัลตราซาวด์
ตรวจอัลตราซาวด์ ผนังมดลูก ย้ายตัวอ่อนไม่ติด ตรวจ ERA Test

ความสำคัญของฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน และ 3 ปัจจัยหลักในการตั้งครรภ์

Timestamp 00:05:28

เมื่อเตรียมผนังมดลูกได้ความหนา 8-12 มิลลิเมตร และเห็นลักษณะ Triple-line เป็น 3 ชั้นเรียงสวยเรียบร้อยแล้ว แพทย์จะเริ่มยาชุดที่ 2 นั่นคือ ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone)

หน้าที่ของโปรเจสเตอโรนและการนับเวลาฝังตัว

ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนทำหน้าที่เปลี่ยนสภาพเยื่อบุผนังมดลูกที่หนาตัวแล้ว ให้พร้อมรับการฝังตัวของตัวอ่อน โดยการเริ่มยาจะอ้างอิงตามอายุของตัวอ่อนที่จะนำมาใส่:

  • ตัวอ่อนระยะ Blastocyst (Day 5 หรือ Day 6) จะต้องเริ่มยาโปรเจสเตอโรนล่วงหน้า 5 วัน (หรือประมาณ 120 ชั่วโมง) ก่อนวันย้ายตัวอ่อน
  • ตัวอย่างการให้ยา: หากมีกำหนดใส่ตัวอ่อนใน วันเสาร์ คนไข้จะต้องเริ่มใช้ยาโปรเจสเตอโรน (ซึ่งมักใช้ยาสอดช่องคลอดร่วมกับยากิน) ตั้งแต่ วันจันทร์ (จันทร์, อังคาร, พุธ, พฤหัสบดี, ศุกร์ รวม 5 วันเต็ม) แล้วจึงทำการย้ายตัวอ่อนในวันเสาร์

สำหรับผู้หญิงส่วนใหญ่ (ประมาณ 70-80%) การให้ยาโปรเจสเตอโรนครบ 5 วัน ผนังมดลูกจะเปิดรับการฝังตัวได้พอดี แต่ยังมีผู้หญิงอีกบางกลุ่มที่ให้ยาครบ 5 วันแล้ว ผนังมดลูกกลับยังไม่พร้อมรับตัวอ่อน

3 ปัจจัยหลักที่มีผลต่อความสำเร็จในการทำ IVF

  • คุณภาพและโครโมโซมของตัวอ่อน: เกรดของตัวอ่อน และความปกติทางโครโมโซม
  • สภาพผนังมดลูก: ความหนาได้มาตรฐาน โครงสร้างสวย ไม่มีติ่งเนื้อหรือพังผืดขัดขวาง
  • ความสัมพันธ์ระหว่างผนังมดลูกกับตัวอ่อน (Window of Implantation): ตัวอ่อนต้องถูกย้ายในเวลาที่ผนังมดลูกเปิดรับพอดี หากอายุผนังมดลูกกับอายุตัวอ่อนไม่สอดคล้องกัน (Implantation Mismatch) ก็จะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้

ปัจจัยข้อที่ 3 นี้เอง ที่เป็นจุดเริ่มต้นของนวัตกรรมการตรวจ ERA Test

ใครบ้างที่จำเป็นต้องตรวจ ERA Test? เช็กลิสต์กลุ่มเสี่ยง

Timestamp 00:07:50

โดยปกติคนส่วนใหญ่เริ่มยาโปรเจสเตอโรนครบ 5 วันแล้วผนังมดลูกจะพร้อมรับตัวอ่อน แต่หากมีความสงสัยว่า “หน้าต่างการฝังตัว” ของตนเองอาจไม่ตรงกับคนทั่วไป ใครบ้างที่ควรพิจารณาตรวจ ERA Test?

