รู้ลึกทุกเรื่องเกี่ยวกับ “ลูกแฝด” เกิดจากสาเหตุใด แฝดแท้ แฝดเทียม คืออะไร

ไม่มีความสุขไหนเทียบได้กับความรู้สึกเมื่อรู้ว่ากำลังจะได้เป็นแม่ และความสุขนั้นจะทวีคูณหากรู้ว่ากำลังตั้งครรภ์ลูกแฝด เด็กแฝดน่ารักและผูกพันกันมาก จนบางครั้งคุณแทบจะแยกไม่ออกว่าคนไหนเป็นใคร แต่… ลูกแฝดคืออะไร? การตั้งครรภ์แฝด (multiple pregnancy) มีกี่ประเภท? และปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้โอกาสตั้งครรภ์ลูกแฝดเพิ่มขึ้น? ในบทความนี้ เราจะพาไปรู้ลึกทุกเรื่องเกี่ยวกับการมีลูกแฝด พร้อมแล้วก็มาเริ่มกันเลย

การตั้งครรภ์แฝด (Multiple Pregnancy) คืออะไร

การตั้งครรภ์แฝด (Multiple Pregnancy) คือ การตั้งครรภ์ที่มีทารกมากกว่า 1 คนในครรภ์ โดยลูกแฝด ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Twins  หรือ “แฝดสอง” หากมีสองคน และเรียกว่า Triplets หรือ “แฝดสาม” หากมีสามคน) และเรียกว่า Quadruplets หรือ “แฝดสี่” หากมีสี่คน

“การตั้งครรภ์ทารกตั้งแต่สามคนขึ้นไป” จะเรียกว่า “High-Order Multiples” ในภาษาอังกฤษ

ฝาแฝด คือ อะไร แฝดแท้ แฝดเทียม คืออะไร

การตั้งครรภ์ลูกแฝด แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. ฝาแฝดเทียม (Fraternal Twins)

แฝดเทียม คือ ฝาแฝดที่เกิดจากที่ฝ่ายหญิงมีไข่ตก 2 ใบ ในรอบเดือนเดียวกัน โดยไข่แต่ละใบปฏิสนธิกับอสุจิคนละตัว และพัฒนาจนเป็นตัวอ่อน (Embryos) หรือทารก 2 คนที่เติบโตอยู่ภายในมดลูกของฝ่ายหญิงในช่วงเวลาเดียวกัน

เนื่องจากฝาแฝดเทียมเกิดจากไข่คนละใบที่ปฏิสนธิกับอสุจิคนละตัว ฝาแฝดจึงอาจมีรูปร่างหน้าตาและเพศที่แตกต่างกันได้ ฝาแฝดเทียมจึงถูกเรียกว่า Non-Identical Twins หรือ Dizygotic Twins ซึ่งหมายถึง “สองเซลล์” หรือ “ที่มาจากไข่คนละใบ”

2. ฝาแฝดแท้ (Identical Twins)

แฝดแท้ คือ ฝาแฝดที่เกิดจากไข่เพียง 1 ใบที่ปฏิสนธิกับอสุจิแล้วแบ่งตัวออกเป็นตัวอ่อน 2 ตัวในระหว่างกระบวนการแบ่งเซลล์ จนพัฒนากลายเป็นทารกในครรภ์ 2 คน ที่มีหน่วยพันธุกรรมเหมือนกันทุกประการ เป็นเพศเดียวกันและมีหน้าตาเหมือนกัน “ฝาแฝดแท้” ยังรู้จักกันในชื่อ Monozygotic Twins ซึ่งหมายถึง”เซลล์เดียวกัน”

ลูกแฝดเกิดจากสาเหตุใดได้บ้าง

หลายคนอาจสงสัยว่า ฝาแฝดเกิดจากอะไร จากข้อมูลของ American Society for Reproductive Medicine (ASRM) พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตั้งครรภ์แฝด ได้แก่ เชื้อชาติ อายุ การถ่ายทอดทางพันธุกรรม ประวัติการตั้งครรภ์แฝดก่อนหน้า รวมถึงการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์

โดยปัจจัยด้าน เชื้อชาติ อายุ พันธุกรรม และประวัติการตั้งครรภ์ก่อนหน้า จะเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์แฝดประเภทฝาแฝดเทียม (Fraternal Twins) เป็นหลัก ในขณะที่การรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์เพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์แฝดได้ทั้งประเภทฝาแฝดแท้ (Identical Twins) และฝาแฝดเทียม

ลูกแฝดเกิดจากปัจจัยดังต่อไปนี้

  • เชื้อชาติ จากงานวิจัยพบว่า ผู้หญิงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South-East Asia) และผู้หญิงเชื้อสายฮิสแปนิก (Hispanic) มีโอกาสมีลูกแฝดน้อยกว่าผู้หญิงแอฟริกันและผู้หญิงผิวขาวที่ไม่ใช่เชื้อสายฮิสแปนิก
  • กรรมพันธุ์ ประวัติครอบครัวของทั้งฝั่งพ่อและแม่มีส่วนสำคัญในการเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์แฝด อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลของ ASRM พบว่า “ประวัติครอบครัวจากฝั่งมารดา มีบทบาทมากกว่าฝั่งบิดาอย่างมีนัยสำคัญในการตั้งครรภ์แฝด” นอกจากนี้มีโอกาสตั้งครรภ์แฝดเพิ่มขึ้น หากฝ่ายหญิง มีพี่สาว น้องสาว มารดา หรือยาย ที่เคยให้กำเนิดแฝดเทียม หรือตัวเองเป็นหนึ่งในฝาแฝดเทียม
  • อายุของฝ่ายหญิง โอกาสตั้งครรภ์ลูกแฝดมีอัตราเพิ่มขึ้นตามอายุ จากการศึกษาพบว่า 16% ของหญิงที่อายุมากกว่า 45 ปี ตั้งครรภ์ลูกแฝด โดยส่วนใหญ่เป็นแฝดสอง (Twins) นอกจากนี้ หญิงในช่วงวัย 30 ถึง 40 ปีมีแนวโน้มที่จะมีระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงกว่าวัยอื่น ทำให้อาจมีโอกาสตกไข่มากกว่าหนึ่งฟองในแต่ละรอบเดือน
  • ประวัติการตั้งครรภ์ก่อนหน้า หากฝ่ายหญิงเคยตั้งครรภ์มาก่อน โดยเฉพาะตั้งครรภ์แฝด ก็จะเพิ่มโอกาสที่จะตั้งครรภ์แฝดได้มากยิ่งขึ้น
  • การใช้ยาเพื่อการเจริญพันธุ์ การใช้ยาเพื่อรักษาภาวะมีบุตรยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งยากระตุ้นการตกไข่อาจทำให้มีไข่ตกในแต่ละรอบเดือนมากกว่า 1 ฟอง 
  • เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproductive Technology, ART) เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว หรือ In Vitro Fertilization (IVF) มีส่วนเพิ่มอัตราการเกิดลูกแฝดจากการย้ายตัวอ่อนกลับเข้าไปในมดลูกมากกว่า 1 ตัวอ่อน

ความเสี่ยงที่พบบ่อยในการตั้งครรภ์แฝด

แม้การมีลูกแฝดจะเป็นเรื่องน่าตื่นเต้น แต่ถือเป็นการตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่าครรภ์เดี่ยว ปัญหาที่ควรระวังได้แก่

  • การคลอดก่อนกำหนด การตั้งครรภ์แฝดมีโอกาสคลอดก่อนกำหนด (ก่อน 37 สัปดาห์) สูงถึง 60% ยิ่งมีทารกในครรภ์หลายคน ความเสี่ยงของการคลอดก่อนกำหนดก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ทารกที่คลอดก่อนกำหนด มักมีปัญหาระบบหายใจ ระบบย่อยอาหาร เสี่ยงติดเชื้อได้ง่าย และอาจต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษในหน่วยอภิบาลทารกแรกเกิด (NICU) จนกว่าจะแข็งแรงพอที่จะอยู่ได้ด้วยตัวเอง
  • ภาวะความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ หรือภาวะครรภ์เป็นพิษ (Pregnancy-Induced Hypertension : PIH) อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงต่อทั้งมารดาและทารก ระหว่างการตั้งครรภ์ต้องติดตามความดันโลหิตและโปตีนในปัสสาวะสม่ำเสมอ
  • ภาวะโลหิตจาง พบได้บ่อยในระหว่างตั้งครรภ์แฝด เพราะร่างกายต้องการเม็ดเลือดแดงมากขึ้นแต่อาจสร้างได้ไม่เพียงพอ ทำให้มีอาการเหนื่อยง่าย ใจสั่น ซีด ควรรับประทานธาตุเหล็กและโฟลิกตามแพทย์สั่ง
  • ความผิดปกติโดยกำเนิด ทารกแฝดมีแนวโน้มที่จะพบความผิดปกติตั้งแต่แรกเกิดมากกว่าทารกครรภ์เดี่ยวประมาณสองเท่า เช่น ความผิดปกติของกระดูกสันหลัง ระบบประสาท ระบบทางเดินอาหาร และระบบหลอดเลือดหัวใจ ถึงแม้จะมีความเสี่ยงมากกว่าทารกครรภ์เดี่ยว แต่อย่างไรก็ตามความเสี่ยงที่เกิดความผิดปกตินั้นก็ยังถือว่าต่ำและพบได้น้อย
  • การแท้งบุตร ในการตั้งครรภ์ลูกแฝดอาจพบภาวะ “Vanishing Twin Syndrome” คือ มีทารกในครรภ์มากกว่าหนึ่งคนในการตรวจอัลตราซาวนด์ช่วงแรก หลังจากนั้นทารกในครรภ์คนหนึ่งเสียชีวิต (หรือแท้ง) ในระหว่างตั้งครรภ์ เหลือแค่ทารกคนเดียว
  • ภาวะถ่ายเลือดในครรภ์แฝด (Twin-to-Twin Transfusion Syndrome) เรียกอีกอย่างว่า “TTTS” ภาวะนี้พบได้น้อย แต่รุนแรง คือภาวะที่ฝาแฝดได้รับออกซิเจนและสารอาหารผ่านทางรกและหลอดเลือดเดียวกัน แต่การแบ่งเลือดและสารอาหารจากหลอดเลือดไม่เท่ากัน ส่งผลให้แฝดคนหนึ่งได้รับเลือดน้อยกว่าอีกคนหนึ่ง เสี่ยงต่อการขาดสารอาหาร อวัยวะล้มเหลว และอาจถึงขั้นเสียชีวิต หากมิได้รับการรักษาโดยเร็ว

ครรภ์แฝดต้องฝากครรภ์เร็ว และตรวจติดตามถี่กว่าครรภ์เดี่ยว เช่น อัลตราซาวด์บ่อยขึ้น เพื่อประเมินการเจริญเติบโตและค้นหาภาวะแทรกซ้อนตั้งแต่ระยะแรก เพื่อความปลอดภัยของทั้งคุณแม่และทารก

วิธีมีลูกแฝด ทํายังไง

การมีลูกแฝดเป็นความฝันของหลายๆ ครอบครัว แต่ในความเป็นจริงยังไม่มีวิธีไหนที่สามารถการันตีผลได้ 100% ในการมีลูกแฝดธรรมชาติ หากตั้งใจอยากมีลูกแฝด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพและรับคำแนะนำที่เหมาะสม แพทย์อาจแนะนำเกี่ยวกับเทคโนโลยีทางการแพทย์ เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) ซึ่งถือเป็นทางเลือกที่ช่วยเพิ่มโอกาสการมีลูกแฝดได้มากที่สุด

แฝดชายหญิงเกิดจากอะไร

แฝดชายหญิง เกิดจาก “แฝดต่างไข่” (Fraternal Twins) หรือแฝดไข่คนละใบ เพราะเพศลูกขึ้นอยู่กับโครโมโซมจากอสุจิของฝ่ายชาย การที่จะได้ลูกแฝดชายหญิงจะต้องเกิดจากการตกไข่มากกว่า 1 ใบ (Hyperovulation) และการปฏิสนธิแยกกัน ทำให้ไข่ใบที่ 1 ได้รับการปฏิสนธิจากอสุจิที่มีโครโมโซม Y แล้วกลายเป็นตัวอ่อนเพศชาย (XY) และไข่ใบที่ 2 ได้รับการปฏิสนธิจากอสุจิที่มีโครโมโซม X แล้วกลายเป็นตัวอ่อนเพศหญิง (XX) ถ้าพูดให้เข้าใจง่ายที่สุด แฝดชายหญิงก็คือ พี่น้องแท้ๆ 2 คน ที่บังเอิญมาปฏิสนธิและเติบโตในครรภ์พร้อมกันนั่นเอง

ฝาแฝด DNA เหมือนกันไหม

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับว่าเป็นฝาแฝดประเภทไหน ถ้าเป็น “ฝาแฝดแท้” ที่เกิดจากไข่และอสุจิเดียวกันที่แบ่งตัวออกเป็น 2 ตัวอ่อน จึงมีรหัสพันธุกรรมหรือ DNA เหมือนกันเกือบทั้งหมด ทำให้หน้าตา บุคลิก และลักษณะหลายอย่างคล้ายกันมาก แต่ถ้าเป็น “ฝาแฝดเทียม” ที่เกิดจากไข่คนละใบและอสุจิคนละตัว จะมี DNA เหมือนกันประมาณ 50% คล้ายกับกรณีพี่น้องที่เกิดคนละครั้งอย่างไรก็ตาม ในทางวิทยาศาสตร์ ฝาแฝดแท้ก็ไม่ได้มี DNA เหมือนกัน 100% เสมอไป เพราะอาจมีความแตกต่างเล็กน้อยที่เกิดจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น การกลายพันธุ์เล็กๆ น้อยๆ ใน DNA (Somatic Mutations) ในระหว่างที่เซลล์แบ่งตัวเพื่อการเจริญเติบโต หรือเอพิเจเนติกส์ (Epigenetics) ที่เปรียบเหมือน “สวิตช์” ที่คอยเปิด-ปิดการทำงานของยีนต่างๆ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยภายนอก เช่น อาหาร การใช้ชีวิต หรือความเครียด ที่ส่งผลต่อสวิตช์เหล่านี้ได้เช่นกัน ดังนั้น ฝาแฝดแท้จึงเหมือนกันในระดับ รหัสพันธุกรรมหลัก แต่เมื่อเวลาผ่านไป การแสดงออกของยีน (Gene Expression) อาจแตกต่างกันได้

ถ้าพ่อเป็นแฝด ลูกจะเป็นแฝดไหม

ในกรณีที่พ่อเป็น “ฝาแฝดแท้” ไม่ได้เพิ่มโอกาสให้ลูกเป็นแฝดอย่างมีนัยสำคัญ เพราะในทางวิทยาศาสตร์ การเกิดฝาแฝดแท้ถือเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแบบสุ่ม ไม่ได้เกี่ยวข้องกับพันธุกรรมโดยตรง

อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่พ่อเป็น “ฝาแฝดเทียม” สามารถส่งต่อ “ยีนที่ทำให้ตกไข่มากกว่าหนึ่งฟอง” (Hyperovulation Gene) ไปยัง “ลูกสาว” ได้ ทำให้ลูกสาวมีโอกาสตั้งครรภ์แฝดเทียมสูงกว่าผู้หญิงทั่วไป

