10 เรื่องชวนเซอร์ไพรส์ที่คุณอาจไม่รู้มาก่อนเกี่ยวกับอสุจิ (ตอนที่ 1)

คุณรู้เรื่องอสุจิดีพอหรือยัง? วันนี้ เราจะพาคุณไปรู้จักอสุจิให้มากขึ้น ผ่าน 10 เรื่องชวนเซอร์ไพรส์ที่คุณอาจไม่รู้มาก่อนเกี่ยวกับอสุจิ จะเป็นเรื่องอะไรบ้างนั้นไปอ่านกันเลย!

1. อสุจิที่มีรูปร่างผิดปกติ มีสูงถึง 85-95%
อสุจิรูปร่างปกติควรมีหัวเป็นรูปวงรี มีส่วนกลางและหางยาวตรง แต่รู้ไหมว่า 85-95% ของอสุจิมีรูปร่างที่ผิดปกติ เช่น มีสองหัว คอหัก หางขาด หางขด ซึ่งหากมีอสุจิรูปร่างที่ผิดปกติมากเกินไป อาจส่งผลให้เกิดปัญหามีบุตรยากได้

2. อสุจิส่วนมากไม่ได้เคลื่อนที่เป็นเส้นตรง
อสุจิส่วนมากมีการเคลื่อนที่ไม่เป็นเส้นตรง อาจเคลื่อนที่เป็นวงกลม หรือเซไปเซมา มีอสุจิเพียง 20% เท่านั้น ที่เคลื่อนที่เป็นเส้นตรงไปข้างหน้าเพื่อเข้าหาไข่

3. หัวของอสุจิไม่ได้ ‘เจาะ’ ไข่
โครงสร้างบริเวณส่วนหัวที่เป็นรูปวงรีของตัวอสุจิ ที่เรียกว่าอะโครโซมนั้นมีสารที่สามารถ “ละลาย” เยื่อหุ้มชั้นนอกของไข่ จากนั้นอสุจิจะแทรกตัวเข้าไปผ่านผนังไข่นั้นเอง ไม่ได้มีหัวแหลมคมเพื่อเจาะไข่แต่อย่างใด

4. อาหารมีผลต่อคุณภาพอสุจิ
อาหารก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้อสุจิแข็งแรง ช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตรได้ด้วย ซึ่งอาหารที่ช่วยให้อสุจิแข็งแรง ได้แก่

  • อาหารที่มี DHA ในโอเมก้า 3 อย่างปลาแซลมอน หรือปลาค็อด ช่วยเรื่องการเคลื่อนที่ของอสุจิ
  • อาหารที่มีวิตามินซี ก็ช่วยให้อสุจิแข็งแรง และยังช่วยลดโอกาสของการแท้งบุตรและปัญหาโครโมโซม
  • อาหารประเภทอื่นๆ เช่น ซีเรียลโฮลเกรน หอยนางรม กล้วย กระเทียม และควรหลีกเลี่ยงเนื้อติดมัน
  • ดื่มน้ำในปริมาณที่พอเหมาะ

5. รู้หรือไม่ว่า ในน้ำอสุจิที่หลั่งออกมาในแต่ละครั้ง มีจำนวนอสุจิเฉลี่ยประมาณ 200 ล้านตัว และมีอสุจิเพียงตั้วเดียวเท่านั้นที่สามารถปฏิสนธิกับไข่ได้ ดังนั้นจึงภูมิใจได้เลย ว่าเรานั้นเป็น 1 ใน 200 ล้าน ที่สามารถกำชัยชนะในการแข่งขันครั้งนั้นได้ 😅

เป็นยังไงบ้างคะกับเรื่องราวของอสุจิที่เราเอามาฝากในวันนี้? ถ้าเรามีความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับอสุจิ ก็จะทำให้เราเข้าใจถึงธรรมชาติ และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับการมีบุตรได้ดียิ่งขึ้น

อ่านเพิ่มเติม : 10 เรื่องชวนเซอร์ไพรส์ที่คุณอาจไม่รู้มาก่อนเกี่ยวกับอสุจิ ตอนที่ 2

ละบุคลากรที่ชำนาญการ พร้อมดูแลใส่ใจรายละเอียดในทุกขั้นตอน รวมถึงให้ปรึกษาตลอด 24 ชั่วโมง

6 หนทางลัดให้สาววัย 35+ ตั้งท้องง่ายขึ้น

6 หนทางลัดให้สาววัย 35+ ตั้งท้องง่ายขึ้น

เป็นที่รู้กันดีว่าอายุเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการตั้งครรภ์ ยิ่งอายุเพิ่ม โอกาสการตั้งท้องก็ยิ่งลดลง
วันนี้เรามีเคล็ดลับดี ๆ ที่ช่วยคลี่คลาย อุปสรรคเรื่องอายุ ให้สาววัย 35+ ตั้งท้องได้ง่ายมากยิ่งขึ้น 

  • ยอมรับและทำความเข้าใจถึงปัญหา พร้อมมองหาวิธีการรักษาต่าง ๆ
  • เรียนรู้ทำความเข้าใจวันไข่ตก รวมไปถึงเรื่องระบบปฏิสนธิ
  • เช็กประวัติ การเจ็บป่วย และ โรคทางนรีเวช
  • ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญการรักษาภาวะมีบุตรยาก
  • ตรวจสอบยาที่เคยได้รับและกำลังจะได้รับว่าส่งผลต่อร่างกายหรือไม่
  • ลองวิธีใหม่ๆ เช่น การฉีดน้ำเชื้ออสุจิเข้าโพรงมดลูก (IUI) หรือการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) ด้วยวิธี ICSI เป็นต้น

สำหรับสาวๆ ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป หรือคู่รักท่านไหนที่อยากมีลูกแต่ยังไม่สมหวังสักที ก็ไม่ต้องยอมแพ้หรือล้มเลิกความตั้งใจ เพราะด้วยเทคโนโลยีและองค์ความรู้ในปัจจุบันนั้นสามารถช่วยให้ผู้ที่มีปัญหาบุตรยากสามารถมีโอกาสตั้งท้องได้ 

การปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการมีบุตร จะช่วยตรวจหาสาเหตุของความผิดปกติ และทำการรักษาอย่างเหมาะสมเพื่อให้การตั้งท้องประสบผลสำเร็จมากขึ้น

เทคนิคการเลือกคลินิกทำเด็กหลอดแก้ว IVF ICSI: 8 ปัจจัยสำคัญที่สุดที่คุณพ่อคุณแม่ควรพิจารณา

ในปัจจุบันมี คลินิกที่ให้บริการ IVF/ICSI หรือบริการทำเด็กหลอดแก้วมากมาย ว่าที่คุณพ่อคุณแม่คงกำลังสงสัยว่า ควรเริ่มต้นอย่างไร คลินิก IVF ที่ดีเป็นอย่างไร ควรพิจารณาจากปัจจัยใดบ้าง ตลอดจนคลินิก IVF ใดบ้างที่มีประวัติและชื่อเสียงที่ดี  จริงอยู่ที่การตัดสินใจว่าจะเลือกคลินิกไหนขึ้นอยู่กับความรู้สึกหรือประสบการณ์จริงเมื่อรับคำปรึกษาจากคุณหมอและการไปเยี่ยมชมสภาพแวดล้อมของคลินิก  แต่การเตรียมคำถามที่ต้องการทราบเป็นสิ่งที่ควรเตรียมไว้ล่วงหน้า ก่อนเข้าไปรับคำปรึกษา เพื่อนำมาใช้ประกอบการพิจารณาเลือกคลินิก IVF ที่ตรงใจ  

วันนี้ Superior A.R.T. ได้รวบรวมเทคนิคการเลือกคลินิกเด็กหลอดแก้ว IVF ICSI และปัจจัยในการคัดเลือกคลินิก IVF ที่ดีมาให้แล้ว มาพิจารณาไปพร้อมๆ กันในบทความนี้เลยค่ะ

1. สถานที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของคลินิก
2. บริการและความหลากหลายของการรักษา
3. ค่าใช้จ่ายและความคุ้มค่าของราคา
4. อัตราความสำเร็จ
5. อุปกรณ์และเทคโนโลยี
6. คุณสมบัติ ประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญของแพทย์
7. คุณภาพของบุคลากร
8. รีวิวจากผู้เข้ารับการรักษาจริง

1. สถานที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของคลินิก

ที่ตั้งของคลินิก IVF อยู่ที่ไหน การเดินทางง่าย สะดวก ปลอดภัย และเหมาะสมกับตารางงานหรือชีวิตของคุณพ่อคุณแม่หรือไม่ การทำเด็กหลอดแก้วเป็นกระบวนการที่ต้องใช้ความทุ่มเท เวลา และความมานะพยายามจากผู้เข้ารับการรักษา โดยเฉพาะในระยะแรกที่ต้องมีการกระตุ้นไข่และการติดตามผล จึงจำเป็นต้องมาพบคุณหมอตามนัดที่คลินิกค่อนข้างบ่อย

คลินิก IVF ที่ดีควรตั้งอยู่ในทำเลที่เดินทางสะดวก เช่น หากคลินิกอยู่ในกรุงเทพฯ ควรเป็นทำเลที่อยู่ใกล้สถานีรถไฟฟ้า BTS หรือ MRT เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการจราจรที่อาจทำให้การเดินทางล่าช้าหากเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือแท็กซี่  คลินิก Superior A.R.T. ของเราที่ตั้งอยู่ใจกลางกรุงเทพฯ ใช้เวลาเดินเพียงแค่ 15 นาทีจากสถานีรถไฟฟ้า BTS เพลินจิตและห้างสรรพสินค้า Central Embassy

สำหรับผู้เข้ารับการรักษาที่เดินทางมาจากต่างประเทศ การเดินทางมาประเทศไทย เพื่อเริ่มการรักษา การกระตุ้นไข่ตั้งแต่วันแรกนั้น อาจจะเป็นเรื่องที่ยุ่งยาก เนื่องจากต้องใช้เวลานานเกือบ 2 สัปดาห์ คลินิกของเราได้ตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว เราจึงมีเครือข่ายกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการการรักษาภาวะมีบุตรยากในหลายประเทศ เพื่อประสานการรักษาร่วมกัน และเริ่มการรักษาเบื้องต้นที่ประเทศของผู้ป่วยเอง จากนั้นจึงเดินทางมาที่กรุงเทพฯ เพื่อตรวจรักษาต่อเนื่องและเข้ากระบวนเก็บไข่ที่คลินิกของเรา ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาพำนักในประเทศไทยให้เหลือเพียงแค่  4-8 วัน