ข้อบ่งชี้และกลุ่มคนที่ควรพิจารณา ตรวจ ERA Test :

  • ผู้ที่มีประวัติย้ายตัวอ่อนคุณภาพดีแล้วไม่ตั้งครรภ์ (Recurrent Implantation Failure): เคยย้ายตัวอ่อนที่ผ่านการตรวจโครโมโซมปกติ (Euploid embryo) ไปแล้ว 1-2 ครั้ง แต่ผลออกมาไม่ท้อง
  • ผู้ที่มีจำนวนตัวอ่อนจำกัด: เช่น ผู้หญิงอายุมาก กระตุ้นไข่ได้ยาก และได้ตัวอ่อนที่ผ่านการตรวจโครโมโซมปกติเพียงแค่ 1 ตัวเท่านั้น การตรวจ ERA Test ล่วงหน้าจะช่วยปิดช่องโหว่และเพิ่มความมั่นใจสูงสุดก่อนการย้ายตัวอ่อนที่มีอยู่อย่างจำกัด
  • ผู้ที่มีประวัติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์ (Chemical Pregnancy): เคยย้ายตัวอ่อนแล้วตรวจเลือดพบค่าฮอร์โมนการตั้งครรภ์ (HCG) ขึ้น แต่ต่อมาค่าลดลง

ERA Test คืออะไร? ขั้นตอนการตรวจและการวิเคราะห์ผลยีนผนังมดลูก

Timestamp 00:09:06

ERA Test (Endometrial Receptivity Analysis) คือ การตรวจวิเคราะห์ระดับการแสดงออกของยีน (Gene Expression) ที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมในการรับการฝังตัวของตัวอ่อนในเยื่อบุผนังมดลูกมากกว่า 200 ยีน

ขั้นตอนการตรวจ ERA Test

  • 1. ทำการเตรียมผนังมดลูกเหมือนรอบย้ายตัวอ่อนจริง โดยให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนจนผนังหนาได้ที่
  • 2. ให้ยาโปรเจสเตอโรนล่วงหน้า 5 วัน
  • 3. ในวันที่ 6 (ซึ่งปกติจะเป็นวันย้ายตัวอ่อน) จะไม่มีการย้ายตัวอ่อน แต่แพทย์จะทำการตัดเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อเยื่อบุช่องท้องมดลูก (Endometrial Biopsy) ส่งเข้าห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ยีน

การแปลผลการตรวจ ERA Test

  • Receptive (ผนังมดลูกพร้อมรับ): แสดงว่าการเริ่มยาโปรเจสเตอโรน 5 วัน (120 ชม.) เป็นระยะเวลาที่ถูกต้อง เหมาะสมสำหรับการย้ายตัวอ่อนในรอบถัดไป
  • Pre-Receptive (ผนังมดลูกยังอ่อนไป / ช้ากว่าปกติ): ผนังมดลูกยังไม่พร้อม ต้องเพิ่มระยะเวลาการเริ่มยา เช่น ผลระบุว่าผนังมดลูกเหมือนเพิ่งได้อายุ 4 วัน ในรอบถัดไปจึงต้องปรับเพิ่มเวลาเริ่มยาโปรเจสเตอโรนล่วงหน้าเป็น 6 วัน ก่อนย้ายตัวอ่อน
  • Post-Receptive (ผนังมดลูกแก่ไป / เร็วกว่าปกติ): ผนังมดลูกข้ามช่วงเวลาฝังตัวไปแล้ว รอบถัดไปจะต้องลดระยะเวลาการให้ยาลง เช่น ลดลง 12 หรือ 24 ชั่วโมง และอาจต้องทำรอบตรวจซ้ำเพื่อยืนยันเวลาที่แม่นยำ

ทางเลือกใหม่ ORA Test: ตรวจความพร้อมผนังมดลูกด้วยการเจาะเลือด

Timestamp 00:11:16

แม้การตรวจ ERA Test จะมีประโยชน์สูง แต่ก็มีข้อจำกัดตรงที่คนไข้ต้อง เสียเวลาไป 1 รอบเดือน ในการเตรียมผนังเพื่อเจาะเก็บชิ้นเนื้อโดยไม่สามารถย้ายตัวอ่อนในรอบนั้นได้

ปัจจุบันจึงได้มีการพัฒนานวัตกรรมการตรวจใหม่ที่เรียกว่า ORA Test

ข้อดีและความต่างของ ORA Test

  • ตรวจจากเลือดของคุณแม่: วิเคราะห์การแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับผนังมดลูกจากการเจาะเลือด ไม่ต้องตัดชิ้นเนื้อเยื่อบุมดลูก
  • ไม่ต้องเสียรอบย้ายตัวอ่อน: ในรอบที่จะย้ายตัวอ่อนจริง สามารถเตรียมผนังมดลูกและเจาะเลือดเก็บไว้ในวันที่ย้ายตัวอ่อนได้เลย
  • หากย้ายตัวอ่อนแล้วไม่ตั้งครรภ์: ค่อยส่งตรวจตัวอย่างเลือดที่ได้เจาะเก็บไว้ ไปตรวจดูว่าสาเหตุที่ไม่ตั้งครรภ์มาจากผนังมดลูกไม่พร้อมรับตัวอ่อนหรือไม่ ทำให้สามารถนำข้อมูลมาปรับสูตรยาในรอบถัดไปได้ทันทีโดยไม่เสียเวลา