สรุปคือ ปัจจัยที่เพิ่มโอกาสมีลูกแฝดส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับฝ่ายแม่มากกว่าฝ่ายพ่อ การที่พ่อเป็นฝาแฝดไม่ได้เพิ่มโอกาสให้ลูกชาย–ลูกสาวเกิดเป็นแฝด แต่ลูกสาวของพ่ออาจมีโอกาสตั้งครรภ์แฝดเทียมสูงขึ้น

ท้องแฝด ไม่มีกรรมพันธุ์ เป็นไปได้ไหม

โอกาสที่จะมีลูกฝาแฝดโดยไม่มีกรรมพันธุ์นั้นเป็นไปได้อย่างแน่นอน และเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยกว่าที่คิด โดยเฉพาะในกรณี ฝาแฝดแท้ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์เลย แต่เป็น “เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแบบสุ่ม”  ซึ่งทุกครอบครัวมีโอกาสที่จะมีลูกแฝดแท้ได้เท่าๆ กันไม่ว่าจะมีประวัติแฝดหรือไม่ก็ตาม ปัจจุบันสถิติการเกิดแฝดแท้ทั่วโลกเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 3-4 คู่ ต่อการคลอด 1,000 ครั้ง

สำหรับกรณี ฝาแฝดเทียม แม้จะมีความเชื่อมโยงกับกรรมพันธุ์ แต่ก็ยังมีปัจจัยอื่นที่สามารถเพิ่มโอกาสให้เกิดการตกไข่มากกว่าหนึ่งฟองได้ โดยเฉพาะปัจจัยที่เกี่ยวกับร่างกายของฝ่ายหญิง เช่น อายุที่มากขึ้น เคยตั้งครรภ์หลายครั้ง เชื้อชาติ หรือแม้แต่การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยมากในปัจจุบัน

ลูกแฝด คลอดธรรมชาติได้ไหม

การตั้งครรภ์ฝาแฝดสามารถคลอดธรรมชาติได้ แต่มีเงื่อนไขและปัจจัยที่ต้องพิจารณามากกว่าการตั้งครรภ์เดี่ยว โดยจะต้องประเมินจากความปลอดภัยสูงสุดของทั้งแม่และทารกทั้งสองคน ดังนี้

ปัจจัยสำคัญ: ท่าของทารก

โดยเฉพาะท่าของ “แฝดคนที่ 1” (Twin A) ซึ่งเป็นทารกที่อยู่ใกล้ปากมดลูกที่สุด

  • แฝดทั้งสองคนอยู่ในท่าหัวลง  เป็นท่าในอุดมคติ มีโอกาสคลอดธรรมชาติสำเร็จสูงที่สุด (ประมาณ 40% ของครรภ์แฝด) เมื่อแฝดคนแรกคลอดออกมาแล้ว แพทย์จะประเมินท่าของแฝดคนที่สองและช่วยให้คลอดตามออกมา
  • แฝดคนแรกเอาหัวลงขณะที่แฝดคนที่สองก้นลงหรือนอนขวาง : กรณีนี้ยังสามารถลองคลอดธรรมชาติได้ แพทย์จะทำคลอดแฝดคนแรกก่อน จากนั้นอาจจะพยายามหมุนแฝดคนที่สองให้กลับเป็นท่าหัวลง หรืออาจทำคลอดในท่าก้นเลย ซึ่งต้องอาศัยความชำนาญของแพทย์อย่างมาก
  • แฝดคนแรกอยู่ในท่าก้นลงหรือท่านอนขวาง : ในกรณีนี้จะไม่สามารถคลอดธรรมชาติได้ เพราะเสี่ยงเกิดภาวะ “แฝดขัดกัน” (Locked Twins) ซึ่งอันตรายมาก จึงจำเป็นต้องผ่าคลอด

ปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลต่อการคลอด

  • ชนิดของแฝด:
  • แฝดที่ใช้รกและถุงน้ำคร่ำแยกกัน (Di/Di): มีความเสี่ยงน้อยที่สุด เหมาะสำหรับการคลอดธรรมชาติ
  • แฝดที่ใช้รกร่วมกันแต่แยกถุงน้ำคร่ำ (Mono/Di): มีความเสี่ยงสูงขึ้น แต่ยังสามารถคลอดธรรมชาติได้หากปัจจัยอื่นเอื้ออำนวย
  • แฝดที่ใช้รกร่วมกันและอยู่ในถุงน้ำคร่ำเดียวกัน (Mono/Mono): มีความเสี่ยงสูงที่สุด จากภาวะสายสะดือพันกัน แพทย์ส่วนใหญ่จึงแนะนำให้ ผ่าคลอดตามกำหนด (ประมาณสัปดาห์ที่ 32-34) เพื่อความปลอดภัยสูงสุด
  • สุขภาพของแม่และทารก: หากแม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น ครรภ์เป็นพิษ รกเกาะต่ำ หรือทารกมีขนาดตัวต่างกันมาก หรือมีภาวะเครียด (Fetal Distress) แพทย์จะแนะนำให้ผ่าคลอด
  • อายุครรภ์: การคลอดแฝดมักจะเกิดขึ้นก่อนกำหนด หากคลอดก่อนสัปดาห์ที่ 32-34 ทารกอาจยังไม่แข็งแรงและพร้อมสำหรับการคลอดธรรมชาติได้
  • ประสบการณ์ของแพทย์และนโยบายของโรงพยาบาล: บางแห่งอาจแนะนำให้ผ่าคลอดในครรภ์แฝดทุกกรณีเพื่อลดความเสี่ยง

ลูกแฝดสามารถคลอดธรรมชาติได้ หากเงื่อนไขเหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าแฝดคนแรกอยู่ในท่าหัวลง และไม่มีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ อย่างไรก็ตาม ครรภ์แฝดถือเป็นครรภ์ความเสี่ยงสูง การตัดสินใจสุดท้ายควรมาจากการปรึกษาและวางแผนร่วมกับสูติแพทย์ เพื่อเลือกวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับแม่และลูกทั้งสอง

ลูกแฝด ตาราง ค่า hCG แฝดเปรียบเทียบกับครรภ์เดี่ยว

โดยทั่วไป ระดับฮอร์โมน hCG ในคุณแม่ที่ตั้งครรภ์แฝดจะสูงกว่าคนที่ตั้งครรภ์เดี่ยว เนื่องจากฮอร์โมน hCG สร้างขึ้นจากเซลล์ของตัวอ่อนที่จะพัฒนาไปเป็นรก (Placenta) เมื่อมีตัวอ่อน 2 ตัวฝังตัวและเจริญเติบโต ก็หมายความว่ามีแหล่งผลิตฮอร์โมน hCG 2 แห่ง ทำให้ระดับฮอร์โมนในกระแสเลือดของคุณแม่เพิ่มขึ้นเร็วและสูงกว่าครรภ์เดี่ยวในช่วงอายุครรภ์เดียวกัน โดยตารางเปรียบเทียบค่า hCG ในครรภ์เดี่ยวและครรภ์แฝด มีค่าเฉลี่ยดังต่อไปนี้

สัปดาห์ที่ (นับจาก LMP*)ค่า hCG เฉลี่ยในครรภ์เดี่ยว (mIU/mL)ค่า hCG เฉลี่ยในครรภ์แฝด (mIU/mL)
สัปดาห์ที่ 3 (ประมาณ 14 DPO**)5 – 5025 – 150+
สัปดาห์ที่ 45 – 426200 – 1,800+
สัปดาห์ที่ 518 – 7,340350 – 35,000+
สัปดาห์ที่ 61,080 – 56,5008,000 – 150,000+
สัปดาห์ที่ 7-87,650 – 229,00025,000 – 280,000+
สัปดาห์ที่ 9-1225,700 – 288,00060,000 – 400,000+

*LMP = Last Menstrual Period (วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย)
**DPO = Days Past Ovulation (จำนวนวันที่ผ่านไปหลังไข่ตก)

จากตารางจะเห็นได้ว่า ช่วงของค่า hCG กว้างมาก และค่าของครรภ์เดี่ยวในระดับสูง (Upper range) อาจจะสูงกว่าค่าของครรภ์แฝดในระดับต่ำ (Lower range) ได้

แม้ว่าค่า hCG สูงอาจเป็น “สัญญาณแรก” ที่ทำให้สงสัยว่าอาจจะมีลูกแฝด แต่ก็ไม่สามารถใช้ค่า hCG เพียงอย่างเดียวเพื่อยืนยันการตั้งครรภ์แฝดได้ เนื่องจากอาจมีข้อผิดพลาดในการคำนวณอายุครรภ์ ภาวะครรภ์ไข่ปลาอุก (Molar Pregnancy) และบางคนผลิต hCG ในระดับที่สูงกว่าคนทั่วไป วิธีที่แม่นยำที่สุดในการยืนยันการตั้งครรภ์แฝด คือ การทำอัลตราซาวด์ ซึ่งจะเห็นตัวอ่อนและถุงตั้งครรภ์โดยตรง

ท้องแฝดดูยังไง ก่อนการอัลตราซาวด์

ก่อนที่จะได้ทำอัลตราซาวด์ คุณแม่บางคนอาจสังเกตตัวเองแล้วสงสัยว่ากำลังตั้งครรภ์แฝดอยู่หรือเปล่า ซึ่งมีสัญญาณบ่งชี้บางอย่างที่พบได้บ่อย แต่ก็ไม่สามารถใช้ยืนยันได้ 100% 

  • ค่า hCG สูงผิดปกติ หากตรวจเลือดแล้วพบว่าค่าฮอร์โมน hCG สูงกว่าเกณฑ์ปกติของอายุครรภ์มาก อาจเป็นสัญญาณว่ามีทารกมากกว่าหนึ่งคนอยู่ในครรภ์
  • แพ้ท้องรุนแรงกว่าปกติ ฮอร์โมนที่สูงกว่าปกติในครรภ์แฝด อาจทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนรุนแรงกว่าคนที่ตั้งครรภ์เดี่ยว
  • ท้องโตเร็วกว่าอายุครรภ์ อาจรู้สึกว่าเสื้อผ้าคับเร็วขึ้น หรือมีคนรอบตัวทักว่าท้องดูใหญ่กว่าอายุครรภ์
  • เหนื่อยง่ายมากเป็นพิเศษ ร่างกายต้องทำงานหนักเป็น 2 เท่าเพื่อสร้างทารก 2 คน ทำให้รู้สึกอ่อนเพลียและเหนื่อยง่ายกว่าปกติ

ลูกแฝดรู้ตอนไหน อายุครรภ์กี่เดือน

คุณแม่ส่วนใหญ่จะรู้ว่าตั้งครรภ์แฝดจากการทำอัลตราซาวด์ครั้งแรก ซึ่งมักอยู่ในช่วงไตรมาสแรก หรือประมาณสัปดาห์ที่ 6-12 ของการตั้งครรภ์หรือช่วงอายุครรภ์ 1-3 เดือนแรก 

โดยช่วงที่เร็วที่สุดที่อาจตรวจพบได้คือ ช่วงสัปดาห์ที่ 5-6 หรืออายุครรภ์ประมาณ 1 เดือนนิดๆ โดยเฉพาะถ้าเป็นการทำอัลตราซาวด์ผ่านทางช่องคลอด (Transvaginal Ultrasound) แพทย์อาจมองเห็นถุงตั้งครรภ์ 2 ถุง (Gestational Sacs) ซึ่งเป็นสัญญาณแรกสุดที่เป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นครรภ์แฝด อย่างไรก็ตาม สัญญาณนี้อาจยังไม่ถูกต้อง 100% เพราะบางกรณีถุงตั้งครรภ์ใบหนึ่งอาจฝ่อไปในภายหลังได้ (เรียกว่า Vanishing Twin Syndrome)

ช่วงสัปดาห์ที่ 6-8 หรืออายุครรภ์ประมาณ 1.5 – 2 เดือน คือช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการยืนยันครรภ์แฝด เมื่อทำอัลตราซาวด์แพทย์สามารถเห็น “ตัวอ่อน 2 ตัว” และที่สำคัญคือสามารถเห็น “หัวใจเต้น 2 ดวง” ได้อย่างชัดเจน ถือเป็นการยืนยันแน่นอนว่าเป็นครรภ์แฝด

อย่างไรก็ตาม คนส่วนใหญ่จะรู้ว่าตั้งครรภ์แฝดในช่วงประมาณสัปดาห์ที่ 8-12 หรืออายุครรภ์ประมาณ 2-3 เดือน เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่มักจะไปฝากครรภ์ครั้งแรก แพทย์จะทำอัลตราซาวด์เพื่อยืนยันอายุครรภ์ กำหนดวันคลอด และดูพัฒนาการทารก ซึ่งหากเป็นครรภ์แฝด ก็จะเห็นได้อย่างชัดเจน

ลูกแฝด ใครพี่ใครน้อง

ตามหลักสากลทั้งทางการแพทย์และทางกฎหมาย คนที่คลอดออกมาก่อน คือ “พี่” คนที่คลอดตามมา คือ “น้อง” โดยจะยึดตาม “เวลาเกิด” ที่ระบุในสูติบัตรเป็นหลัก ไม่สนใจปัจจัยอื่นๆ เช่น ขนาดตัว ลำดับการปฎิสนธิ หรือตำแหน่งในครรภ์ก่อนคลอด 

ดังนั้นในกรณีคลอดธรรมชาติ ทารกที่อยู่ในตำแหน่งต่ำกว่าและใกล้ปากมดลูกมากกว่าจะคลอดออกมาก่อนจึงเป็น “พี่” ขณะที่ในกรณีผ่าคลอด เมื่อสูติแพทย์ทำการผ่าตัด จะนำทารกที่อยู่ในตำแหน่งที่นำออกมาได้ง่ายที่สุดออกมาก่อน ซึ่งโดยส่วนใหญ่ก็คือทารกที่อยู่ต่ำกว่าหรืออยู่ใกล้กับบริเวณที่ลงแผลผ่าตัด คนที่ถูกนำตัวออกจากครรภ์แม่เป็นคนแรกจึงเป็น “พี่” นั่นเอง

ทำอย่างไรได้บ้างหากอยากมีลูกแฝด?