นอกเหนือจากเรื่องการเดินทาง คุณควรลองแวะไปเยี่ยมชมคลินิกด้วยตนเอง เพื่อประเมินสภาพแวดล้อมและบรรยากาศของคลินิกโดยรวม ว่าทำให้คุณรู้สึกปลอดภัย สบายใจ และที่คลินิกมีความสะอาดได้มาตรฐานหรือไม่ คุณรู้สึกผ่อนคลายระหว่างที่อยู่ในคลินิกไหม? ปัจจัยเหล่านี้อาจดูเหมือนเป็นสิ่งเล็กๆ น้อยๆ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ถือเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ผู้เข้ารับการรักษา รู้สึกผ่อนคลาย สบายใจ และมีกำลังใจที่จะก้าวผ่านในแต่ละขั้นตอนของการทำเด็กหลอดแก้ว

2. บริการและความหลากหลายของการรักษา

เทคโนโลยีการทำเด็กหลอดแก้วในปัจจุบัน แตกต่างจากกระบวนการทำเด็กหลอดแก้วในอดีตมาก ด้วยสาเหตุการมีบุตรยาก และ/หรือปัจจัยทางพันธุกรรมต่างๆ ทั้งจากฝ่ายชายและหญิง การทำ IVF แบบเดิมอาจไม่เพียงพอ และจำเป็นต้องเพิ่มรูปแบบการรักษาหรือเทคนิคการรักษาอื่นๆ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด เช่น ในกรณีที่ภาวะมีบุตรยากของผู้เข้ารับการรักษาอยู่ในระดับที่ไม่รุนแรง คุณหมอจะแนะนำให้ เริ่มการรักษาด้วยกระบวนการ IUI ก่อนที่จะก้าวไปสู่ IVF หรือในบางราย ก็อาจต้องทำ ICSI ในขั้นตอนการปฏิสนธิ แทนที่จะเป็นเพียงแค่กระบวนการ IVF หรือในกรณีฝ่ายชาย มีปัญหามากจำเป็นต้องเก็บอสุจิด้วยวิธี PES/TESE จำเป็นต้องใช้วิธี ICSI เพื่อช่วยปฏิสนธิ หรือแม้กระทั่งการใช้เทคนิค Sperm MACS หรือ pICSI ร่วมด้วย เพื่อคัดเลือกอสุจิที่ดีที่สุดมาผสมกับไข่ 

นอกจากกระบวนการทำเด็กหลอดแก้วแล้ว ยังมีบริการเก็บไข่ ฝากไข่ และแช่แข็งไข่ (egg freezing) เพื่อเก็บรักษาและแช่แข็งไข่คุณภาพดีไว้ใช้ในอนาคต และการแช่แข็งตัวอ่อน (embryo freezing) เพื่อเก็บรักษาตัวอ่อนไว้ในอนาคต คลินิก IVF ที่ดีควรมีบริการ PGT หรือการตรวจคัดกรองพันธุกรรมของตัวอ่อนก่อนการย้ายไปยังโพรงมดลูกของฝ่ายหญิง ซึ่งถือเป็นการตรวจที่จำเป็นด้วยเหตุผลหลายประการ

กล่าวโดยสรุปก็คือ การมีบริการเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่หลากหลาย บ่งบอกถึงความพร้อมของคลินิกที่สามารถรองรับทุกความต้องการของผู้เข้ารับการรักษา และสามารถออกแบบแผนการรักษาที่เหมาะสมเฉพาะแต่ละคู่ เพื่อเพิ่มอัตราความสำเร็จการทำเด็กหลอดแก้วให้สูงขึ้นได้

3. ค่าใช้จ่ายและความคุ้มค่าของราคา

แม้หลาย ๆ คู่ที่ตัดสินใจทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF จะทราบดีอยู่แล้วว่า การรักษามีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง ควรใช้เวลาศึกษาและเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายและค้นหาคลินิกที่โปร่งใสในเรื่องราคาอาจช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดได้ คลินิกที่ดีควรมีแพ็กเกจรายการและราคาที่แน่นอน ไม่มีค่าใช้จ่ายอื่นแอบแฝง คลินิกควรอธิบายเรื่องค่าใช้จ่ายและรายละเอียดของแพ็กเกจ และอาจมีการแนะนำการรักษาอื่นๆ เพิ่มเติม รายละเอียดของแพ็กเกจมักจะเข้าใจยากและสร้างความสับสนและเกิดความเข้าใจผิดได้ คลินิกที่ดีควรจะใส่ใจและใช้เวลาอธิบายถึงการรักษาและบริการอะไรบ้างที่รวม และไม่รวมอยู่ในแพ็คเกจ

4. อัตราความสำเร็จ

คลินิกแทบทุกแห่งจะมีการเก็บสถิติของการรักษาไว้ และหากมีความโปร่งใส น่าเชื่อถือพอแล้ว โดยส่วนใหญ่ก็ยินดีเปิดเผยข้อมูลและแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าพวกเขาทำมาได้ดีเพียงใด การเลือกคลินิกที่มีอัตราความสำเร็จที่ดีย่อมดีกว่าการเลือกคลินิกที่มีประวัติความสำเร็จที่ค่อนข้างต่ำ อย่างไรก็ตาม ดังที่ HFEA (Human Fertilization & Embryology Authority) กล่าวว่า “หากคุณกำลังเปรียบเทียบคลินิกตั้งแต่สองแห่งขึ้นไป คุณอาจต้องการพิจารณาปัจจัยอื่นๆ (ราคา, สถานที่ตั้ง, การรีวิวจากคนไข้) ร่วมด้วย เพื่อคัดเลือกคลินิกที่ตรงตามความต้องการและความคาดหวังของคุณจริงๆ มากกว่าจะพิจารณาเพียงแค่ว่าคลินิกนั้นมีอัตราความสำเร็จสูง”

5. อุปกรณ์และเทคโนโลยี

อีกหนึ่งปัจจัยที่มีความสำคัญที่มีผลต่อโอกาสความสำเร็จของการทำเด็กหลอดแก้ว ก็คือการลงทุนนเรื่องคุณภาพและมาตรฐานของอุปกรณ์และเทคโนโลยีที่ทันสมัย

กุญแจสำคัญในปัจจัยนี้ไม่ใช่เพียงแค่ “ความล้ำหน้า” “ความล้ำสมัย” หรือ “ความล่าสุด” เท่านั้น แต่ยังรวมถึงประสิทธิภาพและความเหมาะสมกับเคสการรักษาสำหรับคุณเอง คลินิก IVF หลายแห่งมักโปรโมตว่าเทคโนโลยีของพวกเขามีความล้ำสมัย แต่สิ่งสำคัญที่ควรใส่ใจไม่แพ้ไปจากการทำงานและประสิทธิภาพหลักของอุปกรณ์หรือเทคโนโลยี ก็คือคุณภาพและความเชี่ยวชาญของเจ้าหน้าที่ที่ควบคุมอุปกรณ์

ที่ Superior A.R.T. เรามีห้องปฏิบัติการเลี้ยงตัวอ่อน อสุจิและพันธุศาสตร์ของเราเอง ดำเนินการด้วยมาตรฐานสากลสูงสุดในการควบคุมคุณภาพ เราเลือกใช้ Geri-Time-Lapse Incubator ในกระบวนการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน ซึ่งเป็นตู้เลี้ยงตัวอ่อนรุ่นใหม่ล่าสุด เป็นระบบแยกเลี้ยงที่ติดตั้งกล้องจุลทรรศน์คุณภาพสูงไว้แต่ละห้องเพาะเลี้ยงตัวอ่อน ซึ่งช่วยให้สามารถติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนได้อย่างละเอียดโดยไม่ต้องขยับจานเพาะเลี้ยงหรือตัวอ่อน โดยแต่ละห้องเพาะเลี้ยงจะได้รับการดูแล ควบคุมและตรวจสอบได้อย่างเป็นอิสระจากกัน โดยสามารถควบคุมและปรับสภาพแวดล้อมของแต่ละห้องให้เหมาะกับตัวอ่อนแต่ละตัวได้

ด้วยคุณสมบัติข้างต้น ตัวอ่อนสามารถเติบโตและมีพัฒนาการที่ดีกว่าในสภาวะที่มีความเสถียรและปราศจากการรบกวน ช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ ซึ่งถือว่าเป็นขั้นตอนที่สำคัญในกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว เพื่อให้ตัวอ่อนสามารถเติบโตจนถึงระยะบลาสโตซิสต์ หรือระยะที่พร้อมต่อการย้ายกลับไปยังโพรงมดลูก

นอกเหนือจากการตรวจโครโมโซมตัวอ่อน ก่อนย้ายกลับมดลูก ที่ Superior A.R.T. ยังมีบริการ Karyomapping ซึ่งเป็นเทคนิคล่าสุดในการตรวจคัดกรองพันธุกรรมในระดับยีนเดี่ยวของตัวอ่อนในครอบครัวที่มีประวัติโรคพันธุกรรมในครอบครัว เพื่อเลือกตัวอ่อนที่ปราศจากโรคทางพันธุกรรมก่อนการฝังตัว และยังมีบริการการตรวจความเข้ากันได้ของเนื้อเยื่อ หรือ HLA Matching สำหรับครอบครัวที่ต้องมีการปลูกถ่ายไขกระดูก เพื่อรักษาโรคบางชนิด เช่น โรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง การใช้เทคนิค Karyomapping นั้น มีความแม่นยำสูง มีความน่าเชื่อถือมากกว่า 95% และสามารถร่นระยะเวลาของการตรวจคัดกรองให้เหลือเพียงแค่ไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งแตกต่างจากการทดสอบด้วย PGT-M อื่นที่มักจะใช้เวลาเป็นเดือน ๆ กว่าจะเสร็จสิ้นกระบวนการ

6. คุณสมบัติ ประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญของแพทย์

คุณวุฒิและประสบการณ์ของแพทย์ในคลินิก IVF แต่ละแห่งย่อมถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญหลักในการตัดสินใจเลือกคลินิก IVF  แพทย์ของคลินิกมีความชำนาญและได้รับการฝึกอบรมในรักษาภาวะมีบุตรยากและการเจริญพันธุ์หรือไม่? แม้กระบวนการทำเด็กหลอดแก้วอาจจะดูเหมือนมีกระบวนการรักษาเป็นขั้นเป็นตอนที่แน่นอน แต่ในสถานการณ์จริง อาจมีการปรับเปลี่ยนแผนการรักษาของผู้เข้ารับการรักษาแต่ละราย เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด คลินิก IVF ที่ดีควรออกแบบแผนการรักษาเฉพาะแต่ละคู่สมรส ผู้เข้ารับการรักษาแต่ละคนอาจตอบสนองต่อยากระตุ้นต่างกัน ดังนั้นกระบวนการกระตุ้นไข่และและการเก็บไข่จึงเป็นกระบวนการที่ควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดโดยบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้