สรุปประโยชน์ของ ERA & ORA Test ช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จในการตั้งครรภ์

Timestamp 00:13:49

การตรวจความพร้อมของผนังมดลูก ทั้งรูปแบบ ERA Test (เก็บชิ้นเนื้อผนังมดลูก) และ ORA Test (เจาะเลือด) เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยประเมินระยะเวลาในการเริ่มยาฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน ให้สอดคล้องกับอายุของตัวอ่อนอย่างแม่นยำที่สุด

การตรวจนี้มีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับ:

  • 1. ผู้ที่เคยย้ายตัวอ่อนคัดโครโมโซมปกติแล้วไม่ตั้งครรภ์ 1-2 ครั้ง
  • 2. ผู้ที่มีจำนวนตัวอ่อนจำกัดมากๆ และต้องการลดทุกความเสี่ยง เพื่อเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ให้สูงที่สุด

การรู้ระยะเวลาฝังตัวที่แน่นอน ช่วยให้แพทย์สามารถปรับแผนการให้ยาสอดและยากินฮอร์โมนได้อย่างตรงจุด ช่วยเพิ่มโอกาสในการอุ้มท้องสำเร็จและเติมเต็มความฝันในการมีบุตรได้อย่างมั่นใจ

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม / นัดหมายปรึกษาแพทย์

หากท่านมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตรวจ ERA Test, ORA Test หรือปัญหาการรักษาภาวะมีบุตรยาก สามารถติดต่อคลินิกรักษาผู้มีบุตรยาก Superior A.R.T. ได้ทุกช่องทางทาง

LIVE โดย

LIVE หมอจิว นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา (ว.47770)

นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา (ว.47770)
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

ข่าวสารและบทความอื่นๆ

𝐒𝐮𝐩𝐞𝐫𝐢𝐨𝐫 𝐀.𝐑.𝐓. 𝐋𝐈𝐕𝐄 : 🅔🅟.71 ❝มีลูกหนึ่งคน ต้องมีไข่เท่าไหร่ถึงเพียงพอ เจาะลึกกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว (ICSI) และปัจจัยที่ควรรู้❞

จากคำถามว่า อยากมีลูกหนึ่งคน ต้องมีไข่เท่าไหร่ ถึงเพียงพอ? และ ทำไมตอนเก็บไข่ได้ตั้ง 10 ใบ แต่สุดท้ายพอเลี้ยงเป็นตัวอ่อนกลับไม่ได้ 10 ตัว? มาดูคำตอบใน Live EP.71 นี้ได้เลย

ERA Test และ ORA Test ตรวจหาช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน

คุณภาพตัวอ่อนไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่มีผลต่อความสำเร็จ แต่ช่วงเวลาเปิดรับตัวอ่อนของเยื่อบุโพรงมดลูกก็สำคัญ มารู้จัก ERA Test & ORA Test เทคโนโลยีที่ช่วยประเมินความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก ช่วยหาช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับย้ายตัวอ่อนเฉพาะบุคคล

ตัวอ่อนคุณภาพดีดูจากอะไร? ไม่ได้ดูแค่ความสวย แต่ต้องดูการเติบโตของเซลล์

เบื้องหลังกล้องจุลทรรศน์ในห้องปฏิบัติการ นักวิทยาศาสตร์ห้องเพาะเลี้ยงตัวอ่อนเขาดูอะไรกันแน่ ถึงรู้ว่าตัวอ่อนตัวไหนสมบูรณ์พอที่จะเติบโตไปเป็นเบบี๋? วันนี้เราจะพาทุกท่านไปส่องกล้องแล็บ ดูเกณฑ์การคัดเลือกตัวอ่อนคุณภาพดีในแต่ละระยะกัน