ดังที่กล่าวข้างต้น การตั้งครรภ์ลูกแฝดนั้นถือเป็นเรื่องซับซ้อน และไม่มีสูตรสำเร็จตายตัว เพราะขึ้นกับสภาพร่างกาย ประวัติครอบครัว และปัจจัยเฉพาะของแต่ละคน  อย่างไรก็ดี สิ่งสำคัญอันดับแรกคือการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ เพื่อประเมินความพร้อมของร่างกาย ความเสี่ยงต่างๆ และโอกาสในการตั้งครรภ์แฝด นอกจากนี้ การเลือกคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากที่มีมาตรฐานและมีประสบการณ์เป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อคุณกำลังพิจารณาการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว , IVF , ICSI (อิ๊กซี่) หรือ IUI ซึ่งสามารถช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนและเพิ่มความปลอดภัยตลอดการตั้งครรภ์ได้

References

LIVE หมอนิ พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา

พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

“แช่แข็งไข่” ทางเลือกเพื่ออนาคตของผู้หญิงยุคใหม่ เจาะลึกขั้นตอน ราคา ค่าใช้จ่าย และอายุที่เหมาะสม

ในยุคที่ผู้หญิงหลายคนเลือกแต่งงานหรือสร้างครอบครัวเมื่ออายุมากขึ้น ข้อดีคือได้เริ่มต้นชีวิตคู่ในวันที่มีความมั่นคงและมีความพร้อมมากที่สุด แต่นั่นก็อาจต้องเผชิญความท้าทายในเรื่องภาวะมีบุตรยาก หรือมีความเสี่ยงต่อสุขภาพของลูกน้อยที่อาจเพิ่มขึ้นตามวัย

“การแช่แข็งไข่” (Egg Freezing) จึงกลายเป็นทางเลือกอุ่นใจในการวางแผนครอบครัวที่ตอบโจทย์อย่างลงตัว ช่วยให้ผู้หญิงสามารถเก็บเซลล์ไข่ที่สมบูรณ์ไว้ในช่วงวัยที่ดีที่สุด เพื่อนำมาใช้ในวันที่ต้องการมีบุตรอย่างมั่นใจและปลอดภัยยิ่งขึ้น

แต่การแช่แข็งไข่คืออะไร มีขั้นตอนอย่างไร และมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่? วันนี้ Superior A.R.T. จะพาคุณไปเจาะลึกเกี่ยวกับเทคโนโลยีนี้ เพื่อให้คุณวางแผนอนาคตได้อย่างมั่นใจที่สุด

แช่แข็งไข่ คือ อะไร

การแช่แข็งไข่ (Egg Freezing) คือเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ออกแบบมาเพื่อเก็บรักษาเซลล์ไข่ (Oocyte) ของผู้หญิงไว้ในช่วงเวลาที่ไข่ยังสมบูรณ์ แข็งแรง โดยการเก็บไข่ออกมา แล้วแช่แข็งไข่ไว้ในอุณหภูมิเยือกแข็ง เพื่อหยุดหยุดการเสื่อมสภาพของเซลล์ไข่ที่เกิดขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น

เมื่อถึงเวลาที่ผู้หญิงพร้อมจะมีบุตร เซลล์ไข่แช่แข็งที่ถูกเก็บรักษาไว้จะถูกนำมาละลาย และเข้าสู่กระบวนการปฏิสนธินอกร่างกายกับอสุจิของคู่สมรสในห้องปฏิบัติการ ด้วยการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF หรือ ICSI) จนกลายเป็นตัวอ่อน ก่อนที่จะถูกย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ต่อไป

แช่แข็งไข่ เพื่ออะไร

การแช่แข็งไข่เป็นการการวางแผนอนาคตของผู้หญิงในระยะยาว โดยสามารถแบ่งเหตุผลหลักๆ ของการแช่แข็งไข่ออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ดังนี้:

1. เหตุผลทางการแพทย์

ในกรณีที่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาที่อาจส่งผลกระทบต่อรังไข่หรือความสามารถในการมีลูกในอนาคต เช่น:

  • การรักษามะเร็ง: การทำเคมีบำบัด (คีโม) หรือการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน อาจทำลายรังไข่และเซลล์ไข่ ส่งผลให้มีบุตรยาก เนื่องจากรังไข่เสื่อมก่อนวัยอันควร 
  • การผ่าตัดรังไข่: เช่น การผ่าตัดเนื้องอกที่รังไข่ หรือช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งอาจทำให้สูญเสียเนื้อรังไข่ที่ดี
  • โรคทางพันธุกรรมบางชนิด: ผู้ที่มีภาวะทางพันธุกรรมที่ทำให้รังไข่หยุดทำงานเร็ว หรือเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนเร็วกว่าปกติ

2. เหตุผลทางสังคมและส่วนตัว

เพื่อตอบโจทย์วิถีชีวิตของผู้หญิงยุคใหม่ ที่ต้องการความยืดหยุ่นในการวางแผนครอบครัว เช่น: 

  • ยังไม่เจอคนที่ใช่: แม้จะยังไม่เจอคนที่จะสร้างครอบครัวด้วย แต่ยังอยากเก็บโอกาสในการมีลูกไว้ในอนาคต
  • ทุ่มเทกับงานหรือการศึกษา: บางคนอยู่ในช่วงการสร้างตัว สร้างความมั่นคงในอาชีพ หรือกำลังเรียนต่อในระดับสูง จึงยังไม่พร้อมมีลูกในตอนนี้
  • ต้องการรักษาคุณภาพไข่ไว้ในช่วงที่ดีที่สุด: ผู้หญิงเราเกิดมาพร้อมกับไข่จำนวนจำกัด คุณภาพและปริมาณของไข่จะลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหลังอายุ 35 ปี การแช่แข็งไข่ที่มีคุณภาพดีในช่วงอายุ 20 ปลายๆ ถึง 30 ต้นๆ จะช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์สำเร็จในอนาคต และลดความเสี่ยงความผิดปกติทางโครโมโซมในทารก
  • วางแผนสำรองให้ชีวิต: เพราะชีวิตไม่แน่นอน การแช่แข็งไข่คือการให้ “ความอุ่นใจ” กับตัวเองในวันข้างหน้า ลดความกดดันและความกังวลเรื่องนาฬิกาชีวภาพ

แช่แข็งไข่ ราคา ค่าใช้จ่ายเป็นอย่างไร

หนึ่งในคำถามยอดฮิตสำหรับผู้หญิงที่สนใจแช่แข็งไข่ คือ  “ต้องเตรียมงบเท่าไหร่?” การแช่แข็งไข่ ค่าใช้จ่ายในประเทศไทยค่อนข้างหลากหลาย ขึ้นอยู่กับสถานพยาบาล สภาพร่างกายของแต่ละบุคคล โปรโมชั่นหรือแพ็กเกจ โดยทั่วไปแล้ว ค่าใช้จ่ายในการแช่แข็งไข่ 1 รอบการกระตุ้นและเก็บไข่ จะอยู่ที่ประมาณ 120,000 – 250,000 บาท ซึ่งโดยส่วนใหญ่คลินิกหรือโรงพยาบาลจะเสนอเป็น “แพ็กเกจแช่แข็งไข่” อยู่แล้ว

นอกจากนั้น ยังมีค่าใช้จ่ายในการแช่แข็งไข่รายปี ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาไข่แช่แข็งไว้ในถังไนโตรเจนเหลวราคาประมาณ 5,000 – 10,000 บาทต่อปี และนอกจากค่าแช่แข็งไข่ ยังมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่จะเกิดขึ้นเมื่อพร้อมมีบุตรและต้องการนำไข่แช่แข็งออกมาใช้ เช่น ค่าละลายไข่ ค่าทำเด็กหลอดแก้ว ค่าเลี้ยงตัวอ่อน หรือค่าตรวจโครโมโซมตัวอ่อน (PGT) อีกด้วย

เก็บไข่แช่แข็ง การแช่แข็งไข่ ขั้นตอนเป็นอย่างไร

การแช่แข็งไข่ไม่ใช่เรื่องซับซ้อนอย่างที่หลายคนกังวล เรามาดูกันว่ามีขั้นตอนอย่างไรทำอะไร ควรเตรียมความพร้อมอย่างไร เพื่อให้มีความเข้าใจในทุกขั้นตอน

1. ปรึกษาแพทย์

เมื่อไหร่: สามารถปรึกษาแพทย์ได้ทุกช่วงเวลาของรอบประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 45 – 60 นาที

เมื่อมาปรึกษาเรื่องการฝากไข่ครั้งแรก แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และอธิบายแต่ละขั้นตอนโดยละเอียด และตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับกระบวนการแช่แข็งไข่

ข้อแนะนำสำหรับคำถาม เช่น

  • คลินิกมีประสบการณ์ในการแช่แข็งไข่และการละลายไข่มากน้อยเพียงใด?
  • สามารถเก็บไข่ได้กี่ใบในหนึ่งรอบการกระตุ้น?
  • มีโอกาสที่ต้องทำการเก็บไข่มากกว่าหนึ่งรอบหรือไม่?
  • แช่แข็งไข่ ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่? มีแพ็กเกจแช่แข็งไข่ไหม

อย่างไรก็ดี คำถามบางข้อที่เฉพาะเจาะจง (เช่น จะได้ไข่กี่ใบในหนึ่งรอบการเก็บไข่? หรือ ควรต้องทำการเก็บไข่กี่รอบถึงจะได้จำนวนไข่ที่เพียงพอ?) แพทย์จะประเมินแต่ละกรณี โดยดูจากประวัติ ผลตรวจร่างกายและตรวจเลือด เพื่อวางแผนให้เหมาะกับร่างกายและเป้าหมายของคุณที่สุด

2. การตรวจร่างกายและตรวจเลือด

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของรอบประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 30 นาที

หลังจากพูดคุยและปรึกษากับแพทย์แล้ว การรักษาจะเริ่มในวันที่ 2 หรือ 3 ของรอบเดือน เพื่อตรวจเลือดและตรวจอัลตราซาวด์ หลังจากได้รับผลตรวจแล้ว จะสามารถตอบคำถามต่างๆ ที่เจาะจงได้มากขึ้น เช่น จำนวนไข่ที่คาดว่าจะเก็บได้ต่อครั้ง และโอกาสความสำเร็จโดยรวม

หากผลตรวจพร้อมและร่างกายอยู่ในสภาวะเหมาะสม สามารถเริ่มกระบวนการรักษาในวันเดียวกันนั้นได้เลย คุณจะได้รับยาฉีดกระตุ้นไข่โดยสามารถฉีดยาได้ด้วยตัวเองวันละครั้ง เพื่อกระตุ้นให้ฟองไข่ในรังไข่โตขึ้น พยาบาลจะแนะนำวิธีการฉีดยาอย่างละเอียด เพื่อให้คุณมั่นใจและทำได้อย่างปลอดภัย แต่หากรอบเดือนนี้ยังไม่เหมาะสมที่จะเริ่มการรักษา แพทย์จะแนะนำให้รอรอบเดือนถัดไปเพื่อให้ผลลัพธ์ดีที่สุด

3. การกระตุ้นติดตามการตอบสนองของไข่

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของรอบประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 10 – 12 วัน

หลังจากเริ่มฉีดยากระตุ้นไข่ รังไข่จะเริ่มสร้าง “ฟองไข่” หรือเซลล์ไข่จำนวนมากขึ้นในรอบนั้น การฉีดยากระตุ้นไข่ จะใช้เวลาประมาณ 10-12 วัน แพทย์จะนัดหมายเพื่อตรวจเลือดและอัลตราซาวด์ทุก 3-4 วัน เพื่อดูการตอบสนองของรังไข่และปรับยาให้เหมาะสม 

เมื่อฟองไข่โตได้ขนาดที่เหมาะสม แพทย์จะฉีดยากระตุ้นการตกไข่ “Trigger Shot” (เป็นยาฮอร์โมน human chorionic gonadotropin; hCG หรือ leuprolide acetate; Lupron) เพื่อช่วยให้ไข่หลุดออกจากผนังของถุงไข่ พร้อมสำหรับการเก็บไข่ในขั้นตอนถัดไป

4. การเก็บไข่และการแช่แข็งไข่

เมื่อไหร่: 36 ชั่วโมงหลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 60 นาที

เมื่อฟองไข่โตเต็มที่แล้ว แพทย์จะนัดวันเริ่มกระบวนการเก็บไข่ (egg retrieval หรือ Ovum Pick Up; OPU) ซึ่งจะเกิดขึ้นประมาณ 36 ชั่วโมงหลังฉีดยากระตุ้นไข่ตก

ในขัั้นตอนนี้ แพทย์จะทำอัลตราซาวด์เพื่อหาตำแหน่งฟองไข่ และใช้เข็มขนาดเล็กสอดผ่านช่องคลอดเข้าไปในฟองไข่เพื่อทำการดูดเก็บเซลล์ไข่ ตลอดกระบวนการนี้คุณจะได้รับยาให้สลบ จึงไม่รู้สึกเจ็บปวดระหว่างการเก็บไข่

หลังเก็บไข่เสร็จ จะสังเกตอาการที่ห้องพักฟื้นต่อประมาณ 1-2 ชั่วโมง เพื่อรอให้ฟื้นตัวจากยาสลบ จึงสามารถกลับไปพักผ่อนต่อที่บ้านได้

ประมาณ 2-3 ชั่วโมงหลังเก็บไข่ ไข่สุกจะถูกแช่แข็งด้วยเทคนิคการแช่แข็งแบบผลึกแก้ว หรือ “Vitrification” ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ไข่ของคุณจะถูกแช่แข็งด้วยการลดอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว ทำให้ไม่เกิดผลึกน้ำแข็งในเซลล์ไข่ (ice crystals) หากไข่ถูกเก็บรักษาไว้ในห้องปฏิบัติการคุณภาพสูงที่ได้รับการควบคุมสิ่งแวดล้อมอย่างดีเยี่ยม ตลอดจนมีการติดตามปริมาณไนโตรเจนเหลวและความสมบูรณ์ของอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ ไข่ของคุณจะคงคุณภาพไว้ได้เหมือนเดิมแม้เวลาจะผ่านไปนาน 

เมื่อคุณพร้อมที่จะเป็นคุณแม่ ไข่แช่แข็งของคุณจะถูกนำออกมาละลาย และเข้าสู่กระบวนการปฏิสนธิกับอสุจิ โดยใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ด้วยวิธี ICSI (อิ๊กซี่) และเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการจนเติบโตกลายเป็นตัวอ่อน และย้ายกลับเข้าสู่มดลูกเพื่อให้เติบโตเป็นทารกสุขภาพดี

การแช่แข็งไข่และอสุจิ

เทคโนโลยีแช่แข็งเซลล์สืบพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็นไข่หรืออสุจิ กำลังกลายเป็นทางเลือกสำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการวางแผนชีวิตและครอบครัวให้สอดคล้องกับจังหวะเวลาที่เหมาะสม

แม้ว่าเป้าหมายจะคล้ายกัน นั่นคือเพื่อเก็บรักษาความสามารถในการมีลูกไว้ในอนาคต แต่กระบวนการ ความซับซ้อน และค่าใช้จ่ายของทั้งสองนั้นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

หัวข้อแช่แข็งไข่แช่แข็งอสุจิ
ความซับซ้อนสูง (ต้องกระตุ้นไข่ และทำหัตถการ)ต่ำ (เก็บตัวอย่างได้เลย)
ระยะเวลา2-3 สัปดาห์1-2 ชั่วโมง (เสร็จในวันเดียว)
ความเจ็บปวดอาจมีความไม่สบายหลังการเก็บไข่ไม่มี
ค่าใช้จ่ายเริ่มต้น120,000 – 250,000 บาท5,000 – 15,000 บาท
ค่าฝากรายปี5,000 – 10,000 บาท2,000 – 5,000 บาท


การแช่แข็งอสุจิเป็นกระบวนการที่ง่าย สะดวก รวดเร็ว และมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่า ส่วนการแช่แข็งไข่ แม้จะมีความซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่า เนื่องจากต้องผ่านกระบวนการกระตุ้นฮอร์โมนและหัตถการเก็บไข่ แต่ก็เป็นทางเลือกที่ล้ำค่าสำหรับผู้หญิงที่ต้องการรักษาความสามารถในการมีบุตรไว้ให้พร้อมในวันที่เหมาะสมที่สุด หากคุณสนใจเริ่มต้นแผนอนาคตของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการแช่แข็งไข่หรืออสุจิ ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับข้อมูลที่เหมาะกับสุขภาพและไลฟ์สไตล์ของคุณ