การนัดหมายและพูดคุยกับแพทย์ด้วยตัวคุณเองจะช่วยให้ตัดสินใจได้ดียิ่งขึ้น การใช้เวลาสนทนาหรือรับคำปรึกษาจากแพทย์ที่คลินิก ก็จะทำให้รู้สึกและสัมผัสได้ว่าคลินิกนี้เหมาะสมกับคุณหรือไม่

7. คุณภาพของบุคลากร

นอกจากแพทย์แล้ว ทีมบุคลากรในคลินิกก็มีความสำคัญเช่นกัน คุณจะต้องใช้เวลาและอาจเรียกได้ว่า “ทำงานร่วมกับ” คลินิกเป็นระยะเวลาหลายสัปดาห์ อาจมีคำถามและปัญหามากมายที่ต้องการให้ใครสักคนที่ไม่ใช่เพียงแค่แพทย์คอยช่วยเหลือ บุคลากรให้เวลาในการอธิบายหรือตอบคำถามของเราหรือไม่ พวกเขาสุภาพและให้ความช่วยเหลือมากน้อยเพียงใด คุณรู้สึกสบายใจ หรือรู้สึกค่อนข้างเครียด หรือในกรณีที่แย่ที่สุดคือรู้สึกถูกละเลยหรือไม่

นักวิทยาศาสตร์มีประสบการณ์และผ่านการฝึกอบรมหรือไม่ มีการฝึกอบรมและวัดผลการทำงานอย่างต่อเนื่อง หรือไม่ ผู้เชี่ยวชาญห้องปฏิบัติการมีประสบการณ์ยาวนานเพียงใด มีบทความตีพิมพ์ทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถบ่งบอกถึงประสบการณ์ดังกล่าวหรือเปล่า ตลอดจนการมีส่วนร่วมในการแบ่งปันความรู้และการทดสอบการประกันคุณภาพหรือไม่?

8. รีวิวจากผู้เข้ารับการรักษาจริง

ในส่วนสุดท้าย แน่นอนว่าไม่มีอะไรที่จะช่วยให้เราเห็นภาพบริการที่เรายังไม่เคยสัมผัสได้ดีไปกว่ารีวิวจากผู้ที่เคยเข้ารับบริการแล้ว การพิจารณาปัจจัยนี้อาจเป็นเรื่องยากสักนิดหากคลินิกไม่มีการเปิดเผยหรือแสดงคำกล่าวรับรอง (testimonials) แต่สิ่งหนึ่งที่คุณสามารถทำได้ก็คือการลองค้นคว้าและดูรีวิวของผู้เข้ารับการรักษาท่านอื่นๆ ในโลกออนไลน์หรือบนพื้นที่ Social Media  

แนะนำให้ลองเข้าไปดูที่หน้า Facebook ของคลินิก ว่ามีปฏิกิริยาอย่างไรที่โพสต์ของคลินิกหรือมีความคิดเห็นอย่างไรเกี่ยวกับการเข้ารับการรักษาของพวกเขาที่ผ่านมา คลินิก IVF ที่ดีและน่าเชื่อถือหลายแห่งมักจะแบ่งปันเรื่องราวความสำเร็จอยู่แล้วอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะช่วยให้คุณสามารถใช้เวลาอ่าน พิจารณา และตัดสินใจได้ อย่างไรก็ดี สิ่งสำคัญที่ควรตระหนักไว้ก็คือคำรีวิวดังกล่าวมักบอกเล่าจากประสบการณ์จากมุมมองส่วนบุคคล คุณจึงควรที่จะประเมินร่วมกับปัจจัยอื่นๆ อย่างครอบคลุม โดยเฉพาะจากประสบการณ์ด้วยตัวคุณเอง โดยการประเมินแพทย์และคลินิกผ่านการพูดคุยโทรศัพท์หรือโดยการพบแพทย์ที่คลินิก

                    แม้การเลือกคลินิก IVF ที่ดีที่สุดอาจจะยังคงเป็นสิ่งที่ยากและละเอียดอ่อน แต่หากคำนึงและการพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น Superior A.R.T. เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่จะสามารถตัดสินใจเลือกคลินิก IVF ที่ดีที่สุดให้กับตัวเองได้อย่างแน่นอน

References

  • https://www.verywellfamily.com/finding-the-best-fertility-clinic-for-you-1959957
  • https://www.webmd.com/infertility-and-reproduction/guide/choosing-a-fertility-clinic
  • https://www.hfea.gov.uk/choose-a-clinic/finding-the-best-fertility-clinic-for-you/

8 พฤษภาคม วันธาลัสซีเมียโลก ป้องกันธาลัสซีเมียด้วย Karyomapping เทคนิคจาก Superior A.R.T. ในการตรวจตัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อนในระดับยีน

วันธาลัสซีเมียโลก | Superior A.R.T.

องค์การอนามัยโลก ได้กำหนดให้วันที่ 8 พ.ค. เป็น “วันธาลัสซีเมียโลก“

รู้หรือไม่? โรคธาลัสซีเมีย เป็นโรคโลหิตจางชนิดหนึ่งเกิดจากความผิดปกติของเม็ดเลือดประเทศไทยมีคนที่มีมียีนพาหะธาลัสซีเมียแฝงอยู่ถึงร้อยละ 30-40 ซึ่งผู้ที่มียีนธาลัสซีเมียแฝงหรือพาหะนี้จะไม่มีอาการซีดจากเลือดจาง จะเหมือนคนปกติ แต่สามารถถ่ายทอดยีนที่ผิดปกตินี้สู่ลูกหลานได้ หากทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะธาลัสซีเมียชนิดเดียวกันทั่งคู่ ลูกมีโอกาสเป็นธาลัสซีเมียชนิดรุนแรงได้

ป้องกันธาลัสซีเมียด้วย ❝ Karyomapping ❞  
คือการตรวจคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (embryo) ในระดับยีนเดี่ยว ซึ่งจะทําหลังจากการปฎิสนธิของไข่และอสุจิ ด้วยวิธีการทําเด็กหลอดแก้ว (ICSI) แล้วจึงเลือกตัวอ่อนที่ปกติและปราศจากโรคธาลัสซีเมีย ใส่กลับเข้าสู่โพรงมดลูกของคุณแม่เพื่อการตั้งครรภ์

ซึ่งเทคนิคนี้ยังสามารถคัดกรองโรคทางพันธุกรรมอื่นๆ ได้อีกมากกว่า 1,000 โรค เช่น โรคธาลัสซีเมีย โรคเลือดไหลไม่หยุด โรคถุงน้ำในไต โรคฮันติงตัน โรคผิวเผือก อาการตาบอดสี โรคท้าวแสนปม โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง SMA เป็นต้น

คู่รักที่อยากมีลูก ควรตรวจคัดกรองเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนที่จะมีลูก เพื่อให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรงและปลอดจากโรคทางพันธุกรรม

การเลือกเพศลูกเพื่อป้องกันโรคทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดผ่านทางโครโมโซมเพศ (Sex-Linked Disorders)

การเลือกเพศลูก (sex selection) หรือการเลือกเพศกำเนิดของลูก คือกระบวนการที่แพทย์และคนไข้ สามารถใช้กระบวนการ IVF และเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproductive Technologies : ART) ที่เกี่ยวข้อง ในการเลือกเพศของตัวอ่อนที่ย้ายกลับโพรงมดลูก อย่างถูกต้องตามกฎหมายและทางจริยธรรม เนื่องจากเหตุผลทางการแพทย์

สาเหตุทางการแพทย์ที่จำเป็นต้องเลือกเพศลูกที่พบบ่อยที่สุด คือการป้องกันการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมที่อยู่บนโครโมโซมเพศ (sex-linked disorders) ของพ่อและแม่ไปสู่ลูก โรคพันธุกรรมในกลุ่มนี้ เกิดจากความผิดปกติของยีน (หรือ หน่วยพันธุกรรม) ที่อยู่บนโครโมโซมเพศ (X หรือ Y)

บนโครโมโซม X จะมีจำนวนยีนอยู่มากมายหลายร้อยตัว ส่วนโครโมโซม Y มีขนาดเล็กกว่าโครโมโซม X จึงมีจำนวนยีนน้อยกว่า

โรคพันธุกรรมจากความผิดปกติของยีนบนโครโมโซม Y เช่น ภาวะขนดกที่บริเวณหู (Hypertrichosis of the ears), โรคนิ้วเท้าติดกันแต่กำเนิด (Webbed Toes) หรือโรคผิวหนังเป็นเกล็ดคล้ายงู (Porcupine Man) สามารถถ่ายทอดจากพ่อสู่ลูกชายเท่านั้น เนื่องจากมีเพียงเด็กผู้ชายที่จะได้รับโครโมโซม Y จากพ่อ ส่วนเด็กผู้หญิงจะได้รับโครโมโซม X จากพ่อ ดังนั้นการเลือกเพศลูกหรือเพศของตัวอ่อน เป็นเพศหญิง จึงเป็นวิธีที่หลีกเลี่ยงการส่งต่อโรคทางพันธุกรรมบนโครโมโซม Y ที่ผิดปกติจากพ่อสู่ลูก

ส่วนการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมจากความผิดปกติของยีนบนโครโมโซม X นั้น มีความซับซ้อนกว่ามาก สามารถถ่ายทอดได้ทั้งในลักษณะของยีนเด่น (dominant) และยีนด้อย (recessive) ขึ้นอยู่กับประเภทของโรคและเพศของเด็ก

               หากความผิดปกติทางพันธุกรรมนั้น อยู่บนโครโมโซม X จากพ่อ ลูกชายจะไม่ได้รับการสืบทอดความผิดปกติ เพราะลูกชายจะได้รับโครโมโซม Y จากพ่อ ส่วนลูกสาวจะเป็นพาหะ (carriers) ดังนั้นในกรณีที่พ่อเป็นพาหะของโรค ไม่ว่าความผิดปกตินั้นจะอยู่บนโครโมโซม X หรือ Y การเลือกเพศจึงเป็นการป้องกันการส่งต่อความผิดปกติทางพันธุกรรมดังกล่าวไปสู่รุ่นลูกหลาน (โดยเลือกตัวอ่อนให้เป็นเพศชายหากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X ของพ่อ และเลือกตัวอ่อนให้เป็นเพศหญิงหากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม Y ของพ่อ)

กรณีที่ความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X หนึ่งแท่ง ของแม่ และการถ่ายทอดเป็นลักษณะด้อย (Recessive) ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ คือ

  1. 50% ของบุตรชายจะเป็นโรค และอีก 50% ปกติ
  2. 50% ของบุตรสาวจะปกติ และอีก 50% เป็นพาหะ
  • หากเป็นการถ่ายทอดแบบลักษณะเด่น (dominant) ทั้งบุตรชายและบุตรสาว 50% จะเป็นโรค และอีก 50% ปกติ

ในบทความนี้ เราจะพาทุกท่านมาเรียนรู้เกี่ยวกับความผิดปกติทางพันธุกรรมบนโครโมโซม X (X-linked) ที่พบบ่อย และวิธีป้องลูกของคุณจากโรคทางพันธุกรรม X-linked นี้

5 โรคทางพันธุกรรม X-Linked ที่พบบ่อยที่สุด

1. กลุ่มอาการโครโมโซมเอกซ์เปราะ (Fragile-X Syndrome)

กลุ่มอาการโครโมโซมเอกซ์เปราะ หรือ Fragile X syndrome (FXS) เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด ของภาวะความบกพร่องทางด้านสติปัญญาและพัฒนาการจากความผิดปกติทางพันธุกรรม ผู้ป่วยจะมีความบกพร่องทางสติปัญญา พัฒนาการในหลายด้าน เช่น การเรียนรู้ต่างๆ ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน นอกเหนือจากนี้ ยังมีปัญหาด้านพฤติกรรมต่าง ๆ เช่น อาการอยู่ไม่นิ่ง, สะบัดมือไปมา, กัดมือ, มีอารมณ์ฉุนเฉียว และออทิสซึม

ความผิดปกตินี้ถ่ายทอดสู่ลูกในรูปแบบยีนเด่น หรือ X-linked dominant สามารถส่งผลกระทบทั้งลูกสาวและลูกชาย แต่ลูกชายจะมีอาการรุนแรงกว่าลูกสาว เนื่องจากผู้หญิงมีโครโมโซม X สองแท่ง ซึ่งโครโมโซม X แท่งที่ปกติยังสามารถชดเชยโครโมโซม X อีกแท่งหนึ่งที่ผิดปกติได้ (XX) ส่วนลูกชายมีโครโมโซม X เพียงแค่แท่งเดียว (XY) จึงมักแสดงอาการรุนแรงมากกว่า

2. โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ชนิดดูเชน (Duchenne Muscular Dystrophy)

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงดูเชน หรือ Duchenne Muscular Dystrophy (DMD) เป็นภาวะความผิดปกติของกล้ามเนื้อที่พบได้น้อย แต่เป็นหนึ่งในโรคทางพันธุกรรมที่พบบ่อยและรุนแรงที่สุดในเด็ก โรคกล้ามเนื้อลีบดูเชนเกิดจากความผิดปกติของยีน DMD บนโครโมโซม X การกลายพันธุ์นี้ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถผลิต “dystrophin” ซึ่งเป็นโปรตีนที่กล้ามเนื้อต้องการเพื่อให้ทำงานเป็นปกติ หากไม่มีโปรตีน dystrophin เซลล์กล้ามเนื้อจะได้รับความเสียหาย จะมีอาการอ่อนแรง และค่อยๆ ลีบไปเรื่อย ๆ โรค DMD ส่งผลกระทบต่อการทำงานของกล้ามเนื้อหลายระบบของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น กระดูก, หัวใจ, หรือปอด และรุนแรงถึงขั้นทำให้หายใจเองไม่ได้ ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ และเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตได้

ภาวะนี้ถ่ายทอดแบบยีนด้อยบนโครโมโซม X (X-linked recessive) โดยทั่วไปแล้วจะส่งผลกับเพศชายเท่านั้น ส่วนเพศหญิงจะเป็นเพียง “พาหะ” โอกาสที่เพศหญิงจะเกิดโรคนี้เกิดขึ้นได้น้อยมาก

3. โรคฮีโมฟีเลีย โรคเลือดไหลไม่หยุด (Hemophilia)

โรคเลือดไหลไม่หยุด หรือ Hemophilia คือภาวะเลือดออกง่าย หยุดยาก เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมที่เลือดไม่อาจจับตัวเป็นลิ่มตามปกติ เมื่อมีบาดแผล เลือดจะหยุดไหลยากหรือใช้เวลานานกว่าปกติกว่าจะหยุดไหล ภาวะเลือดออกนี้อาจเกิดขึ้นได้ทั้งในอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ในข้อต่อ กล้ามเนื้อ หรือเกิดขึ้นภายนอก จากการบาดเจ็บ บาดแผลเล็กน้อย การทำฟัน จากรายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) พบว่า “โรค Hemophilia พบได้  1 ในทุกๆ 5,000 ของเด็กชายที่เกิดมา” และ “อาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ หากไม่สามารถห้ามเลือดให้หยุดไหล หรือหากเกิดเลือดออกขึ้นที่อวัยวะสำคัญ เช่น สมอง”

เช่นเดียวกับโรค DMD ภาวะ Hemophilia ก็ถ่ายทอดในรูปแบบ X-linked recessive โดยทั่วไปแล้วจะมีอาการในเพศชายเท่านั้น ส่วนเพศหญิงจะเป็นเพียง “พาหะ”

4. โรคตาบอดสี ชนิดสีแดง-เขียว (Red-Green Color Blindness)

โรคตาบอดสีแดง-เขียว หรือ Deuteranopia เป็นภาวะตาบอดสีที่พบได้บ่อยที่สุด ผู้ที่ตาบอดสีแดง-เขียวจะไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างสีแดงกับสีเขียว และยังอาจมีผลกระทบกับความสามารถในการมองเห็นสีอื่นด้วย

เช่นเดียวกับ DMD และ Hemophilia โรคตาบอดสีแดง-เขียวถ่ายทอดอยู่ในรูปแบบ X-linked recessive โดยทั่วไปแล้วจะมีผลกับเพศชายเท่านั้น ในขณะที่เพศหญิงจะเป็นเพียง “พาหะ”

5. โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด Agammaglobulinemia  (X-Linked Agammaglobulinemia)

โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด Agammaglobulinemia หรือ X-Linked Agammaglobulinemia (XLA) เป็นโรคทางพันธุกรรมที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วย XLA จะมีจำนวน B Cells น้อยผิดปกติ ซึ่ง B Cells เป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวที่สำคัญในการปกป้องร่างกายจากการติดเชื้อ ผู้ที่เป็นโรค XLA จะติดเชื้อต่างๆ ง่าย ใช้เวลาในการรักษานานกว่าปกติ และมักกลับมาติดเชื้อซ้ำอีกแม้กำลังรักษาด้วยยาปฏิชีวนะอยู่ก็ตาม เพราะร่างกายของพวกเขาสร้างภูมิคุ้มกัน หรือแอนติบอดีได้น้อยมาก การติดเชื้อที่พบบ่อยในผู้ที่มีภาวะ XLA ได้แก่ การติดเชื้อที่ปอด (ปอดบวมและหลอดลมอักเสบ), การติดเชื้อที่หู (โรคหูน้ำหนวก), โรคตาแดง (เยื่อบุตาอักเสบ), การติดเชื้อในโพรงจมูก (ไซนัสอักเสบ) และท้องร่วงเรื้อรัง ซึ่งการติดเชื้อซ้ำๆ นั้น สามารถสร้างความเสียหายถาวรต่ออวัยวะได้

ภาวะความผิดปกตินี้ เป็นรูปแบบการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมแบบยีนด้อยโครโมโซมX (X-linked recessive pattern) เช่นเดียวกัน โดยทั่วไปแล้วจะมีผลกับลูกชายเท่านั้น ในขณะที่ลูกสาวจะเป็นเพียง “พาหะ”

แนวทางการรักษา: การใช้ IVF, PGT-M, PGT-A ในกระบวนการเลือกเพศลูก

ความผิดปกติทางพันธุกรรมบนโครโมโซมเพศส่วนใหญ่ไม่สามารถรักษาได้ แต่แน่นอนว่าสามารถป้องกันได้

สำหรับความผิดปกติที่เกิดจากฝั่งคุณพ่อ เราสามารถใช้การรักษาด้วยการทำเด็กหลอดแก้ว IVF/ICSI ร่วมกับการตรวจวินิจฉัยโครโมโซมของตัวอ่อนก่อนย้ายกลับเข้ามดลูก Pre-implantation Genetic Testing for aneuploidy (PGT-A) เพื่อคัดเลือกตัวอ่อนที่ “euploid” (หรือ จำนวนโครโมโซมปกติ) และเพศที่ไม่มีอาการ ไม่ว่าการเป็นพาหะของพ่อจะเกิดอยู่บนโครโมโซม X หรือ Y เราก็สามารถป้องกันการถ่ายทอดความผิดปกติดังกล่าวได้ง่ายๆ (โดยเลือกตัวอ่อนเป็นเพศชายหากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X ของพ่อ และเลือกตัวอ่อนเป็นเพศหญิงหากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม Y ของพ่อ)

ส่วนความผิดปกติที่เกิดจากฝั่งคุณแม่ หากภาวะความผิดปกติ X-linked ของฝ่ายหญิงที่เป็นพาหะ มีลักษณะที่เกิดจากยีนเด่น (dominant) การเลือกเพศตัวอ่อน จะไม่สามารถป้องกันโรคทางพันธุกรรมได้ แต่หากเป็นภาวะ X-linked ที่เกิดจากยีนด้อย (recessive) คุณสามารถเลือกย้ายตัวอ่อนในเพศที่จะช่วยเลี่ยงการส่งต่อความผิดปกติทางพันธุกรรมของคุณได้ แต่ปัจจุบันเราสามารถใช้ IVF/ICSI ร่วมกับการตรวจวินิจฉัยยีนที่ผิดปกติของตัวอ่อนก่อนย้ายกลับเข้ามดลูก Pre-implantation Genetic Testing for monogenetic disorders (PGT-M) เพื่อเลือกตัวอ่อนที่ไม่มียีนที่ผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นตัวอ่อนเพศหญิงหรือชายก็ตาม