แช่แข็งไข่ อายุเท่าไหร่ดี

“อายุ” นับเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพของไข่ และโอกาสประสบความสำเร็จในอนาคต อายุที่เหมาะสมที่สุดในการแช่แข็งไข่ ผู้หญิงคือ ปลายอายุ 20 ถึง ต้นอายุ 30 (โดยเฉพาะช่วง 30-35 ปี) ด้วยเหตุผลหลัก 3 ข้อ:

  1. คุณภาพและปริมาณไข่ดีที่สุด: ในช่วงวัยนี้ ร่างกายยังผลิตไข่ที่มีคุณภาพสูง โดยมีความผิดปกติทางโครโมโซมน้อยกว่าเมื่อเทียบกับช่วงอายุมากกว่า 35 ปี ส่งผลให้อัตราการปฏิสนธิสูงกว่า และลดความเสี่ยงในการแท้งในอนาคต อีกทั้งยังมีปริมาณไข่สำรองในรังไข่ค่อนข้างมาก จึงมีโอกาสกระตุ้นไข่ 1 รอบแล้วได้จำนวนไข่ที่สมบูรณ์เพียงพอสำหรับการแช่แข็งไข่ไว้ใช้ในอนาคต
  2. ความคุ้มค่าสูง: เพราะมีแนวโน้มเก็บไข่ได้จำนวนมากจากการกระตุ้นเพียงรอบเดียว ทำให้ไม่ต้องทำซ้ำหลายรอบ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายโดยรวมได้
  3. มีเวลาในการตัดสินใจ: เป็นการ “ซื้อเวลา” และลดความกดดันเรื่องการมีบุตร ทำให้คุณสามารถโฟกัสกับเรื่องงาน การเรียน หรือใช้ชีวิตตามที่ต้องการ พร้อมความมั่นใจว่าคุณยังมี “โอกาส” เก็บไว้สำหรับอนาคต

ถ้าอายุเกิน 35 ยังแช่แข็งไข่ได้ไหม? คำตอบคือ ยังสามารถทำได้ แต่เนื่องจากคุณภาพและปริมาณของไข่ลดลงตามอายุ จึงอาจต้องกระตุ้นหลายรอบเพื่อให้ได้ไข่จำนวนเพียงพอ และอาจต้องพิจารณาใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มเติม เช่น การคัดโครโมโซมตัวอ่อน (PGT) เพื่อเพิ่มโอกาสสำเร็จในอนาคต

นอกจากนี้ สิ่งสำคัญที่ควรรู้คือ “อายุจริง” อาจไม่ตรงกับ “อายุรังไข่” บางคนอายุเพียง 30 ปี แต่รังไข่เสื่อมเร็วกว่าปกติ หรือบางคนอายุ 37 ปี แต่รังไข่ยังทำงานดีอยู่ ดังนั้นขั้นตอนสำคัญก่อนตัดสินใจคือการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยาก เพื่อตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมน AMH (บอกปริมาณไข่ที่เหลืออยู่) และอัลตราซาวด์นับจำนวนไข่ตั้งต้น (AFC) โดยผลตรวจเหล่านี้จะช่วยประเมินได้ว่า “คุณควรรีบแช่แข็งไข่หรือยังสามารถรอได้” และสามารถวางแผนได้อย่างเหมาะสมและแม่นยำที่สุด

แช่แข็งไข่ เก็บได้กี่ปี

ในทางวิทยาศาสตร์ สามารถเก็บไข่แช่แข็งได้นานไม่มีกำหนดโดยที่คุณภาพยังคงเดิม ด้วยเทคโนโลยี Vitrification (การแช่แข็งแบบผลึกแก้ว) ไข่จะถูกลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วจนถึง -196 องศาเซลเซียสในถังไนโตรเจนเหลว ซึ่ง ณ อุณหภูมินี้ กระบวนการทางชีวภาพทั้งหมดภายในเซลล์จะหยุดลงโดยสมบูรณ์เปรียบเสมือนการ “หยุดเวลา” ของเซลล์ไข่ไว้ ณ วันที่เก็บคุณภาพของไข่จะยังคงเหมือนเดิมกับวันที่ถูกแช่แข็ง

แต่ในทางปฏิบัติและทางกฎหมายของไทย ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 มีข้อจำกัดว่า ผู้หญิงที่จะรับการย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกจะต้องมีอายุไม่เกิน 55 ปีบริบูรณ์

นั่นหมายความว่าคุณสามารถฝากไข่แช่แข็งไว้ได้เรื่อยๆ ตราบใดที่ยังจ่ายค่าฝากรายปี แต่เมื่อคุณตัดสินใจจะนำไข่มาใช้ ต้องปฏิสนธิและย้ายตัวอ่อนกลับเข้าร่างกายก่อนอายุ 55 ปีนั่นเอง

ตัวอ่อนแช่แข็ง ได้กี่ปี

การแช่แข็งตัวอ่อน (Embryo Freezing) มีหลักการคล้ายกับการแช่แข็งไข่ คือ สามารถเก็บไว้ได้นานมากโดยไม่เสื่อมสภาพ หากใช้เทคโนโลยี Vitrification ซึ่งลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วจนกระบวนการภายในเซลล์หยุดลงอย่างสมบูรณ์ 

อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทยมีข้อจำกัดด้านกฎหมาย ในเรื่อง “อายุของฝ่ายหญิง” ที่จะสามารถย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกได้จนถึงอายุไม่เกิน 55 ปีบริบูรณ์

นอกจากนี้ยังมีข้อจำกัดเพิ่มเติมที่สำคัญ นั่นคือ หากเกิดกรณีที่สามีหรือภรรยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเสียชีวิตจะไม่สามารถนำตัวอ่อนที่เกิดจากเซลล์สืบพันธุ์ของทั้งสองฝ่ายมาใช้ในการตั้งครรภ์ได้อีกต่อไป และตัวอ่อนแช่แข็งนั้นจะต้องถูกทำลายตามที่กฎหมายกำหนด

แช่แข็งไข่ ดีไหม

การตัดสินใจแช่แข็งไข่เป็นเรื่องใหญ่และมีหลายมิติให้พิจารณา และอาจไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกคน ซึ่งการแช่แข็งไข่ก็มีข้อดีและข้อควรพิจารณาดังต่อไปนี้

การแช่แข็งไข่มีข้อดีอย่างไรบ้าง

  1. ซื้อเวลาและลดแรงกดดัน : เปรียบเสมือนเป็นการ “หยุดเวลา” ของภาวะเจริญพันธุ์ไว้ ณ ช่วงที่ไข่คุณภาพดีที่สุด ให้คุณได้ไปโฟกัสกับเป้าหมายอื่นในชีวิตได้อย่างเต็มที่ เช่น ทำงาน เรียนต่อ ท่องเที่ยว หรือรอเจอคนที่ใช่ โดยไม่ต้องรีบตัดสินใจมีลูก ลดความกดดันจากอายุที่เพิ่มขึ้น
  2. รักษาคุณภาพไข่ช่วงที่ดีที่สุด : คุณภาพและปริมาณไข่ของผู้หญิงจะลดลงอย่างรวดเร็วหลังอายุ 35 ปี การแช่แข็งไข่ในช่วงอายุ 20 ปลายๆ หรือ 30 ต้นๆ หมายความว่าคุณกำลังเก็บ “ไข่คุณภาพดี” ที่มีความเสี่ยงความผิดปกติทางโครโมโซมน้อยไว้ใช้ในอนาคต
  3. เพิ่มโอกาสในการมีบุตรในอนาคต : หากในอนาคตคุณมีปัญหามีบุตรยาก และต้องทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) การมีไข่คุณภาพดีแช่แข็งไว้จะเพิ่มอัตราความสำเร็จในการตั้งครรภ์ และลดความเสี่ยงแท้ง
  4. เป็นหลักประกันด้านสุขภาพ : สำหรับผู้ที่จำเป็นต้องรับการรักษาที่อาจกระทบต่อรังไข่ เช่น เคมีบำบัด ฉายแสง หรือการผ่าตัดที่รังไข่ การแช่แข็งไข่ไว้ก่อนเริ่มการรักษาถือเป็นสิ่ง จำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อรักษาโอกาสในการมีลูกไว้

ข้อควรพิจารณาและข้อจำกัด

  1. ค่าใช้จ่ายสูง : ทั้งค่าใช้จ่ายในกระบวนการเก็บไข่และค่าฝากไข่รายปีต่างเป็นภาระทางการเงินที่ต้องวางแผนอย่างดี
  2. ไม่ได้รับประกันความสำเร็จ : การแช่แข็งไข่เป็นเพียงการเพิ่มโอกาส ไม่ได้การันตีว่าจะตั้งครรภ์ได้สำเร็จแน่นอน
  3. ต้องใช้ความอดทน : มีการฉีดยาทุกวันเป็นเวลาเกือบ 2 สัปดาห์ และต้องไปพบแพทย์เพื่อติดตามผลหลายครั้ง อาจมีผลข้างเคียงจากฮอร์โมน รวมถึงการทำหัตถการเก็บไข่ที่ต้องวางยาสลบ นอกจากนั้นอาจจะต้องทำมากกว่า 1 รอบเพื่อให้ได้ไข่จำนวนที่เหมาะสม
  4. อาจจะไม่ได้ใช้ไข่ที่แช่แข็งไว้ : หลายคนแช่แข็งไข่ไว้ แต่สุดท้ายก็ตั้งครรภ์ได้เองตามธรรมชาติ ซึ่งอาจทำให้ไข่แช่แข็งนั้นไม่ได้ถูกนำมาใช้

หากคุณกำลังมองหาว่า แช่แข็งไข่ ที่ไหนดี สามารถเข้ามารับคำแนะนำได้ที่ Superior A.R.T. เราคือหนึ่งในคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากชั้นนำในประเทศไทย ที่ได้รับความไว้วางใจจากทั้งในประเทศและต่างประเทศ ด้วยเทคโนโลยีแช่แข็งแบบ Vitrification มีห้องปฏิบัติการมาตรฐานสากล พร้อมด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางดูแลใกล้ชิดทุกขั้นตอน เราเชื่อมั่นว่า ไข่ทุกใบที่เก็บไว้ คือโอกาสสำคัญในอนาคต และภารกิจของเราคือการเพิ่มความสำเร็จให้คุณได้มากที่สุด

ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ แพ็กเกจการแช่แข็งไข่

เกี่ยวกับ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที

ก่อตั้งขึ้นในปีพ.ศ. 2550 โดยการร่วมมือระหว่างแพทย์ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และเด็กหลอดแก้วในประเทศไทยและประเทศออสเตรเลีย ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เป็นคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากและวินิจฉัยพันธุกรรมตัวอ่อนที่เพียบพร้อมด้วยแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ และทีมนักวิทยาศาสตร์ที่ชำนาญเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproduction Technology – A.R.T.)  พวกเรามีความมุ่งมั่นจะสานทุกความฝันในการมีบุตรของทุกครอบครัวให้สมบูรณ์

อ้างอิง:

  • https://modernfertility.com/blog/egg-freezing-process/
  • https://pregnantish.com/egg-freezing-step-by-step-timeline/
  • thaisuperiorart.com/th/บริการฝากไข่/
LIVE หมอจิว นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา

นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา

สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

เด็กหลอดแก้วทำอย่างไร? ทำความเข้าใจกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว ฉบับเข้าใจง่าย

ในบทความที่แล้ว เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับวิธีการรักษาภาวะมีบุตรยากที่ได้รับความนิยมมากที่สุด นั่นคือ การทำเด็กหลอดแก้ว ( IVF หรือ In Vitro Fertilization )  ไม่ว่าจะเป็น การทำเด็กหลอดแก้วคืออะไร? กรณีไหนควรทำเด็กหลอดแก้ว? การทำเด็กหลอดแก้วมีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใดและมีขั้นตอนอย่างไร?

ในบทความนี้ เราจะแนะนำขั้นตอนทั้งหมดอีกครั้ง พร้อมรายละเอียดที่จำเป็นเพิ่มเติม เพื่อให้คุณเข้าใจและเตรียมความพร้อมก่อน มีรายละเอียดอะไรบ้าง? มาเริ่มกันเลย

1. ปรึกษาแพทย์

เมื่อไหร่: สามารถปรึกษาได้ในทุกช่วงของประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 45 – 60 นาที

ในขั้นตอนนี้ คุณจะได้รับการซักถามประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด การตรวจอัลตราซาวน์มดลูกและรังไข่, ตรวจการทำงานของฮอร์โมน, และการตรวจอื่นๆ ตามความจำเป็น ซึ่งจะช่วยให้แพทย์เข้าใจสภาพร่างกายโดยรวมของคุณ และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับคุณมากที่สุด

2. ขั้นตอนกระตุ้นไข่และการตรวจติดตาม

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของการมีประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 10 – 12 วัน

เมื่อเข้าสู่กระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว ขั้นตอนแรกคือการกระตุ้นไข่ในรังไข่ให้โตโดยการฉีดยาฮอร์โมน โดยเริ่มฉีดวันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของรอบเดือนของคุณ จนฟองไข่โตได้ขนาด ใช้เวลาประมาณ 9-12 วัน

ในรังไข่จะมีฟองไข่อยู่มากมาย ในฟองไข่จะประกอบด้วยเซลล์ไข่ หรือ oocyte  ในแต่ละรอบเดือน ฟองไข่และเซลล์ไข่จำนวนหนึ่งจะเติบโตกลายเป็นไข่ที่โตเต็มวัย ดังนั้น เป้าหมายของการกระตุ้นไข่ คือการกระตุ้นให้ไข่ที่เตรียมโตในรอบเดือนนั้นๆ โตขึ้นให้ได้จำนวนมากที่สุดเท่าที่มีในแต่ละรอบด้วยยา เพื่อเพิ่มโอกาสให้ได้ไข่โตเต็มวัยที่มีคุณภาพสูง

ระหว่างนี้ คุณต้องมาพบแพทย์ที่คลินิกทุกๆ 3-4 วัน ในช่วงเวลา 10 ถึง 12 วัน เพื่อตรวจเลือดและอัลตราซาวด์ ดูว่ารังไข่ตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่อย่างไร เมื่อไข่เจริญเติบโตเต็มที่แล้ว แพทย์จะให้ฉีดยากระตุ้นการตกไข่ (trigger shot) ที่เป็นฮอร์โมน human chorionic gonadotropin (hCG) หรือ leuprolide acetate (Lupron) เพื่อช่วยให้ไข่สุกและหลุดออกจากผนังของฟองไข่ พร้อมสำหรับการเก็บไข่ในขั้นตอนต่อไป

3. การเก็บไข่และการเก็บน้ำเชื้ออสุจิ

เมื่อไหร่: 36 ชั่วโมงหลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

หลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก 36 ชั่วโมง จะเริ่มกระบวนการเก็บไข่ โดยใช้อัลตราซาวด์นำเพื่อให้เห็นฟองไข่ชัดเจน และใช้เข็มขนาดเล็กสอดผ่านผนังช่องคลอด เข้าไปในฟองไข่และดูดเก็บไข่ออกมา ตลอดกระบวนการ แพทย์จะให้ยาสลบ คุณจึงแทบไม่รู้สึกเจ็บปวดใดๆ ใช้เวลาในการเก็บไข่ประมาณ 15-20 นาที