PGT-M (ก่อนหน้านี้รู้จักกันในชื่อ PGD) คือการวินิจฉัยพันธุกรรมตัวอ่อน จากกระบวนการเด็กหลอดแก้ว IVF/ICSI ก่อนที่จะย้ายตัวอ่อนกลับมดลูก ที่ Superior A.R.T. เราใช้เทคนิค Karyomapping ซึ่งเป็นเทคโนโลยีล่าสุดสำหรับการตรวจ PGT-M สามารถวิเคราะห์และวินิจฉัยความผิดปกติทางพันธุกรรมได้ถูกต้องแม่นยำ มีความน่าเชื่อถือสูง และออกผลรวดเร็ว ใช้เวลาเพียงแค่ 1-3 สัปดาห์ แตกต่างจากเทคนิค PGT-M อื่นๆ ในอดีต ที่ต้องเสียเวลาหลายเดือน อย่างไรก็ดี

หากต้องการเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ PGT-M และลักษณะเฉพาะของ Karyomapping สามารถคลิกที่นี่

References

  • https://www.genome.gov/Genetic-Disorders/Fragile-X-Syndrome
  • https://www.cdc.gov/ncbddd/childdevelopment/facts-about-intellectual-disability.html
  • https://www.genome.gov/Genetic-Disorders/Duchenne-Muscular-Dystrophy
  • https://www.nature.com/articles/s41572-021-00248-3
  • https://www.cdc.gov/ncbddd/hemophilia/facts.html
  • https://www.healthline.com/health/deuteranopia#:~:text=Also%20known%20as%20deuteranopia%2C%20this,red%2C%20green%2C%20and%20yellow.
  • https://medlineplus.gov/genetics/condition/x-linked-agammaglobulinemia/#inheritance
  • https://thaisuperiorart.com/assisted-reproductive-technology/pgt/pgt-m/

ทำความเข้าใจการตั้งครรภ์ลูกแฝดจากกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว

การตั้งครรภ์เกิดขึ้นได้จากการที่มีตัวอ่อน (embryo) มากกว่าหนึ่งตัวอ่อน ฝังตัวและเจริญเติบโตในโพรง มดลูก (แฝดชนิดนี้ เรียกว่าแฝดเทียม หรือ Dizygotic twins)แต่หากตัวอ่อนหนึ่งตัวแตกตัวออกและเจริญเติบเติบโตเป็นทารกสองคน (แฝดแท้ หรือ Monozygotic twins) กระบวนการดังกล่าวนี้สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งตามธรรมชาติและด้วยกระบวนการเทคโนโลยีการช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted-reproductive Technologies) เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว หรือการทำ IVF และการทำ ICSI

วันนี้ Superior A.R.T. จะพาทุกท่านมาเรียนรู้และทำความเข้าใจกันว่าการตั้งครรภ์ลูกแฝดเกิดขึ้นจากการทำเด็กหลอดแก้ว IVF ได้อย่างไร? และมีสิ่งใดบ้างที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้เกี่ยวกับการตั้งครรภ์ลูกแฝด  มาเริ่มกันเลย

การตั้งครรภ์ลูกแฝดเกิดขึ้นในกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF | ICSI ได้อย่างไร?

การตั้งครรภ์ลูกแฝดอาจเกิดขึ้นได้จากการทำเด็กหลอดแก้ว หรือจากการย้ายตัวอ่อน (embryo) หลายตัวกลับเข้าสู่มดลูกของฝ่ายหญิง และเกิดการฝังตัวของตัวอ่อนมากกว่าหนึ่งตัว ทำให้เกิดการตั้งครรภ์แฝดตามมานั่นเอง

มีโอกาสมากน้อยแค่ไหนที่ผู้เข้ารับการรักษาจะตั้งครรภ์ลูกแฝดในกระบวนการ IVF?

โอกาสการตั้งครรภ์ลูกแฝดจากกระบวนการการทำเด็กหลอดแก้ว หรือการทำ IVF และการทำ ICSI ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ ได้แก่ จำนวนตัวอ่อนที่ย้าย, อายุฝ่ายหญิง, และสาเหตุภาวะมีบุตรยากของผู้เข้ารับการรักษา ยิ่งมีการย้ายตัวอ่อนมากเท่าใด โอกาสในการตั้งครรภ์แฝดก็ยิ่งสูง และจะยิ่งสูงขึ้นอีกในผู้หญิงที่มีอายุน้อย จากการวิจัยหนึ่งแสดงให้เห็นว่า อัตราการตั้งครรภ์ลูกแฝดมีโอกาสสูงถึง 45.7%ในผู้หญิงอายุ 20-29 ปี และลดลงต่ำกว่า 25% ในผู้หญิงอายุ 40-44 ปี ถึงแม้จะมีการย้ายตัวอ่อนถึง 5 ตัวก็ตาม การรับคำปรึกษาโดยตรงกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน IVF จะช่วยให้คุณทราบและเข้าใจโอกาสของการตั้งครรภ์แฝดจากการทำ IVF ของคุณได้อย่างถูกต้องและแม่นยำมากยิ่งขึ้น

ควรทำอย่างไรหากต้องการมีลูกแฝดด้วยการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF?

สำหรับคู่ที่กำลังพิจารณาการตั้งครรภ์ ลูกแฝดโดยการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF และ ICSI ลำดับแรกขอแนะนำให้คุณศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้จากการตั้งครรภ์แฝดอย่างละเอียดถี่ถ้วน และปรึกษากับแพทย์เฉพาะทางโดยตรง การตั้งครรภ์ลูกแฝดนั้น มีข้อกังวลหลายประการที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่:

  • การตั้งครรภ์แฝดมักมีภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญหลายอย่าง เช่น การคลอดก่อนกำหนด น้ำหนักทารกแรกเกิดต่ำกว่าเกณฑ์ หรืออาจร้ายแรงถึงขั้นทารกเสียชีวิต ซึ่งอาจส่งผลให้ทารกมีปัญหาสุขภาพที่รุนแรงทั้งในระยะสั้น และระยะยาว อาจมีความจำเป็นต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษในหออภิบาลทารกแรกเกิด (NICU) ซึ่งอาจทำให้ครอบครัวเหนื่อยทั้งทางกาย, ทางอารมณ์และทางการเงิน หรือกล่าวโดยสรุปคือ การตั้งครรภ์ลูกแฝด มีโอกาสที่จะเกิดปัญหามากกว่าการตั้งครรภ์เดี่ยว
  • ค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูงของกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF  ความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นทั้งทางอารมณ์และร่างกาย โดยเฉพาะฝ่ายหญิงที่จะต้องผ่านทุกขั้นตอนตั้งแต่การกระตุ้นไข่จนถึงขั้นตอนการย้ายตัวอ่อน อีกทั้งการทำ IVF เพียงหนึ่งรอบอาจไม่ได้เป็นการรับประกันผลสำเร็จ และอาจจำเป็นต้องทำซ้ำหลายครั้ง ดังนั้น คุณควรพิจารณาให้รอบคอบ หากต้องการทำ IVF เพียงเพื่อพยายามตั้งครรภ์ลูกแฝด 

ควรทำอย่างไรเพื่อหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์แฝดในการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ ?

คุณสามารถเลือกย้ายตัวอ่อนเพียงแค่ตัวเดียวในแต่ละรอบของการทำเด็กหลอดแก้ว หรือ IVF เพื่อลดโอกาสในการตั้งครรภ์แฝด

ในอดีต แพทย์มักต้องการเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ โดยพยายามย้ายตัวอ่อนกลับเข้าไปในมดลูกให้มากที่สุด แต่ในปัจจุบัน ด้วยเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงตัวอ่อนขั้นสูงและเทคโนโลยีอื่นๆ เช่น การเลี้ยงตัวอ่อนถึงระยะบลาสโตซิสต์ซึ่งมีโอกาสฝังตัวสูงกว่าตัวอ่อนระยะ ฯลฯ การย้ายตัวอ่อนเพียงตัวเดียวก็มีอัตราผลสำเร็จที่ค่อนข้างสูง และยังช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทั้งหมด (หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงบลาสโตซิสต์ของเรา คลิกที่นี่)

นอกจากนี้ หากคุณเลือกที่จะย้ายตัวอ่อนทีละหนึ่งตัวคุณสามารถเก็บรักษาตัวอ่อนที่เหลือไว้ใช้ในภายหลัง โดยการแช่แข็งตัวอ่อน ด้วยเทคนิค Vitrification ตัวอ่อนของคุณจะถูกแช่แข็งโดยการลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วจนโมเลกุลของน้ำไม่สามารถสร้างผลึกน้ำแข็งในเซลล์ตัวอ่อน ตัวอ่อนของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้ได้อย่างยาวนานและคงคุณภาพสูง หากเก็บรักษาไว้ในห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐานสูงและได้รับการดูแลอย่างดีควบคู่กับการควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบปริมาณไนโตรเจนเหลวและอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ หากต้องการตั้งครรภ์อีกครั้ง ก็ไม่จำเป็นต้องเริ่มกระบวนการ IVF ตั้งแต่ขั้นตอนแรก แต่สามารถนำตัวอ่อนแช่แข็งมาละลายใช้ ในขั้นตอนที่เรียกว่า Frozen Thaw Embryo Transfer (FET) ได้เลย

ที่ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เรามีนโยบาย “การย้ายบลาสโตซิสต์ตัวเดียว” นั่นคือ เราแนะนำให้ย้ายตัวอ่อนบลาสโตซิสต์เพียงตัวเดียว หรือย้ายตัวอ่อนได้ไม่เกิน 2 ตัวเท่านั้น ซึ่งขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

คำถามสุดท้าย หากเลือกย้ายตัวอ่อนเพียงตัวเดียว ยังมีโอกาสที่จะตั้งครรภ์แฝดอยู่หรือไม่?

แม้ว่าจะไม่ค่อยเกิดขึ้น แต่เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นไปได้และไม่ใช่ภาวะแทรกซ้อนจากการทำ IVF แต่อย่างใด แต่เป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการตั้งครรภ์แฝดที่เรียกว่า แฝดแท้ หรือ Monozygotic twins 

การตั้งครรภ์แฝดแท้ ไม่ได้เกิดจากไข่สองใบ ตัวอ่อนสองตัว แต่เกิดจากไข่เพียงใบเดียว (หรือจากการย้ายตัวอ่อนเพียงตัวเดียว) ที่เกิดการแบ่งหรือแยกตัวออกเป็นสองตัวอ่อนในระหว่างกระบวนการแบ่งเซลล์ และเจริญเติบโตกลายเป็นทารกในครรภ์ 2 คน หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า ฝาแฝดแท้ ที่มียีนเหมือนกันทั้งหมด มีเพศเดียวกัน และมักจะมีลักษณะภายนอกเหมือนกันทุกประการ

References

IUI คืออะไร ราคาเท่าไร กระบวนการทำ IUI ฉบับเข้าใจง่าย

ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ การทำ IUI คือ การฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก เป็นหนึ่งในวิธีการรักษาภาวะมีบุตรยากที่ได้รับความนิยม ด้วยขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อนและค่าใช้จ่ายที่ย่อมเยา

ในบทความนี้ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. จะอธิบายรายละเอียดทั้งหมด ตั้งแต่ความหมายของ IUI, ใครที่เหมาะสมกับการรักษาด้วยวิธีนี้ ไปจนถึงขั้นตอนการทำ IUI อย่างละเอียด เพื่อเป็นข้อมูลให้ว่าที่คุณพ่อคุณแม่ใช้ในการวางแผนการรักษาต่อไป

IUI คือ อะไร ทางเลือกระดับเริ่มต้นสำหรับคนอยากมีลูก

IUI คือ อะไร?

IUI หรือ Intrauterine Insemination คือ เทคนิคการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก ด้วยการนำเชื้ออสุจิที่ผ่านการเตรียมทางห้องปฏิบัติการเพื่อช่วยให้ได้อสุจิที่เคลื่อนไหวได้ดีขึ้นแล้วฉีดกลับเข้าไปในมดลูกของฝ่ายหญิง ทำให้อสุจิสามารถว่ายไปถึงเซลล์ไข่และเกิดการปฏิสนธิได้ง่ายกว่าวิธีธรรมชาติและเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ให้มากขึ้น

เนื่องจาก IUI เป็นวิธีที่ง่ายและมีขั้นตอนซับซ้อนน้อยกว่าการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยวิธีอื่นๆ เช่น เด็กหลอดแก้ว ด้วยวิธี IVF หรือ ICSI ค่าใช้จ่ายจึงต่ำกว่าและใช้เวลาน้อยกว่า และเป็นวิธีการรักษาภาวะมีบุตรยากลำดับแรกที่แพทย์มักแนะนำก่อนที่จะเลือกใช้เทคนิคการรักษาขั้นสูงอื่นๆ ต่อไป

IUI เหมาะกับใคร

การทำ IUI เหมาะสมสำหรับคู่ที่มีภาวะมีบุตรยากในกรณีมีปัญหาไม่ซับซ้อน โดยมีเงื่อนไขสำคัญ ได้แก่

  • ฝ่ายหญิงต้องมีท่อนำไข่ที่ปกติอย่างน้อยหนึ่งข้าง เพื่อให้อสุจิสามารถเดินทางไปพบกับไข่และเกิดการปฏิสนธิได้
  • ฝ่ายชายต้องมีคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือต่ำกว่าเกณฑ์เล็กน้อย การปั่นคัดเชื้อจะช่วยเลือกเฉพาะอสุจิที่แข็งแรงมาใช้ โดยหลังการคัดเชื้อ ควรมีจำนวนอสุจิที่เคลื่อนไหวได้ดี มากกว่า 5–10 ล้านตัวขึ้นไป

นอกจากนี้ IUI ยังเหมาะสำหรับกรณีมีบุตรยากอื่นๆ เช่น

  • กรณีที่หาสาเหตุของการมีบุตรยากไม่พบ (Unexplained Infertility) IUI จะช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ด้วยการร่นระยะทางและเพิ่มความเข้มข้นของอสุจิ
  • ฝ่ายหญิงมีปัญหาไข่ไม่ตก เช่น ภาวะ PCOS ซึ่งแพทย์สามารถกระตุ้นการตกไข่และกำหนดวันฉีดเชื้อให้ตรงกัน เพิ่มโอกาสให้ไข่และอสุจิเจอกันได้แม่นยำมากขึ้น
  • ปัญหาบริเวณปากมดลูกที่ขัดขวางการผ่านของอสุจิ การฉีดเชื้อจะช่วยข้ามอุปสรรคนั้นไปได้
  • คู่ที่มีปัญหาในการมีเพศสัมพันธ์ เช่น ไม่สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ หรืออวัยวะเพศไม่แข็งตัว ทำให้ไม่สามารถตั้งครรภ์ตามวิธีธรรมชาติได้
  • ผู้ที่จำเป็นต้องใช้เชื้ออสุจิบริจาค กรณีที่ฝ่ายชายไม่มีอสุจิเลย

การทํา IUI ให้สําเร็จ มีปัจจัยอะไรบ้าง

แม้จะเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและไม่ซับซ้อน แต่การทำ IUI ให้สำเร็จ ขึ้นอยู่กับหลายองค์ประกอบ ดังนี้

ปัจจัยฝ่ายหญิง

  1. อายุ เพราะคุณภาพและปริมาณของไข่จะลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น ผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า 35 ปีมักมีโอกาสสำเร็จสูงกว่า หญิงที่อายุมากขึ้น  โดยเฉพาะถ้าฝ่ายหญิงอายุมากกว่า 40 ปี โอกาสสำเร็จจะต่ำลงอย่างชัดเจน
  2. ท่อนำไข่ ต้องมีท่อนำไข่ที่ปกติและไม่ตันอย่างน้อย 1 ข้าง เนื่องจากการปฏิสนธิจะเกิดขึ้นในท่อนำไข่ หากทั้งสองข้างตัน ควรพิจารณาการทำเด็กหลอดแก้วแทน
  3. การตกไข่ ต้องมีการตกไข่ที่สม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นตามธรรมชาติหรือใช้ยาช่วยกระตุ้นไข่ หากไม่มีไข่ตกในรอบเดือนนั้น การทำ IUI จะไม่ได้ผล
  4. ความสมบูรณ์ของโพรงมดลูก โพรงมดลูกต้องอยู่ในสภาพดี ไม่มีพังผืด เนื้องอก หรือติ่งเนื้อ ที่อาจขัดขวางการฝังตัวของตัวอ่อน
  5. เยื่อบุโพรงมดลูก ควรมีความหนาที่เหมาะสมคือ มากกว่า 7-8 มิลลิเมตร เพื่อรองรับการฝังตัวของตัวอ่อน

ปัจจัยฝ่ายชาย

  1. คุณภาพของน้ำเชื้ออสุจิ เป็นปัจจัยสำคัญของฝ่ายชาย โดยเฉพาะจำนวนอสุจิที่เคลื่อนไหวได้ดี หลังปั่นคัดเชื้อในห้องปฏิบัติการ ควรมากกว่า 5–10 ล้านตัว จึงจะมีโอกาสสำเร็จที่ดี หากน้อยกว่านี้โอกาสจะลดลงอย่างมาก
  2. การเคลื่อนไหว (Motility) อสุจิต้องว่ายไปข้างหน้าได้ดี
  3. รูปร่าง (Morphology) อสุจิที่มีรูปร่างปกติจะมีโอกาสปฏิสนธิกับไข่ได้ดีกว่า
IUI คือ การฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก อสุจิที่มีรูปร่างปกติ จะมีโอกาสปฏิสนธิกับไข่ได้ดีกว่า

ปัจจัยร่วมอื่นๆ ที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการทำ IUI

  • ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการฉีดเชื้อ: ควรอยู่ในช่วงที่ใกล้เคียงกับเวลาที่ไข่ตกมากที่สุด โดยแพทย์จะติดตามการเจริญของฟองไข่ด้วยการทำอัลตราซาวด์ และอาจใช้ยากระตุ้นให้ไข่ตก (hCG trigger shot) เพื่อกำหนดเวลาไข่ตกให้แม่นยำยิ่งขึ้น
  • ขนาดของฟองไข่ (Follicle): ขนาดไข่ที่เหมาะสม IUI ควรมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 18–20 มิลลิเมตร ซึ่งเป็นช่วงที่ไข่มีความสมบูรณ์พร้อมต่อการปฏิสนธิ
  • เทคนิคและความชำนาญของแพทย์: ส่งผลต่อการประเมินเวลาและกระบวนการต่างๆ ให้แม่นยำที่สุด
  • ปัจจัยด้านไลฟ์สไตล์: เช่น น้ำหนักตัว การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ความเครียด การรับประทานอาหาร และการออกกำลังกาย ล้วนมีผลต่อโอกาสการตั้งครรภ์

IUI ข้อดี ข้อเสีย มีอะไรบ้าง

การตัดสินใจทำ IUI ควรพิจารณาทั้งข้อดีและข้อเสียให้รอบด้าน เพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของแต่ละคู่ โดยเราสามารถเปรียบเทียบข้อดีและข้อเสียของการทำ IUI ได้ดังนี้

ข้อดีของ IUI

  • 1. ราคาไม่สูง
  • เมื่อเทียบกับเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์อื่นๆ อย่างการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) แล้ว ค่าใช้จ่ายในการทำ IUI ต่อรอบนั้นต่ำกว่าหลายเท่าตัว ทำให้เข้าถึงได้ง่ายและสามารถทำซ้ำได้หลายรอบโดยไม่กระทบการเงินมาก
  • 2. เจ็บตัวน้อยและส่งผลต่อร่างกายน้อยกว่า
  • ขั้นตอนการฉีดเชื้อใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที คล้ายกับการตรวจภายใน ไม่ต้องดมยาสลบ ไม่ต้องผ่าตัด และสามารถกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้ทันที นอกจากนั้นยังส่งผลกระทบทางร่างกายของฝ่ายหญิงน้อยกว่ามาก โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับการทำเด็กหลอดแก้ว ที่ต้องมีการฉีดยากระตุ้นไข่ในปริมาณสูงรวมถึงมีขั้นตอนในการเก็บไข่และการย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูก
  • 3. ใกล้เคียงกับวิธีธรรมชาติมากกว่า
  • IUI เป็นเพียงการ “ช่วย” ส่งอสุจิไปให้ถึงที่หมาย แต่กระบวนการปฏิสนธิยังคงเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติภายในร่างกายของฝ่ายหญิงในท่อนำไข่ ซึ่งทำให้หลายคู่รู้สึกสบายใจมากกว่าการปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ
  • 4. ลดขั้นตอนที่ยุ่งยากและผลข้างเคียงจากยา
  • ขั้นตอนการทำ IUI โดยทั่วไปจะไม่ซับซ้อนและมีความยุ่งยากน้อยกว่าการทำเด็กหลอดแก้ว อีกทั้งยังลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียงของยาได้มากกว่า โดยเฉพาะในกรณีที่ใช้รอบธรรมชาติซึ่งอาจไม่ต้องใช้ยาเลย หรือหากจำเป็นต้องใช้ยากระตุ้นไข่ ก็จะใช้ในปริมาณที่ต่ำกว่าการทำเด็กหลอดแก้ว จึงทำให้ผลข้างเคียงจากฮอร์โมนน้อยลงตามไปด้วย
  • 5. เป็นทางเลือกแรกสำหรับคู่ที่มีภาวะมีบุตรยาก
  • IUI เหมาะสมและเป็นตัวเลือกแรกที่ดีในกรณีที่มีภาวะมีบุตรยากที่ไม่ซับซ้อน เช่น ภาวะมีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ, ปัญหาน้ำเชื้อต่ำกว่าเกณฑ์เล็กน้อย, ปัญหาที่เกี่ยวกับปากมดลูก หรือภาวะไข่ไม่ตกที่สามารถแก้ไขได้ด้วยยา