ในวันเดียวกับวันเก็บไข่ คู่สมรสของคุณก็มาเก็บน้ำเชื้อ โดยปกติแล้วแนะนำให้ฝ่ายชายเก็บอสุจิในวันเดียวกับวันเก็บไข่ที่คลินิก แต่ถ้าหากฝ่ายชายไม่สามารถเก็บอสุจิในวันดังกล่าวได้ ก็สามารถมาเก็บอสุจิก่อน แล้วแช่แข็งน้ำเชื้อไว้ล่วงหน้า และละลายมาใช้ในวันเก็บไข่

วิธีการเก็บน้ำเชื้ออสุจิที่ดีที่สุดคือการช่วยตัวเอง เพื่อหลีกเลี่ยงมิให้น้ำเชื้อปนเปื้อนกับของเหลวอื่นๆ ของฝ่ายหญิง (เช่น น้ำลาย น้ำหล่อลื่นช่องคลอด) ซึ่งอาจมีแบคทีเรียปะปนอยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการปฏิสนธิ (fertilization) หรือการเพาะเลี้ยงได้ และหลังจากที่ฝ่ายชายเก็บน้ำอสุจิเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็ส่งน้ำเชื้อให้ผู้นักวิทยาศาสตร์ที่รออยู่ในห้องปฏิบัติการ เพื่อเตรียมน้ำอสุจิต่อไป

นักวิทยาศาสตร์จะนำน้ำอสุจิ มาพักไว้ประมาณ 30 นาที เพื่อให้น้ำอสุจิละลายตัวให้เหลวก่อน จากนั้นจะทำการปั่นล้างเพื่อเอาอสุจิที่ไม่เคลื่อนไหวและเศษเซลล์ต่างในน้ำอสุจิออก และทำการวิเคราะห์คุณภาพน้ำอสุจิ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญ ที่จะช่วยให้แพทย์ตัดสินใจว่าจะทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี IVF หรือ ICSI  โดยแพทย์จะเลือกการทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี IVF หากผลน้ำอสุจิเป็นปกติ แต่หากผลอสุจิมีคุณภาพต่ำกว่าค่ามาตรฐาน แพทย์จะแนะนำให้ใช้วิธี ICSI  เพื่อเพิ่มโอกาสให้ไข่และอสุจิปฏิสนธิได้มากขึ้น

สำหรับการปฏิสนธิด้วยวิธี IVF อสุจิจะเข้าไปปฏิสนธิกับไข่เอง ส่วนวิธี ICSI  นักวิทยาศาสตร์จะคัดเลือกอสุจิตัวที่แข็งแรงหนึ่งตัวฉีดเข้าไปในไข่ที่โตเต็มวัยโดยตรงเพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ วิธี ICSI นี้ใช้เวลานานกว่าวิธี IVF และต้องทำโดยนักวิทยาศาสตร์ที่มีความเชี่ยวชาญ

ไข่ที่ปฏิสนธิกับอสุจิแล้วจะถูกเรียกว่า ‘ตัวอ่อน’

4. การเลี้ยงตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากปฏิสนธิด้วยวิธี IVF หรือ ICSI

ใช้เวลานานแค่ไหน: 5-6 วัน

หลังจากที่ไข่และอสุจิปฏิสนธิจนกลายเป็น ‘ตัวอ่อน’ แล้ว ตัวอ่อนจะถูกเลี้ยงในห้องปฏิบัติการเป็นเวลา 5 – 6 วัน จนพัฒนาและเติบโตถึงระยะบลาสโตซิสต์ พร้อมที่จะย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก สำหรับตัวอ่อนที่ไม่สามารถเติบโตถึงระยะบลาสโตซิสต์นั้นโดยทั่วไปถือว่าเป็นตัวอ่อนที่ไม่แข็งแรง โอกาสฝังตัวในมดลูกน้อย จึงไม่ควรนำมาย้ายกลับไปสู่โพรงมดลูก กระบวนการเลี้ยงตัวอ่อนเป็นกระบวนการที่ซับซ้อน และละเอียดอ่อนมาก ต้องใช้ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์จากนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อน ที่ชำนาญการใช้งานอุปกรณ์เทคนิคขั้นสูงและวิธีการจัดการสภาพแวดล้อมภายในห้องปฏิบัติการให้เหมาะแก่การเติบโตของตัวอ่อน

ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. ใช้ตู้เลี้ยงตัวอ่อน GERI ซึ่งเป็นเทคโนโลยีใหม่ล่าสุด ภายในเครื่องติดตั้งระบบกล้องถ่ายภาพจุลทรรศน์คุณภาพสูง หนึ่งตัวต่อหนึ่งจานเพาะเลี้ยงตัวอ่อน ช่วยให้สามารถติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนได้โดยละเอียด โดยไม่ต้องขยับจานเพาะเลี้ยงหรือตัวอ่อนเลย แต่ละจานเพาะเลี้ยงเป็นอิสระแยกขาดจากกัน ทำให้สามารถควบคุมและปรับสภาวะแวดล้อมของการเพาะเลี้ยงให้เหมาะสมกับตัวอ่อนแต่ละตัว การใช้ตู้เลี้ยงระบบแยกเลี้ยงนี้ช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์เนื่องจากตัวอ่อนสามารถเจริญเติบโตในสภาวะแวดล้อมที่คงที่ไม่ถูกรบกวน  

สำหรับข้อมูลเพิ่มเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงตัวอ่อนของเรา คลิกที่นี่

5. การย้ายตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังกระบวนการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2 ชั่วโมง

ในขั้นตอนสุดท้าย แพทย์จะเลือกตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์ ย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก ผ่านกระบวนการที่ง่ายและไม่เจ็บปวด โดยตัวอ่อนถูกดูดไว้ในสายย้ายตัวอ่อน และใช้อัลตราซาวด์ช่วยนำทางให้เห็นปลายสาย ที่สอดผ่านปากมดลูกเข้าไปในโพรงมดลูก หลังจากนั้นจะฉีดตัวอ่อนเข้าไปฝังตัวที่ผนังมดลูกให้เริ่มเจริญเติบโต

ประมาณ 7-10 วันหลังจากการย้ายตัวอ่อน จะทดสอบการตั้งครรภ์ และประมาณ 2 สัปดาห์หลังจากนั้น ก็สามารถมาตรวจอัลตราซาวด์  เพื่อดูถุงการตั้งครรภ์ ยืนยันการตั้งครรภ์

6. การแช่แข็งตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากกระบวนการย้ายตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

สำหรับตัวอ่อนที่แข็งแรงสมบูรณ์ที่ยังไม่ได้ทำการย้ายตัวอ่อน สามารถแช่แข็ง เพื่อเก็บไว้ใช้ในอนาคต ด้วยวิธีการแช่แข็งตัวอ่อนแบบผลึกแก้ว (Vitrification) ซึ่งเป็นเทคนิคที่ลดอุณหภูมิขณะแช่แข็งตัวอ่อนอย่างรวดเร็ว เพื่อป้องกันการเกิดผลึกน้ำแข็งในเซลล์ตัวอ่อน ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายของตัวอ่อน วิธีการนี้ช่วยให้ตัวอ่อนถูกเก็บรักษาไว้ได้อย่างยาวนานและคงคุณภาพสูง หากเก็บรักษาไว้ในห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐานสูง และควบคุมคุณภาพและติดตามปริมาณไนโตรเจนเหลว ตลอดจนตรวจเช็คความสมบูรณ์ของอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ

หากคุณต้องการตั้งครรภ์อีกครั้ง ก็สามารถนำตัวอ่อนแช่แข็งเหล่านี้กลับมาใช้ได้ 

เกี่ยวกับ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที

ก่อตั้งขึ้นในปีพ.ศ. 2550 โดยความร่วมมือระหว่างแพทย์ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และเด็กหลอดแก้วในประเทศไทยและประเทศออสเตรเลีย ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เป็นคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากและวินิจฉัยพันธุกรรมตัวอ่อนที่เพียบพร้อมด้วยแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ และทีมนักวิทยาศาสตร์ที่ชำนาญเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproduction Technology – A.R.T.)  พวกเรามีความมุ่งมั่นจะสานทุกความฝันในการมีบุตรของทุกครอบครัวให้สมบูรณ์

References

การทำอิ๊กซี่ (ICSI) อีกหนึ่งวิธีรักษาภาวะมีบุตรยากที่โอกาสสำเร็จสูง

การมีลูกอาจไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคู่ โดยเฉพาะผู้ที่กำลังเผชิญกับปัญหามีบุตรยาก แต่ด้วยความก้าวหน้าทางการแพทย์ในปัจจุบัน มีเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์หลายรูปแบบที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ เช่น IUI, IVF และ ICSI (อิ๊กซี่) ซึ่งแต่ละวิธีมีขั้นตอนและเหมาะกับปัญหาที่แตกต่างกัน แล้ววิธีไหนจึงจะเหมาะกับคุณมากที่สุด?

บทความนี้ Superior A.R.T. จะพาไปรู้จัก ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) เทคนิคช่วยการปฏิสนธิที่คัดเลือกอสุจิที่แข็งแรงที่สุด 1 ตัว ฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรง เพื่อเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิ พร้อมทำความเข้าใจข้อดี ข้อจำกัด และขั้นตอนการทำตั้งแต่ต้นจนจบ

การทำอิ๊กซี่ (ICSI) คืออะไร? เหมาะกับใครบ้าง

ICSI ย่อมาจาก Intracytoplasmic Sperm Injection หรือที่นิยมเรียกว่า อิ๊กซี่ คือ เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ขั้นสูงในห้องปฏิบัติการเพื่อช่วยในการปฏิสนธิ โดยนักวิทยาศาสตร์จะใช้เข็มขนาดเล็กพิเศษ คัดเลือกอสุจิตัวที่สมบูรณ์ แข็งแรง และมีรูปร่างดีเหมาะสมตามเกณฑ์ 1 ตัว แล้วฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่ทีละใบ

วิธีนี้เป็นเทคนิคช่วยปฏิสนธิของกระบวนการทำเด็กหลอดแก้วในปัจจุบัน ซึ่งแตกต่างจากการทำเด็กหลอดแก้วแบบดั้งเดิม (IVF) ที่ปล่อยให้อสุจิเจาะเข้าเซลล์ไข่เอง ซึ่งหากอสุจิไม่ดี ไม่สามารถเจาะไข่ได้ จะทำให้ไม่ได้ หรือได้ตัวอ่อนน้อย ดังนั้นวิธีอิ๊กซี่ (ICSI) จึงช่วยเพิ่มอัตราการปฏิสนธิให้สูงขึ้นจากประมาณ 50-60% ใน IVF เป็น 70-80% ด้วยวิธี ICSI (ขึ้นอยู่กับอายุฝ่ายหญิง คุณภาพของไข่ สเปิร์ม และสุขภาพโดยรวมของคู่สมรสทั้งสองคน)

การทำอิ๊กซี่ (ICSI) เหมาะกับใคร แพทย์มักใช้ในกรณีใดบ้าง?

การทำ ICSI ถูกคิดค้นมาเพื่อแก้ปัญหาภาวะมีบุตรยาก โดยเฉพาะปัญหาจากฝ่ายชาย โดยมักนำมาใช้ในผู้ป่วยที่มีปัญหา ดังนี้

  • จำนวนอสุจิน้อยกว่าเกณฑ์ปกติ
  • อสุจิเคลื่อนไหวช้า
  • อสุจิมีรูปร่างผิดปกติมากกว่าเกณฑ์
  • ฝ่ายชายมีภาวะการแตกหักของ DNA ในอสุจิมากกว่าเกณฑ์ (DNA Fragmentation Index)
  • กรณีที่ฝ่ายชายเป็นหมันหรือไม่มีตัวอสุจิในน้ำอสุจิ และต้องใช้วิธีการผ่าตัดเอาอสุจิออกมาจากลูกอัณฑะหรือหลอดเก็บอสุจิ (PESA / TESE)
  • ผู้ป่วยที่เคยรักษาด้วยเทคนิค IVF แล้วได้ตัวอ่อนที่ปฏิสนธิปกติน้อยหรือไม่ปฏิสนธิเลย
  • กรณีที่เป็นการผสมระหว่างอสุจิกับไข่ที่ผ่านการฝากไข่หรือแช่แข็งไข่มาก่อน ซึ่งเปลือกไข่จะแข็งขึ้นหลังผ่านกระบวนการแช่แข็ง
  • ผู้ป่วยที่มีประวัติโรคทางพันธุกรรมในครอบครัว และจำเป็นต้องตรวจวินิจฉัยความผิดปกติทางพันธุกรรมของตัวอ่อนก่อนการย้ายกลับสู่โพรงมดลูก (Preimplantation Genetic Testing, PGT-M/A)

จากภาวะที่กล่าวมาข้างต้น การรักษาด้วยเทคนิค IVF มักได้ผลการรักษาที่ไม่ดี การทำอิ๊กซี่ (ICSI) จะช่วยแก้ปัญหาและเพิ่มโอกาสให้ได้จำนวนตัวอ่อนที่ปฏิสนธิปกติมากขึ้น นอกจากนี้ สำหรับกรณีที่ต้องทำการตรวจวินิจฉัยความผิดปกติทางพันธุกรรม (PGT-M/A) ควรใช้เทคนิค ICSI เพื่อป้องกันการปนเปื้อน DNA ของอสุจิตัวอื่นๆ ที่เกาะอยู่รอบๆ เซลล์ไข่ ซึ่งอาจกระทบความแม่นยำของผลตรวจ

การทำอิ๊กซี่ (ICSI) กับ IVF ต่างกันอย่างไร?

แม้ว่า ICSI และ IVF จะเป็นเทคโนโลยีการทำเด็กหลอดแก้ว ที่ช่วยให้คู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยากสามารถตั้งครรภ์ได้เหมือนกัน แต่จุดแตกต่างสำคัญอยู่ที่ วิธีการปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ สรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้

การทำเด็กหลอดแก้วแบบ IVF (In-vitro Fertilization)

คือวิธีการปฏิสนธิภายนอกร่างกายแบบดั้งเดิม โดยมีกระบวนการสำคัญคือ

  • นำไข่และสเปิร์มมาพบกัน: นักวิทยาศาสตร์จะคัดไข่ของฝ่ายหญิงและอสุจิที่แข็งแรงของฝ่ายชายมาวางรวมกันในจานเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการ
  • ปฏิสนธิเองตามธรรมชาติ: ปล่อยให้อสุจิหลายๆ ตัวแข่งขันกันเจาะเข้าเซลล์ไข่เอง
  • ย้ายตัวอ่อนกลับสู่โพรงมดลูก: เมื่อไข่และอสุจิปฏิสนธิรวมเป็น “ตัวอ่อน” และเจริญเติบโตจนถึงระยะบลาสโตซิสต์ (Blastocyst) แพทย์จึงจะย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์

การทำเด็กหลอดแก้วแบบ ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)

ICSI มีขั้นตอนการกระตุ้นไข่และการเก็บไข่เหมือนกับการทำ IVF ทุกประการ แต่มีความพิเศษในขั้นตอนการปฏิสนธิ

  • คัดตัวที่ดีที่สุด: นักวิทยาศาสตร์จะคัดเลือกอสุจิที่เหมาะสมตามเกณฑ์ 1 ตัว ผสมกับไข่ทีละใบ
  • ฉีดเจาะตรงเข้าสู่ไข่: ใช้เข็มขนาดเล็กพิเศษฉีดอสุจิตัวนั้นเข้าไปในเนื้อไข่โดยตรง เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสการปฏิสนธิให้สูงขึ้น

ข้อดีและข้อเสียของการทำอิ๊กซี่ (ICSI) ที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

แม้การทำอิ๊กซี่ (ICSI) จะเป็นนวัตกรรมรักษาภาวะมีบุตรยากที่มีประสิทธิภาพสูงมากในปัจจุบัน แต่การทําอิ๊กซี่ ข้อดี ข้อเสียก็มีเช่นกัน ควรทำความเข้าใจข้อจำกัดของการรักษา เพื่อวางแผนเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสมและมั่นใจยิ่งขึ้น

ข้อดีของการทำอิ๊กซี่ (ICSI)

  • เพิ่มอัตราการปฏิสนธิให้สูงขึ้น ถึง 70-80%: เพราะเป็นการเลือกอสุจิฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรง จึงช่วยให้ไข่และอสุจิ ปฏิสนธิกันได้มากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีที่มีปัญหาอสุจิ หรือเคยมีอัตราการปฏิสนธิต่ำหรือไม่ปฏิสนธิจาก IVF แบบดั้งเดิม
  • แก้ปัญหาภาวะมีบุตรยากจากฝ่ายชายได้ตรงจุด: ตอบโจทย์กรณีที่ฝ่ายชายมีปัญหาอสุจิผิดปกติขั้นรุนแรง ไม่ว่าจะเป็น จำนวนน้อย เคลื่อนไหวช้า หรือมีรูปร่างผิดปกติมากกว่าเกณฑ์
  • สามารถใช้ร่วมกับอสุจิที่เก็บด้วยหัตถการ: ในกรณีที่ฝ่ายชายเคยทำหมัน หรือไม่พบตัวอสุจิในน้ำเชื้อ แต่อัณฑะยังผลิตอสุจิได้ แพทย์สามารถผ่าตัดเจาะดูดอสุจิจากอัณฑะหรือตรงส่วน Epididymis (PESA/TESE) มาทำ ICSI ได้
  • ก้าวข้ามปัญหาเปลือกไข่หนาหรือแข็ง: แก้ปัญหาเซลล์ไข่ของฝ่ายหญิงที่เปลือกหนาผิดปกติ รวมถึงไข่ที่ผ่านการแช่แข็ง ซึ่งมักมีเปลือกไข่แข็งกว่าปกติจนอสุจิไม่สามารถเจาะเองได้

ข้อเสียและความเสี่ยงของการทำอิ๊กซี่ (ICSI)

  • ต้องอาศัยความชำนาญสูงของนักวิทยาศาสตร์: ความสำเร็จและอัตราการปฏิสนธิขึ้นอยู่กับทักษะ ประสบการณ์ และความแม่นยำของนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการเป็นสำคัญ
  • ความเสี่ยงที่ไข่ได้รับความเสียหาย: เนื่องจากไข่มีความเปราะบาง การใช้เข็มเจาะเข้าสู่เนื้อไข่จึงมีความเสี่ยงที่อาจทำให้เซลล์ไข่เสียหายได้บ้าง การเลือกคลินิกหรือศูนย์มีบุตรยากที่มีมาตรฐานสูงจึงช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้
  • ข้อกังวลด้านโครโมโซมของเด็กที่เกิดจาก ICSI: จากงานวิจัยบางฉบับพบว่า การทำ ICSI อาจมีความสัมพันธ์เล็กน้อยกับการพบความผิดปกติของโครโมโซมหรือภาวะผิดปกติแต่กำเนิดบางประเภท เมื่อเทียบกับการทำ IVF หรือการตั้งครรภ์ธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถสรุปได้ชัดเจนว่าความเสี่ยงดังกล่าวเกิดจากกระบวนการ ICSI โดยตรง หรือปัจจัยอาจเชื่อมโยงกับภาวะมีบุตรยากและปัจจัยพื้นฐานของพ่อแม่ที่มีอยู่เดิม

ขั้นตอนการทำอิ๊กซี่ (ICSI) ตั้งแต่ต้นจนจบ ต้องเตรียมตัวอย่างไรบ้าง

สำหรับคู่สมรสที่กำลังวางแผนทำ ICSI การทำความเข้าใจกระบวนการอย่างละเอียดทุกขั้นตอน จะช่วยลดความกังวล เตรียมพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ เพื่อให้การรักษาดำเนินไปอย่างราบรื่นและมีโอกาสสำเร็จสูงที่สุด โดยมี 7 ขั้นตอนหลักดังนี้

1. ปรึกษาแพทย์และตรวจร่างกาย

เมื่อไหร่: ทำนัดหมายช่วงใดของเดือนก็ได้ตามสะดวก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 45 – 60 นาที

การพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อซักประวัติ ตรวจวิเคราะห์สุขภาพของทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายอย่างละเอียด เพื่อวางแผนการรักษาที่ตรงจุด

  • ฝ่ายหญิง: ตรวจอัลตราซาวด์มดลูกและรังไข่ พร้อมเจาะเลือดตรวจระดับฮอร์โมนที่จำเป็น
  • ฝ่ายชาย: ตรวจวิเคราะห์คุณภาพอสุจิ (Semen Analysis) เพื่อประเมินจำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่างของอสุจิ

การเตรียมตัวฝ่ายชาย ควรงดการมีเพศสัมพันธ์และการหลั่งน้ำเชื้อล่วงหน้าประมาณ 2–7 วัน ก่อนวันตรวจน้ำเชื้อ เพื่อให้ได้ผลวิเคราะห์ที่แม่นยำที่สุด

2. การกระตุ้นรังไข่

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของการมีประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 10 – 12 วัน

การฉีดยาฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นให้ฟองไข่ในรังไข่เจริญเติบโตพร้อมกันหลายใบ เพิ่มโอกาสให้ได้จำนวนไข่ที่สมบูรณ์มากที่สุด ฝ่ายหญิงต้องฉีดยากระตุ้นไข่ทุกวันตามแพทย์สั่ง โดยแพทย์จะนัดติดตามผลด้วยการเจาะเลือดและอัลตราซาวด์ทุกๆ 3–5 วัน เพื่อปรับปริมาณยาตามการตอบสนองของรังไข่ เมื่อฟองไข่โตได้ขนาดที่เหมาะสม แพทย์จะสั่งฉีดยากระตุ้นไข่ตก เพื่อให้ไข่พร้อมสำหรับการเก็บในขั้นตอนถัดไป

3. การเก็บไข่และการเก็บน้ำเชื้ออสุจิ

เมื่อไหร่: 34-36 ชั่วโมงหลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2 ชั่วโมง

กระบวนการนำไข่และอสุจิออกจากร่างกายมาเตรียมพร้อมสำหรับปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ

  • ฝ่ายหญิง: แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กสอดผ่านช่องคลอด ร่วมกับทำอัลตราซาวด์เพื่อให้เห็นไข่ชัดเจนและดูดเก็บไข่ โดยระหว่างกระบวนการนี้ทำภายใต้การดมยาสลบ จึงไม่รู้สึกเจ็บปวด ใช้เวลาประมาณ 10-15 นาที และพักฟื้นสังเกตอาการต่ออีก 2 ชั่วโมงจึงกลับบ้านได้
  • ฝ่ายชาย: เก็บน้ำเชื้ออสุจิด้วยการช่วยตัวเองในวันเดียวกับที่ฝ่ายหญิงเก็บไข่ (หรือใช้อสุจิที่แช่แข็งไว้) จากนั้นนักวิทยาศาสตร์จะนำไปปั่นล้างคัดเลือกอสุจิที่สมบูรณ์มาปฏิสนธิกับไข่

ฝ่ายหญิงต้องงดน้ำและอาหารล่วงหน้าอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมงก่อนเก็บไข่ ส่วนฝ่ายชายควรรักษาสุขภาพ นอนพักผ่อนให้เพียงพอ งดเหล้าและบุหรี่

4. การปฏิสนธิด้วยเทคนิค ICSI

เมื่อไหร่: หลังกระบวนการเก็บไข่และเตรียมอสุจิเสร็จสิ้น

ใช้เวลานานแค่ไหน: Process การปฏิสนธิและประเมินผล ประมาณ 24 ชั่วโมง

นักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนจะคัดเลือกอสุจิตัวที่แข็งแรงและรูปร่างปกติ 1 ตัว ฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่ทีละใบผ่านกล้องจุลทรรศน์กำลังขยายสูง ในขั้นตอนนี้เป็นกระบวนการภายในห้องปฏิบัติการ คู่สมรสสามารถพักผ่อนและรอฟังผลการปฏิสนธิจากทีมแพทย์ในวันถัดไป

5. การเลี้ยงตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากการปฏิสนธิด้วยการทําอิ๊กซี่

ใช้เวลานานแค่ไหน: 5-7 วัน

การเลี้ยงตัวอ่อน (Blastocyst Culture) เป็นการนำไข่ที่ปฏิสนธิแล้วเข้าตู้เพาะเลี้ยงตัวอ่อนที่ควบคุมสภาวะแวดล้อมอย่างเข้มงวด เพื่อให้ตัวอ่อนเจริญเติบโตจนถึงระยะที่พร้อมฝังตัว นักวิทยาศาสตร์จะเฝ้าติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนจนถึงระยะบลาสโตซิสต์ ซึ่งเป็นระยะที่มีอัตราการฝังตัวสูง เพราะเป็นตัวอ่อนระยะเดียวกับตัวอ่อนที่ตั้งครรภ์ธรรมชาติ ฝังตัวในโพรงมดลูก ที่ Superior A.R.T. ใช้ตู้เลี้ยงตัวอ่อน Geri® ซึ่งมีระบบบันทึกภาพแบบ time-lapse ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนได้อย่างต่อเนื่อง โดยลดความจำเป็นในการนำตัวอ่อนออกจากตู้เลี้ยงเพื่อสังเกตพัฒนาการ ลดการรบกวนตัวอ่อน ช่วยเพิ่มโอกาสให้ได้ตัวอ่อนที่คุณภาพดีขึ้น

6. การย้ายตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังกระบวนการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2-4 ชั่วโมง

เมื่อได้ตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์ที่มีคุณภาพดีแล้ว จะเลือกตัวอ่อน 1-2 ตัวอ่อน ย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของฝ่ายหญิงเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ แพทย์จะสอดสายย้ายตัวอ่อนขนาดเล็กผ่านช่องคลอดและปากมดลูก แล้ววางตัวอ่อนในตำแหน่งที่เหมาะสมในโพรงมดลูก โดยทำอัลตราซาวด์หน้าท้องร่วมไปด้วย เพื่อช่วยให้เห็นโพรงมดลูกชัดเจน ขั้นตอนนี้ไม่เจ็บและไม่ต้องดมยาสลบ

  • ฝ่ายหญิง: ควรดื่มน้ำและกลั้นปัสสาวะพอประมาณก่อนเข้ารับการย้ายตัวอ่อน เพื่อให้กระเพาะปัสสาวะช่วยดันมดลูกให้อยู่ในตำแหน่งที่สอดสายได้ง่ายขึ้น หลังย้ายเสร็จควรพักผ่อน งดยกของหนัก งดการมีเพศสัมพันธ์ และทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด

โดยทั่วไปจะทดสอบการตั้งครรภ์ด้วยการเจาะเลือด (β-hCG) ประมาณ 7–10 วัน หลังการย้ายตัวอ่อน และนัดตรวจอัลตราซาวด์ยืนยันการตั้งครรภ์ในอีก 2 สัปดาห์ถัดไป

7. การแช่แข็งตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

ในกรณีที่มีตัวอ่อนคุณภาพดีหลายตัว ตัวอ่อนที่ไม่ได้ย้ายกลับเข้าโพรงมดลูก สามารถแช่แข็งไว้ได้ หรือในกรณีที่ตัวอ่อนต้องตรวจโครโมโซมหรือยีนก่อน (PGT) หลังเก็บเซลล์รกไปตรวจแล้ว ต้องแช่แข็งตัวอ่อนไว้ระหว่างรอผลตรวจ ก่อนการย้ายตัวอ่อนต่อไป ตัวอ่อนจะถูกแช่แข็งด้วยเทคโนโลยี Vitrification เป็นวิธีการคงสภาพตัวอ่อนด้วยการลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็ว ป้องกันการเกิดผลึกน้ำแข็งในเซลล์ ทำให้คุณภาพตัวอ่อนหลังละลายใกล้เคียงกับก่อนแช่แข็ง สามารถเก็บรักษาตัวอ่อนไว้ได้หลายปี เมื่อพร้อมก็สามารถนำตัวอ่อนมาละลายและย้ายเข้าโพรงมดลูกได้โดยไม่ต้องเริ่มกระตุ้นไข่ใหม่

FAQs. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำอิ๊กซี่ (ICSI)

1. ทำอิ๊กซี่ (ICSI) ราคาเท่าไร?

ค่าใช้จ่ายการทําอิ๊กซี่ในประเทศไทยเฉลี่ยประมาณ 200,000 – 400,000 บาท ต่อ 1 รอบการรักษา ขึ้นอยู่กับปัจจัยสุขภาพและเทคโนโลยีที่ใช้ ดังนี้

  • ค่าใช้จ่ายหลัก: ค่ายากระตุ้นไข่, หัตถการเก็บไข่และดมยาสลบ, การคัดสเปิร์มและฉีดเจาะไข่ (ICSI), ค่าเพาะเลี้ยงตัวอ่อน และค่าปรึกษาแพทย์
  • ปัจจัยที่ทำให้การทําอิ๊กซี่ราคาต่างกัน
  • ปริมาณและชนิดของยากระตุ้นไข่ ขึ้นอยู่กับอายุและฮอร์โมนรังไข่ฝ่ายหญิง
  • สถานพยาบาลที่เลือกรักษา
  • ค่าบริการเสริมที่อาจมีเพิ่มเติม
  • การตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อน (PGT)
  • ค่าแช่แข็งและฝากรักษาตัวอ่อนรายปี
  • การผ่าตัดเก็บอสุจิจากอัณฑะ (PESA/TESE) กรณีฝ่ายชายเป็นหมัน

2. อัตราความสำเร็จของการทำอิ๊กซี่ (ICSI) อยู่ที่เท่าไหร่?

อัตราความสำเร็จของ ICSI แยกออกเป็นหลายระดับ ได้แก่ อัตราการปฏิสนธิ อัตราการตั้งครรภ์ และอัตราการเกิดมีชีพ

จากข้อมูลห้องปฏิบัติการล่าสุดของ Superior A.R.T. พบว่า การทำ ICSI มีอัตราการปฏิสนธิสำเร็จสูงถึง 78% โดยวัดจากไข่ระยะ MII ที่เกิดการปฏิสนธิปกติเป็นตัวอ่อนระยะ 2PN ในวันแรก ซึ่งอัตราสูงกว่าการทำเด็กหลอดแก้วแบบดั้งเดิม (IVF) โดยเฉพาะกรณีที่ภาวะมีบุตรยากเกิดจากฝ่ายชาย สำหรับอัตราการตั้งครรภ์เฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 60-70% ต่อรอบการรักษา ขึ้นกับคุณภาพไข่ อายุฝ่ายหญิง อสุจิ และมดลูก

อย่างไรก็ตามโอกาสสำเร็จของแต่ละบุคคลแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญ ดังนี้

  • อายุของฝ่ายหญิง: เป็นปัจจัยหลักที่มีผลต่อคุณภาพและจำนวนของไข่ (ผู้หญิงอายุน้อยกว่า 35 ปีจะมีอัตราสำเร็จสูงกว่า)
  • คุณภาพของอสุจิและตัวอ่อน: ตัวอ่อนที่สมบูรณ์และโตถึงระยะบลาสโตซิสต์จะมีโอกาสฝังตัวสูงกว่า
  • ความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก: มดลูกที่สมบูรณ์ หนาตัวเหมาะสม จะช่วยเพิ่มโอกาสการฝังตัวสำเร็จ
  • ปัจจัยทางพันธุกรรม: การตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อน (PGT) ก่อนย้ายเข้าโพรงมดลูกจะช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์และลดความเสี่ยงการแท้งได้

การเข้าพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจประเมินร่างกายอย่างละเอียด จะช่วยให้แพทย์วิเคราะห์อัตราความสำเร็จเฉพาะบุคคลได้อย่างแม่นยำที่สุด

3. IUI กับ ICSI ต่างกันอย่างไร เลือกทำแบบไหนดี?

ทั้ง IUI และ ICSI ต่างเป็นเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ แต่มีจุดแตกต่างกันที่ขั้นตอนการปฏิสนธิ และความซับซ้อนของการรักษา

  • IUI (การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก)
    คัดเฉพาะอสุจิที่แข็งแรง แล้วฉีดกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของฝ่ายหญิงในวันที่ไข่ตก เพื่อให้อสุจิว่ายไปปฏิสนธิกับไข่เองตามธรรมชาติภายในร่างกาย เหมาะสำหรับคู่สมรสที่อายุน้อย (ฝ่ายหญิงอายุต่ำกว่า 35 ปี) ท่อนำไข่ไม่ตัน และฝ่ายชายมีปัญหาสเปิร์มไม่รุนแรง
  • ICSI (อิ๊กซี่ – การทำเด็กหลอดแก้ว)
    เป็นวิธีที่นำไข่และอสุจิออกมาปฏิสนธิภายนอกร่างกาย โดยคัดอสุจิที่รูปร่างปกติและวิ่งดี แล้วฉีดเข้าเซลล์ไข่ในห้องปฏิบัติการ หลังจากนั้นตัวอ่อนจะถูกเลี้ยงจนถึงระยะบลาสโตซิสต์ แล้วจึงย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก วิธีนี้เหมาะสำหรับคู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยากขั้นรุนแรง ฝ่ายชายอสุจิจำนวนน้อย วิ่งไม่ดี ฝ่ายหญิงอายุเกิน 35 ปี ท่อนำไข่อุดตัน หรือเคยทำ IUI แล้วไม่สำเร็จ

การเลือก IUI หรือ ICSI ไม่ได้พิจารณาจากอายุเพียงอย่างเดียว แต่แพทย์จะประเมินร่วมกันทั้งคุณภาพอสุจิ การทำงานของท่อนำไข่ ปริมาณและคุณภาพไข่ ระยะเวลาที่มีภาวะมีบุตรยาก ประวัติการรักษาก่อนหน้า และปัจจัยอื่นของแต่ละคู่ เพื่อเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

4. วางแผนทําอิ๊กซี่ที่ไหนดี ต้องพิจารณาอะไรบ้าง?

การเลือกศูนย์รักษาภาวะมีบุตรยากถือเป็นก้าวสำคัญที่มีผลต่อความสำเร็จโดยตรง ควรพิจารณาจากปัจจัยหลัก ดังนี้

  • มาตรฐานห้องปฏิบัติการและเทคโนโลยี: มีอุปกรณ์ที่ทันสมัย สะอาด และได้รับการดูแลอย่างสม่ำเสมอ เช่น ตู้เพาะเลี้ยงตัวอ่อนระบบแยกเลี้ยงประสิทธิภาพสูง ที่ช่วยให้ตัวอ่อนเติบโตในสภาวะคงที่
  • ความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์: มีแพทย์ผู้ชำนาญการด้านรักษาภาวะมีบุตรยาก และนักวิทยาศาสตร์เลี้ยงตัวอ่อน (Embryologist) ที่มีประสบการณ์สูงในเทคโนโลยีคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT)
  • บริการครอบคลุมและอัตราความสำเร็จสูง: มีเครื่องมือและนวัตกรรมที่รองรับการรักษาหลากหลาย ตั้งแต่ IUI, ICSI ไปจนถึงการฝากไข่ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละคู่

5. ทำไมต้องทำอิ๊กซี่ (ICSI) ที่ Superior A.R.T.?

ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. (Superior A.R.T.) เป็นคลินิกรักษาผู้มีบุตรยาก ดูแลโดยทีมแพทย์ด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อน พร้อมห้องปฏิบัติการมาตรฐานระดับสากล

  • อัตราความสำเร็จสูง ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย
    ด้วยสถิติความสำเร็จทั้งการทำ ICSI และการตรวจคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT) ช่วยลดความเสี่ยงจากการรักษาที่ไม่ประสบผลสำเร็จ ลดภาระค่าใช้จ่ายระยะยาว ลดความเครียดทางใจของคุณพ่อและคุณแม่
  • ห้องปฏิบัติการและเทคโนโลยีมาตรฐานสากล
    โดดเด่นด้วยนวัตกรรมเพาะเลี้ยงตัวอ่อนขั้นสูง เช่น ตู้เลี้ยงตัวอ่อนอัตโนมัติระบบแยกเลี้ยง Geri® Time-Lapse Incubator ที่ช่วยติดตามพัฒนาการตัวอ่อนอย่างต่อเนื่องโดยไม่รบกวนการเติบโต เพื่อคัดเลือกตัวอ่อนที่สมบูรณ์และคุณภาพดีที่สุดในการฝังตัว
  • ดูแลโดยทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ที่มีประสบการณ์สูง
    ให้คำปรึกษาและออกแบบแผนการรักษาเฉพาะบุคคลอย่างใกล้ชิดทุกขั้นตอน ตั้งแต่การตรวจประเมิน การเตรียมตัว การฝากไข่ การทำ ICSI การเพาะเลี้ยงตัวอ่อน ไปจนถึงการวางแผนย้ายหรือแช่แข็งตัวอ่อน

อ้างอิง

  • https://www.cdc.gov/art/key-findings/icsi.html
อิ๊กซี่ หมอนิ พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา

พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

IUI ทางเลือกการรักษาภาวะมีบุตรยากที่ได้ผลดี เจ็บตัวน้อย ราคาย่อมเยา

ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ ปัจจุบันจึงมีวิธีและเทคนิคการรักษาภาวะมีบุตรยากที่ได้ผลดีและหลากหลายมากขึ้น หนึ่งในเทคนิคที่นิยมมากก็คือ IUI (Intrauterine Insemination) หรือการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก ช่วยให้หลายครอบครัวสามารถเอาชนะภาวะมีบุตรยากสำเร็จมาแล้วมากมายในราคาย่อมเยา บทความนี้ Superior A.R.T. จะพามาทำความเข้าใจว่า การทำ IUI คืออะไร? เหมาะกับใคร? พร้อมขั้นตอนการทำ IUI อย่างละเอียด เพื่อให้ (ว่าที่) คุณพ่อคุณแม่ได้วางแผนการรักษาภาวะมีบุตรยากกันค่ะ

การทำ IUI คืออะไร?

IUI หรือ Intrauterine Insemination คือ เทคนิคการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก ช่วยให้สเปิร์มว่ายไปถึงเซลล์ไข่และเกิดการปฏิสนธิได้ง่ายกว่าเดิม ช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์


เนื่องจากเป็นเทคนิคที่ง่ายและมีขั้นตอนน้อยกว่าเทคนิคการรักษาภาวะมีบุตรยากอื่นๆ อย่างการทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี IVF หรือ ICSI การทํา IUI ค่าใช้จ่ายจึงต่ำกว่าและใช้เวลาน้อยกว่า แพทย์มักแนะนำให้เป็นวิธีการรักษาภาวะมีบุตรยากลำดับแรก ก่อนที่จะเลือกใช้เทคนิคการรักษาขั้นสูงอื่นๆ

การทำ IUI เหมาะกับใคร แพทย์มักใช้ในกรณีใดบ้าง?

เทคนิค IUI นิยมใช้ในกรณี ดังนี้

  • ภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ
  • ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่เล็กน้อย
  • มีปัญหาเกี่ยวกับมดลูกหรือมีความผิดปกติของมูกช่องคลอดหรือบริเวณปากมดลูก
  • มีจำนวนอสุจิน้อยกว่าเกณฑ์เล็กน้อย
  • ภาวะอสุจิเคลื่อนไหวช้า
  • ปัญหาการหลั่งน้ำอสุจิหรือมีปัญหาการแข็งตัวของอวัยวะเพศชาย

เทคนิค IUI ไม่ควรใช้ ในกรณีดังนี้

  • ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ที่มีความรุนแรงระดับปานกลางถึงรุนแรง
  • ท่อนำไข่ทั้งสองข้างถูกตัดออกหรือตัน
  • สงสัยท่อนำไข่มีความผิดปกติ เช่น ท่อนำไข่บวม หรือตัน
  • ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบและติดเชื้อ
  • ปริมาณอสุจิน้อยมาก

เมื่อพิจารณาปัจจัยทั้งหมดแล้ว แพทย์จะช่วยประเมินรูปแบบการรักษาที่เหมาะสมที่สุด โดยในบางกรณี การใช้แค่เทคนิค IUI ก็เพียงพอและประสบความสำเร็จได้ ทั้งนี้ การทํา IUI ให้สําเร็จขึ้นอยู่กับปัจจัยเฉพาะของแต่ละบุคคลด้วย แต่ในบางกรณีก็อาจต้องใช้เทคนิคการรักษาอื่นๆ เช่น IVF หรือ ICSI

ขั้นตอนการทำ IUI มีอะไรบ้าง

วิธีทำ IUI หรือการฉีดน้ําเชื้อเข้าโพรงมดลูก เป็นทางเลือกที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้ดี หลายคนอาจสงสัยว่า IUI ดีไหม การทำความเข้าใจขั้นตอนต่างๆ เหล่านี้ จะช่วยให้ (ว่าที่) คุณพ่อคุณแม่ได้วางแผนและเตรียมความพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจก่อนตัดสินใจทำ

1. การกระตุ้นไข่

การกระตุ้นไข่ให้โตเป็นขั้นตอนการทำ IUI ที่สำคัญ แพทย์จะให้ฝ่ายหญิงรับประทานยาเม็ด หรือฉีดยา (ในกรณีที่ไม่ตอบสนองต่อยาทาน) เพื่อกระตุ้นรังไข่ให้ผลิตและพัฒนาไข่ที่มีคุณภาพดี ซึ่งการตอบสนองต่อการรักษานี้จะแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล แพทย์จะปรับขนาดยาให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละรายเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

2. ติดตามการเจริญเติบโตของไข่

แพทย์จะนัดติดตามการตอบสนองของรังไข่ด้วยการตรวจอัลตราซาวด์และ/หรือตรวจระดับฮอร์โมนในเลือดในช่วงก่อนไข่ตก เพื่อประเมินขนาดไข่และความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก โดยขนาดไข่ที่เหมาะสมควรมีขนาด 18-20 มิลลิเมตรขึ้นไป และเยื่อบุโพรงมดลูกต้องมีความหนาที่เหมาะสมเพียงพอสำหรับการฝังตัวอ่อน เมื่อทุกอย่างพร้อม แพทย์จะฉีดยาเพื่อกระตุ้นให้ไข่ตก

3. การฉีดยากระตุ้นการตกไข่

หลังฉีดยากระตุ้นการตกไข่ 36-42 ชั่วโมง แพทย์จะนัดทำ IUI ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการผสมระหว่างไข่และอสุจิ การจับจังหวะให้แม่นยำจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่ออัตราความสําเร็จ IUI โดยแพทย์จะนัดให้คู่สามีภรรยามาที่คลินิกพร้อมกันเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับขั้นตอนต่อไป

4. การเตรียมอสุจิ

ในวันทำ IUI ฝ่ายชายจะเก็บอสุจิและส่งให้ห้องปฏิบัติการ เพื่อปั่นล้างและคัดกรองเอาเฉพาะอสุจิที่แข็งแรง โดยกำจัดอสุจิที่ไม่เคลื่อนไหว รวมถึงส่วนประกอบอื่นๆ ที่อาจก่อความระคายเคืองต่อมดลูกออก นอกจากนี้ น้ำอสุจิที่ได้จะมีความเข้มข้นของอสุจิมากขึ้น ทำให้มีโอกาสผสมกับไข่ได้มากขึ้นด้วย กระบวนการเตรียมอสุจินี้ใช้เวลาประมาณ 30-60 นาที ขึ้นอยู่กับคุณภาพน้ำอสุจิเริ่มต้น

5. การฉีดอสุจิเข้าโพรงมดลูก

เมื่อเตรียมอสุจิเสร็จ แพทย์จะฉีดน้ำเชื้ออสุจิเข้าโพรงมดลูก (IUI) ด้วยการสอดสายสวนขนาดเล็กที่อ่อนนุ่ม ทำให้แทบไม่ปวดเลย เมื่อสอดสายผ่านช่องคลอดและปากมดลูกเข้าสู่โพรงมดลูกแล้ว แพทย์จะฉีดอสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกด้านบน เพื่อให้อสุจิวิ่งเข้าไปเจอกับไข่และเพิ่มโอกาสการปฏิสนธิ โดยจะใช้เวลาในการทำ IUI เพียงแค่ 5-10 นาทีเท่านั้น

การพักฟื้นและการดูแลร่างกายหลังทำ IUI

หลังการทำ IUI เสร็จแล้ว ฝ่ายหญิงจะนอนพักประมาณ 30 นาที เพื่อให้อสุจิมีเวลาเดินทางเข้าสู่ท่อนำไข่ และถือเป็นขั้นตอนที่ช่วยลดความวิตกกังวลและให้ร่างกายได้ผ่อนคลาย หลังจากนั้นสามารถเดินทางกลับบ้านและใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักในวันที่ทำ IUI

หลังการทำ IUI ผ่านไปประมาณ 14 วัน ก็สามารถตรวจการตั้งครรภ์ได้ด้วยตนเองที่บ้านหรือที่คลินิก หากตั้งครรภ์ แพทย์จะนัดตรวจเลือดเพื่อวัดระดับฮอร์โมนการตั้งครรภ์ต่อไป

FAQs. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำ IUI

1. อาการหลังทำ IUI มีความเสี่ยงอะไรบ้าง?

อาการหลังทำ IUI อาจมีภาวะแทรกซ้อนได้ แต่มีโอกาสเกิดขึ้นน้อยและไม่รุนแรง ดังนี้

  • การติดเชื้อ (Infection): ผู้เข้ารับการรักษามีโอกาสติดเชื้อ แต่กรณีดังกล่าวแทบไม่เกิดขึ้น เพราะเครื่องมือทุกชิ้นและห้องปฏิบัติการ ถูกทำให้ปลอดเชื้อ
  • ภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นเกินขนาด (Ovarian Hyperstimulation Syndrome, OHSS): หรือภาวะที่รังไข่บวม อาจเกิดขึ้นในช่วงที่ผู้เข้ารับการรักษาได้รับยากระตุ้น ผู้ป่วยอาจเกิดภาวะท้องอืด, กดที่บริเวณท้องแล้วเจ็บ, คลื่นไส้อาเจียน และอาจต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลหากมีอาการข้างเคียงอื่นๆ ที่รุนแรง อย่างไรก็ดีคลินิกที่ได้มาตรฐาน จะมีการตรวจติดตามการทำงานของรังไข่อย่างสม่ำเสมอ ทำให้ภาวะ OHSS จึงเกิดขึ้นได้น้อยมาก
  • การตั้งครรภ์แฝด (Multiple Pregnancies): การใช้ยากระตุ้นไข่ อาจส่งผลให้ไข่โตมากกว่า 1 ฟอง และมีโอกาสเกิดการตั้งครรภ์มากกว่า 1 คนได้

การเลือกคลินิก IUI อย่างละเอียดรอบคอบจึงนับว่ามีความสำคัญ คลินิก IUI ที่ดีควรมีอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่พร้อมและทันสมัย มีห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐานและได้รับการดูแลอย่างสม่ำเสมอ ตลอดจนมีทีมผู้เชี่ยวชาญ เป็นที่ยอมรับ และมีประวัติความสำเร็จในหลากหลายเคสที่ผ่านมา

2. อัตราความสําเร็จการทำ IUI อยู่เท่าไหร่?

อัตราความสําเร็จการทำ IUI อยู่ที่ราว 10 – 15% ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุฝ่ายหญิง สาเหตุของภาวะการมีบุตรยาก และคุณภาพของอสุจิ การทำ IUI ให้สำเร็จมีแนวโน้มลดลงอย่างมากในผู้หญิงที่อายุมากกว่า 40 ปี การปรึกษาแพทย์เฉพาะทางจะช่วยให้คุณสามารถคาดการณ์อัตราความสำเร็จของ IUI ได้แม่นยำยิ่งขึ้น และช่วยให้ตัดสินใจได้ว่า IUI เป็นทางเลือกที่เหมาะสำหรับคุณหรือเปล่า

3. สามารถทำ IUI ได้กี่ครั้งจนกว่าจะเห็นผล?

การทำ IUI ติดต่อกันหลายรอบสามารถช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จ แต่โดยทั่วไป เมื่อทำถึงรอบที่ 6 อัตราความสำเร็จก็จะเริ่มคงที่และไม่เพิ่มขึ้น ปกติแพทย์จะแนะนำให้ทำ 3-6 ครั้ง อย่างไรก็ตามขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของผู้รับการรักษา และสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก

4. ควรปฏิบัติตัวอย่างไรหลังทำ IUI?

หลังทำ IUI ฝ่ายหญิงสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ ไม่จำเป็นต้องนอนติดเตียงตลอดเวลา สามารถทำกิจกรรมและดำเนินชีวิตได้ตามปกติ ทั้งนี้แพทย์อาจไม่แนะนำให้แช่น้ำในอ่างหรือว่ายน้ำ 2-3 วัน เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ โดยขั้นตอนสุดท้ายของการทำ IUI ก็คือการตรวจสอบการตั้งครรภ์

5. การทำ IUI ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่?

ราคาทำ IUI ของแต่ละคลินิกอาจมีความแตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปมักอยู่ที่ประมาณ 10,000 – 40,000 บาท ค่าใช้จ่ายนี้ถือว่าค่อนข้างถูกเมื่อเทียบกับการรักษาชั้นสูงอื่นๆ เช่น การทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี IVF หรือ ICSI

ปรึกษาเกี่ยวกับการทำ IUI ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที.

หากไม่แน่ใจว่าจะทำ IUI ที่ไหนดี? สามารถปรึกษาขอแนะนำเกี่ยวกับบริการทำ IUI ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. หรือปรึกษาภาวะมีบุตรยาก เพื่อหาวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับคุณ และช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ให้ได้มากที่สุด 

https://youtu.be/Etk9yjc8-5s

อ้างอิง

  • https://www.healthline.com/health/intrauterine-insemination-iui
  • https://americanpregnancy.org/getting-pregnant/intrauterine-insemination-70967/
  • https://www.facebook.com/Dr.Nisarath/posts/117719710391210
  • https://www.facebook.com/Dr.Nisarath/posts/118410980322083
  • https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/intrauterine-insemination/about/pac-20384722#:~:text=Intrauterine%20insemination%20(%20IUI%20)%20%E2%80%94%20a,more%20eggs%20to%20be%20fertilized

รวมทุกเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับการเก็บไข่ ฝากไข่ แช่แข็งไข่ (Egg Freezing)

แม้แนวโน้มการแต่งงานช้า จะมีข้อดี คือทำให้สามารถลงหลักปักฐานในช่วงเวลาที่พร้อมและเหมาะสมที่สุด แต่การแต่งงานช้าก็ย่อมหมายถึงความเสี่ยงมีบุตรในช่วงที่อายุมาก ซึ่งมักก่อให้เกิดภาวะการมีบุตรยาก รวมถึงภาวะความผิดปกติจากการมีบุตรช้าต่างๆ การ เก็บไข่ ฝากไข่ แช่แข็งไข่ (Egg Freezing) ในช่วงอายุที่ระบบสืบพันธุ์ยังแข็งแรงสมบูรณ์ เพื่อรอนำมาใช้ในช่วงเวลาที่พร้อม จึงนับว่าเป็นทางเลือกในการเตรียมพร้อมที่ตอบโจทย์  แต่การฝากไข่คืออะไรกันแน่? มีรายละเอียดใดบ้างที่ควรรู้? วันนี้ Superior A.R.T. มีคำตอบ

การเก็บไข่ ฝากไข่ แช่แข็งไข่ หรือ Egg Freezing คืออะไร?

การเก็บไข่ ฝากไข่ แช่แข็งไข่ (Egg Freezing) เป็นการรักษาคุณภาพของเซลล์ไข่ของผู้หญิงโดยการแช่แข็งเอาไว้ ซึ่งเหมือนเป็นการหยุดเวลา ก่อนที่ไข่จะเสื่อมคุณภาพลงเมื่อผู้หญิงอายุมากขึ้น แล้วค่อยนำมาละลายเมื่อว่าที่คุณแม่พร้อมที่จะตั้งครรภ์ โดยนำเซลล์ไข่ไปปฏิสนธิภายนอกกับอสุจิของสามีในเวลาที่กำหนดเองได้ ด้วยเทคนิคทางการแพทย์ที่ช่วยในการเจริญพันธุ์ การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF หรือ ICSI) จากนั้นก็นำกลับเข้าไปฝังตัวในโพรงมดลูกภายในร่างกายอีกครั้ง เพื่อให้ไข่เติบโตกลายเป็นลูกน้อยที่น่ารักต่อไป

การฝากไข่มักถูกใช้ในกรณีใดบ้าง?

กระบวนการฝากไข่สามารถถูกใช้ในหลากหลายกรณี ดังนี้:

  • ผู้ที่วางแผนมีบุตรในอนาคตแต่ยังไม่พร้อมมีบุตรในขณะนี้ หรือการที่คู่หญิงชายวางแผนแต่งงานช้าลงด้วยปัจจัยหลายๆ อย่างทางสังคม เช่น การศึกษา หน้าที่การงาน หรือการใช้ชีวิตตามความฝัน
  • ผู้หญิงที่ยังไม่เจอคู่ชีวิตในเวลาที่ใช่ แต่วางแผนการมีบุตรในอนาคต
  • ผู้หญิงที่ต้องได้รับการรักษาโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น การรักษาด้วยการฉายรังสี หรือการให้เคมีบำบัดในผู้ป่วยมะเร็งที่อาจส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์ การเก็บรักษาไข่ไว้ในขณะที่ร่างกายยังสมบูรณ์จึงถือว่าเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
  • ผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับการทำงานของรังไข่ เช่น เนื้องอก ซีสต์ หรือ ผู้ที่มีประวัติครอบครัวหมดประจำเดือนเร็ว เคยมีประวัติผ่าตัดบริเวณรังไข่มาก่อน
  • ผู้มีปัญหาด้านพันธุกรรม ชนิดที่ทำให้รังไข่เสื่อมการทำงานเร็ว หรือ ผู้มีประวัติเสี่ยงเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนเร็ว
  • กรณีที่ใช้วิธีเด็กหลอดแก้ว (IVF) หรือ ICSI  ไข่ที่ได้รับการกระตุ้นออกมาแล้ว แต่ยังไม่ได้นำมาใช้ แพทย์อาจแนะนำให้นำไข่ไปแช่แข็งไว้เพื่อรอวันที่พร้อมปฏิสนธิ

การฝากไข่มีขั้นตอนอย่างไร?

การฝากไข่มีขั้นตอนอยู่ 3 ขั้นตอนหลักๆ คือ:

1. การกระตุ้นไข่

หลังจากที่แพทย์ได้ตรวจอัลตราซาวด์รังไข่และตรวจระดับฮอร์โมนในเลือดเรียบร้อยแล้ว จะแนะนำวิธีการฉีดยากระตุ้นไข่ (เริ่มวันที่ 2 หรือ 3 ของการมีประจำเดือน) เพื่อกระตุ้นให้มีการตกไข่ในปริมาณที่มากกว่าปกติ โดยจะกระตุ้นทุกวันเป็นเวลา 10 – 14 วัน แพทย์จะทำการตรวจร่างกายเป็นระยะ (ทุก 2-3 วัน) เพื่อเช็กจำนวนไข่ ว่าเป็นไปตามเป้าหมายแล้วหรือยัง (โดยส่วนใหญ่ คาดหวังให้อยู่ที่ 10-20 ใบ) ตรวจดูตำแหน่งของไข่ ตลอดจนความแข็งแรงสมบูรณ์ของไข่ หากทุกอย่างตรงตามเป้าหมาย จะฉีดยากระตุ้นการตกไข่ (36 ชั่วโมงก่อนการเก็บไข่) เพื่อเตรียมตัวสู่กระบวนการการดูดเก็บไข่ในขั้นตอนต่อไป

2. การดูดเก็บไข่ หรือการเก็บไข่

ในการเก็บเซลล์ไข่ แพทย์จะให้ยาสลบแก่คนไข้ จึงไม่รู้สึกถึงความเจ็บระหว่างการเก็บไข่ แพทย์จะอัลตร้าซาวด์รังไข่เพื่อตรวจดูความพร้อมและตำแหน่งที่ไข่จะตก จากนั้นจะทำการดูดเก็บไข่โดยใช้เข็มขนาดเล็กสอดเข้าไปทางช่องคลอดและดูดไข่ออกมาจากรังไข่ ซึ่งจะต้องทำในช่วงเวลาก่อนไข่ตกเท่านั้น

3. การแช่แข็งไข่ การฝากไข่

หลังจากแพทย์เก็บไข่ที่จะนำไปปฏิสนธิต่อในอนาคตแล้ว เซลล์ไข่จะถูกแช่แข็ง ด้วยเทคนิคการแช่แข็งแบบผลึกแก้ว หรือ Vitrification และเก็บรักษาในไนโตรเจนเหลว ที่อุณหภูมิติดลบ จนกว่าจะตัดสินใจนำไข่มาใช้  

ประสิทธิผลของการเก็บรักษาไข่

ไข่ที่ถูกแช่แข็งไว้ในไนโตรเจนเหลวนั้น สามารถเก็บได้นานเป็น 10 ปี โดยจะเก็บไว้ที่อุณหภูมิ ต่ำกว่า – 196 องศาเซลเซียส เพื่อคงคุณภาพของไข่ไว้ให้เหมือนเดิมแม้เวลาจะผ่านไป  เพื่อรอเวลาที่พร้อมที่สุดของ (ว่าที่) คุณพ่อคุณแม่  อย่างไรก็ตามการตั้งครรภ์ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุของหญิงที่จะตั้งครรภ์ ความแข็งแรงของร่างกาย และความแข็งแรงของอสุจิของฝ่ายชายด้วย

การฝากไข่ปลอดภัย/มีความเสี่ยงแค่ไหน?

แม้ว่าการฝากไข่จะเป็นวิธีการที่ค่อนข้างปลอดภัย แต่ก็อาจเกิดผลข้างเคียงที่อาจเกิดจากการกระตุ้นไข่และเก็บไข่ได้ เช่น ภาวะรังไข่ตอบสนองต่อการกระตุ้นมากเกินไป (Ovarian Hyperstimulation Syndrome) หรือภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น บางรายอาจมีอาการเจ็บ ท้องเสีย คลื่นไส้ ปวดศีรษะ น้ำหนักขึ้น หรืออาจมีอารมณ์แปรปรวน เนื่องจากฮอร์โมนที่เพิ่มขึ้น แต่ไม่ถึงกับเป็นอันตรายต่อชีวิต

การฝากไข่มีอัตราความสำเร็จเท่าไหร่?

โอกาสตั้งครรภ์จากการฝากไข่นั้นเท่ากับการตั้งครรภ์โดยธรรมชาติ โดยช่วงอายุที่แพทย์แนะนำคือ 20 ไปจนถึง 35 ปี เนื่องจากอยู่ในวัยเจริญพันธุ์ เซลล์ไข่เมื่อนำมาละลายด้วยวิธีการ Vitrification โอกาสรอดสูงถึง 90-95% ดังนั้น ยิ่งมีจำนวนของไข่มาก ก็ยิ่งเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์มากขึ้นเท่านั้น

แพทย์จะแนะนำจำนวนการเก็บไข่ที่เหมาะสม โดยจะขึ้นกับอายุของฝ่ายหญิง ผู้หญิงที่มีอายุน้อยกว่า 35 ปีจำนวนไข่ที่ถูกเก็บและนำไปแช่แข็งจะอยู่ที่ประมาณ 10-15 ฟองสำหรับการตั้งครรภ์ 1 ครั้ง และจะเก็บได้ปริมาณที่น้อยลงตามอายุ โดยโอกาสการตั้งครรภ์จะอยู่ที่ประมาณ 7% ต่อไข่ 1 ใบ

ดังที่ได้เล่าไปตอนต้น โอกาสตั้งครรภ์จากการฝากไข่ไม่ใช่ 100% ความสำเร็จในการตั้งครรภ์เกิดจากปัจจัยต่างๆ ของร่างกายของทั้งฝ่ายชายและหญิงเช่นเดียวกับการตั้งครรภ์โดยธรรมชาติ ซึ่งการฝากไข่นั้นเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งของการนำไข่มาเก็บรักษาไว้ภายนอกร่างกายเท่านั้น

บทความที่น่าสนใจเกี่ยวกับกับ การเก็บไข่ ฝากไข่ แช่แข็งไข่ Egg Freezing

อ้างอิง

  • เพจ Unlock สารพันเรื่องมีลูกยาก by หมอนิ
  • รู้จักการฝากไข่ แช่แข็งไข่ ทางออกของคนอยากมีลูกแต่ยังไม่พร้อม
  • Egg Freezing
  • https://www.uclahealth.org/obgyn/egg-freezing
  • https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/910167
  • https://www.sanook.com/women/168141/
  • https://workpointtoday.com/egg-freezing/
  • https://vogue.co.th/beauty/bdmseggfreezing
  • https://today.line.me/th/v2/article/r9EMMX