ข้อเสียของ IUI

  • 1. อัตราความสำเร็จไม่สูงเท่าการทำเด็กหลอดแก้ว
  • อัตราการตั้งครรภ์ต่อรอบของ IUI จะอยู่ที่ประมาณ 10-15% เท่านั้น ซึ่งหมายความว่าส่วนใหญ่มักจะต้องทำซ้ำหลายรอบกว่าจะสำเร็จ ในขณะที่ การทำเด็กหลอดแก้วมีอัตราความสำเร็จต่อรอบสูงกว่าอย่างชัดเจน โดยอาจสูงถึง 60% หรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับอายุและสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก
  • 2. มีเงื่อนไขและข้อจำกัด
  • ท่อนำไข่ต้องไม่ตัน: ฝ่ายหญิงต้องมีท่อนำไข่ที่ปกติและทำงานได้ดีอย่างน้อย 1 ข้าง หากท่อนำไข่ตันทั้ง 2 ข้าง จะไม่สามารถทำ IUI ได้เลย
  • คุณภาพอสุจิต้องดีพอสมควร: ไม่เหมาะกับกรณีที่ฝ่ายชายมีปัญหาน้ำเชื้อรุนแรง เช่น มีจำนวนอสุจิน้อยมาก หรือเคลื่อนไหวได้ไม่ดีเลย ซึ่งในกรณีนี้ต้องข้ามไปทำ ICSI
  • 3. ไม่สามารถยืนยันการปฏิสนธิได้
  • หลังฉีดเชื้อเข้าไปแล้ว เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าอสุจิได้เข้าไปปฏิสนธิกับไข่จริงหรือไม่ ต้องรอตรวจการตั้งครรภ์ในอีก 2 สัปดาห์ข้างหน้าเท่านั้น ซึ่งต่างจากการทำเด็กหลอดแก้ว ที่สามารถเห็นการปฏิสนธิและพัฒนาการของตัวอ่อนได้ในห้องปฏิบัติการ
  • 4. ความเสี่ยงในการตั้งครรภ์แฝด
  • หากมีการใช้ยากระตุ้นไข่ จะมีความเสี่ยงที่ไข่จะสุกพร้อมกันหลายใบ ทำให้มีโอกาสตั้งครรภ์แฝด ซึ่งถือเป็นการตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูงทั้งต่อแม่และทารก
  • 5. สิ้นเปลืองเวลาและค่าใช้จ่ายหากทำหลายรอบ
  • แม้การทำ IUI จะมีค่าใช้จ่ายต่อรอบไม่สูงนัก แต่หากต้องทำซ้ำหลายครั้ง เช่น 4-6 รอบ แล้วยังไม่สำเร็จ ค่าใช้จ่ายรวมอาจใกล้เคียงกับการทำเด็กหลอดแก้ว 1 รอบ อีกทั้งยังทำให้เสียเวลาและพลาดโอกาสที่เหมาะสมในการตั้งครรภ์อีกด้วย

ตารางเปรียบเทียบข้อดี ข้อเสียของการทำ IUI

หัวข้อข้อดี (Pros)ข้อเสีย (Cons)
ค่าใช้จ่ายถูกกว่าการทำเด็กหลอดแก้วมากหากทำหลายรอบอาจมีค่าใช้จ่ายสะสมสูง
กระบวนการเจ็บตัวน้อย ไม่ซับซ้อนมีข้อจำกัด (ท่อนำไข่ต้องไม่ตันอย่างน้อย 1 ข้าง, เชื้ออสุจิต้องดีพอ)
ความสำเร็จเป็นทางเลือกแรกที่ดีสำหรับบางคู่อัตราความสำเร็จต่อรอบต่ำ (10-15%)
การปฏิสนธิใกล้เคียงธรรมชาติไม่สามารถรู้ว่ามีการปฏิสนธิระหว่างอสุจิและไข่หรือไม่
ความเสี่ยงผลข้างเคียงจากยาน้อยมีความเสี่ยงตั้งครรภ์แฝด หากใช้ยากระตุ้นไข่

IUI ขั้นตอนมีอะไรบ้าง

โดยทั่วไปแล้วการทำ IUI จะใช้เวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์ เพื่อให้คุณได้เข้าใจและเตรียมความพร้อมก่อนมาพบคุณหมอ เรามาเจาะลึกขั้นตอนการทํา IUI อย่างละเอียด ว่าในแต่ละขั้นตอนมีอะไรบ้าง

1. ปรึกษาแพทย์และตรวจร่างกาย

เมื่อไหร่: เมื่อคุณสะดวกในการทำนัดหมาย

ใช้เวลานานแค่ไหน: 30-45 นาที

ก่อนเริ่มต้นกระบวนการรักษาใดๆ สิ่งสำคัญที่สุดคือการนัดพบและปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และภาวะการมีบุตรยาก เพื่อประเมินสภาพร่างกายและวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม ในขั้นตอนนี้ แพทย์จะถามประวัติ ตรวจร่างกาย และแนะนำการตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก เช่น การตรวจระดับฮอร์โมน ตรวจอัลตราซาวน์ประเมินมดลูกและรังไข่  ตรวจฉีดสีดูท่อนำไข่ว่าตันไหม การวิเคราะห์คุณภาพของอสุจิ

จากผลการประเมินทั้งหมด แพทย์จะพิจารณาว่า IUI เป็นทางเลือกที่เหมาะสมหรือไม่ ในกรณีที่มีภาวะมีบุตรยากระดับรุนแรง เช่น ท่อนำไข่ทั้งสองข้างอุดตัน หรือคุณภาพอสุจิต่ำกว่าเกณฑ์มาก อาจต้องใช้วิธีการรักษาอื่น เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI)

นอกจากนี้การนัดพบครั้งแรกนี้ถือเป็นโอกาสสำคัญที่คุณจะได้สอบถามข้อสงสัยและปรึกษาทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการทำ IUI ไม่ว่าจะเป็นขั้นตอนการรักษา ค่าใช้จ่าย หรือรายละเอียดอื่นๆ ที่คุณกังวลใจ เพื่อให้คุณสามารถตัดสินใจได้อย่างมั่นใจว่ากระบวนการนี้เหมาะสมกับคุณหรือไม่ การเลือกคลินิกที่มีความน่าเชื่อถือ ทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์สูง จะช่วยให้คุณรู้สึกสบายใจและมั่นใจได้มากยิ่งขึ้น เพราะไม่ว่าคุณจะพบอุปสรรคหรือข้อจำกัดใดระหว่างการรักษา แพทย์จะพร้อมให้คำแนะนำและดูแลคุณอย่างดีที่สุดในทุกขั้นตอน

2. การกระตุ้นรังไข่

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของการมีประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 10-12 วัน

เมื่อเริ่มกระบวนการ IUI แพทย์จะประเมินว่า คุณควรได้รับยากระตุ้นไข่ให้โตหรือไม่ โดยขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและการตกไข่ของคุณ หากร่างกายสามารถตกไข่ได้เองตามธรรมชาติ อาจไม่จำเป็นต้องใช้ยา แต่หากต้องการเพิ่มโอกาสให้มีไข่โตในรอบการรักษานั้น แพทย์อาจแนะนำให้ใช้ยากระตุ้นไข่ ซึ่งอาจเป็นแบบรับประทาน แบบฉีด หรือทั้งสองแบบร่วมกัน ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์และการตอบสนองของร่างกาย

ระหว่างการกระตุ้นไข่ แพทย์จะนัดตรวจอัลตราซาวน์อย่างสม่ำเสมอเพื่อติดตามการตอบสนองของรังไข่ พัฒนาการของฟองไข่ และปรับยาให้เหมาะสมหากจำเป็น ในช่วงนี้ แพทย์อาจแนะนำให้งดมีเพศสัมพันธ์หรือการหลั่งอสุจิประมาณา 2-3 วันก่อนวันทำ IUI เพื่อเตรียมความพร้อมของน้ำเชื้อ

เมื่อฟองไข่โตจนมีขนาดประมาณ 18-20 มิลลิเมตร และเยื่อบุโพรงมดลูกมีความหนาอย่างน้อย 7 มิลลิเมตร แพทย์จะฉีดยาให้ไข่ตก เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายตกไข่ จากนั้นจะทำนัดเพื่อเข้าสู่ขั้นตอนการทำ IUI หลังจากฉีดยาราว 36-42 ชั่วโมง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการปฏิสนธิ

3. กระบวนการ IUI

เมื่อไหร่: 36-42 ชั่วโมงหลังฉีดยาให้ไข่ตก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 15-20 นาที

หลังจากการฉีดยาให้ไข่ตกประมาณ 36-42 ชั่วโมง จะเริ่มกระบวนการทำ IUI ในขั้นตอนนี้ ฝ่ายชายเก็บน้ำอสุจิ โดยการช่วยตัวเอง ซึ่งเป็นวิธีที่แนะนำ เพื่อลดโอกาสการปนเปื้อนของแบคทีเรีย น้ำอสุจิที่เก็บได้ จะถูกส่งไปที่ห้องปฏิบัติการ และพักไว้ประมาณ 30 นาที เพื่อให้น้ำอสุจิละลายตัวให้เหลว จากนั้นจะถูกนำไปปั่นล้างเพื่อขจัดเศษอสุจิที่ไม่เคลื่อนที่ และสารอื่นๆ ในน้ำอสุจิที่อาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อมดลูก คงเหลือเฉพาะอสุจิที่มีสุขภาพดีที่มีความเข้มข้นสูง เพื่อเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิ

หลังจากเตรียมอสุจิเสร็จแล้ว แพทย์จะเริ่มกระบวนการทำ IUI โดยใช้เครื่องมือเปิดช่องคลอด เพื่อให้มองเห็นปากมดลูก แล้วจึงค่อยๆ สอดสายสวนขนาดเล็กเข้าสู่โพรงมดลูก และฉีดอสุจิที่เตรียมไว้เข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อช่วยให้อสุจิสามารถว่ายเข้าไปในท่อนำไข่และปฏิสนธิกับไข่ได้อย่างสะดวก ขั้นตอนนี้ใช้เวลาเพียง 5–10 นาที  ไม่ต้องใช้ยาสลบ และแทบไม่มีความเจ็บปวด หลังจากนั้นแพทย์อาจให้คุณนอนพักประมาณ 30 นาที แล้วจึงเดินทางกลับบ้านได้

4. ทดสอบการตั้งครรภ์

เมื่อไหร่: 14 วันหลังกระบวนการ IUI

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2-3 นาที

ประมาณ 14 วันหลังจากทำ IUI คุณสามารถตรวจการตั้งครรภ์ที่บ้านด้วยชุดทดสอบ หรือเข้ารับการตรวจที่คลินิก หากไม่ประสบความสำเร็จในการทำ IUI ในครั้งแรก อย่าเพิ่งหมดหวัง คุณสามารถทำ IUI ซ้ำได้ 3-4 รอบ หรือในบางกรณีอาจถึง 6 รอบ ขึ้นอยู่กับอายุและปัญหาของแต่ละบุคคล หากผ่านไป 4-6 รอบแล้วยังไม่ประสบความสำเร็จ แพทย์อาจแนะนำให้พิจารณาทางเลือกในการรักษาด้วยวิธีอื่นๆ หลังจากทำ IUI แล้ว คุณสามารถทำกิจกรรมประจำวันได้ตามปกติรวมทั้งการมีเพศสัมพันธ์ด้วย

อาการหลังทํา IUI เป็นอย่างไร

หลังการทำ IUI ผู้หญิงอาจมีอาการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายหลากหลาย ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มคือ อาการปกติที่เกิดขึ้นได้ทั่วไป กับ อาการที่อาจเป็นสัญญาณเตือนให้พบแพทย์ ดังนี้

อาการปกติที่พบได้หลังทำ IUI

  • 1. ปวดหน่วงท้องน้อย เกิดจากการตกไข่ หรือการใส่สายสวนในโพรงมดลูก อาการมักไม่รุนแรงและหายได้เองภายใน 1-3 วัน
  • 2. มีมูกเลือดหรือตกขาวปนเลือดเล็กน้อย จากการระคายเคืองเยื่อบุโพรงมดลูกหรือปากมดลูกระหว่างทำหัตถการ
  • 3. แน่นท้อง คัดตึงเต้านม เป็นผลมาจากฮอร์โมนที่ใช้กระตุ้นไข่ เช่น ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน
  • 4. อารมณ์แปรปรวน อ่อนเพลีย ผลข้างเคียงจากยากระตุ้นไข่หรือยาฮอร์โมนที่ใช้หลังทำ IUI
  • 5. ไม่มีอาการใดเลย ก็เป็นเรื่องปกติเช่นกัน และไม่ได้หมายความว่าการทำ IUI ไม่ได้ผล เพราะอาการหลังทำแต่ละคนอาจแตกต่างกัน

ในกรณีที่ IUI สําเร็จ อาการ จะเหมือนกับการตั้งครรภ์ด้วยวิธีทางธรรมชาติ เช่น ประจำเดือนไม่มา อ่อนเพลีย ปวดหน่วงท้องน้อย หรือคัดตึงเต้านม เป็นต้น โดยระยะที่แนะนำให้ตรวจครรภ์จะอยู่ประมาณ 14 วันหลังทำ IUI เพื่อให้ระดับฮอร์โมน hCG สูงพอสำหรับการตรวจ หากตรวจเร็วเกินไป อาจให้ผลลวง (false negative)

อาการที่ควรระวัง/ควรพบแพทย์

  • ปวดท้องอย่างรุนแรง
  • มีเลือดออกทางช่องคลอดมากผิดปกติ
  • มีไข้ หนาวสั่น ตกขาวมีกลิ่นผิดปกติ
  • เวียนหัว คลื่นไส้มาก อาเจียนรุนแรง

หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบติดต่อแพทย์เพื่อรับการตรวจเพิ่มเติมทันที

อาการหลังทำ IUI ส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและหายได้เอง แต่ควรเฝ้าสังเกตตนเองอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก หากมีข้อกังวลควรปรึกษาแพทย์ เพื่อให้ได้รับการดูแลอย่างปลอดภัยที่สุด

IUI ราคา ค่าใช้จ่ายเท่าไร

ค่าใช้จ่ายในการทำ IUI จะขึ้นอยู่กับสถานพยาบาลที่เลือกและปัจจัยเฉพาะของแต่ละบุคคล โดยทั่วไป IUI ราคา จะอยู่ที่ประมาณ 10,000-20,000 บาทต่อรอบการรักษา ซึ่งประกอบด้วย ค่ายากระตุ้นไข่และยาฉีดให้ไข่ตก ซึ่งแต่ละคนจะตอบสนองต่อยาและอาจใช้ปริมาณยาแตกต่างกัน ค่าตรวจอัลตราซาวด์เพื่อติดตามการเจริญเติบโตของฟองไข่ ค่าตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมน และค่าหัตถการและค่าบริการของสถานพยาบาล แม้ราคาจะมีความแตกต่าง แต่เมื่อเปรียบเทียบกับการรักษาด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น IVF หรือ ICSI แล้ว การทำ IUI ยังถือว่าเป็นทางเลือกที่ประหยัดและเข้าถึงได้ง่ายกว่าสำหรับผู้ที่ภาวะมีบุตรยากไม่ซับซ้อน

ทํา IUI เลือกเพศได้ไหม

การทำ IUI จะไม่สามารถเลือกเพศลูกได้ โอกาสที่ทารกจะเป็นเพศชายหรือหญิงยังคงเป็นไปตามธรรมชาติ เช่นเดียวกับการมีเพศสัมพันธ์ตามปกติ 

โดยขั้นตอนการทำ IUI เป็นเพียงการนำน้ำเชื้อของฝ่ายชายมาผ่านกระบวนการปั่นคัดเชื้อ เพื่อคัดเอาเฉพาะตัวอสุจิที่แข็งแรงและเคลื่อนไหวได้ดี แยกออกจากตัวอสุจิที่ตายหรือเคลื่อนไหวผิดปกติ ในขั้นตอนนี้ไม่สามารถแยกอสุจิที่มีโครโมโซม X (เพศหญิง) ออกจาก Y (เพศชาย) ได้ เนื่องจากอสุจิทั้งสองชนิดมีลักษณะภายนอกและพฤติกรรมการเคลื่อนไหวที่ใกล้เคียงกันมาก จึงไม่สามารถแยกด้วยวิธีการทั่วไปในห้องปฏิบัติการได้ 

เมื่อนำอสุจิที่คัดแล้วฉีดเข้าสู่โพรงมดลูก ก็ยังคงมีอสุจิทั้ง X และ Y ปะปนกันตามธรรมชาติ ดังนั้นผลลัพธ์จึงขึ้นอยู่กับว่าอสุจิตัวใดสามารถว่ายไปถึงไข่และเกิดการปฏิสนธิได้ก่อน  ซึ่งไม่สามารถควบคุมได้ในขั้นตอนของ IUI

IUI กี่วันรู้ผล

คำถามยอดฮิตของผู้ที่เพิ่งทำ IUI คือ “ทํา IUI กี่วันตรวจได้” หรือ “ทํา IUI ตรวจตั้งครรภ์ได้เมื่อไหร่” ซึ่งคำตอบคือ สามารถตรวจการตั้งครรภ์ได้ประมาณ 14 วัน หลังจากวันที่ทำ IUI แล้ว หากมีการปฏิสนธิและมีการฝังตัวของตัวอ่อน ร่างกายจะเริ่มผลิตฮอร์โมน hCG ในช่วง 14 วันนี้ การตรวจครรภ์ที่เหมาะสมจึงควรทำหลังจากนั้น เพื่อให้ได้ผลแม่นยำที่สุด เพราะหากตรวจเร็วเกินไป อาจเกิดผลลวง เนื่องจากระดับฮอร์โมนยังไม่สูงพอ

สามารถเลือกตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดทดสอบครรภ์ (ที่ตรวจได้เองที่บ้าน) หรือ เข้ารับการตรวจเลือดที่คลินิก ซึ่งให้ความแม่นยำสูงกว่า

หากพบว่าตั้งครรภ์ แพทย์จะนัดเพื่อตรวจเลือดยืนยัน เพื่อวัดระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ เพื่อประเมินพัฒนาการในระยะแรกเริ่ม

ทํา IUI กี่ครั้งติด ต้องลองกี่รอบ ถึงจะมีโอกาสสำเร็จ

สำหรับคำถามที่พบบ่อยว่า “IUI กี่ครั้งติด” นั้น คำตอบคือ โดยทั่วไปสามารถทำ IUI ได้ประมาณ 3–4 รอบ หรือบางรายอาจทำได้ถึง 6 รอบ ขึ้นอยู่กับ อายุของฝ่ายหญิง คุณภาพอสุจิ การตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่ และสุขภาพโดยรวมของทั้งคู่

อย่างไรก็ตาม หากพยายามทำ IUI มาแล้ว 4–6 รอบแล้วยังไม่ติด แพทย์อาจแนะนำให้พิจารณาทางเลือกการรักษาที่มีอััตราความสำเร็จที่สูงกว่า เช่น การทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี IVF หรือ ICSI

ทำ IUI ที่ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. ดีอย่างไร

หากคุณกำลังหาคำตอบว่า ทำ IUI ที่ไหนดี สามารถปรึกษาขอแนะนำเกี่ยวกับบริการทำ IUI ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. หรือปรึกษาภาวะมีบุตรยาก เพื่อหาวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับคุณ และช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ให้ได้มากที่สุด โดยซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เหมาะกับผู้ที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานระดับสากล เทคโนโลยีที่ทันสมัย ความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ เพื่อความมั่นใจในทุกขั้นตอน โดยข้อดีของการทำ IUI ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. มีดังนี้

  • 1. มาตรฐานระดับโลกและเทคโนโลยีขั้นสูง
  • ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เป็นคลินิกที่ดำเนินงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากประเทศออสเตรเลีย ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมระดับนานาชาติในการรักษาผู้มีบุตรยาก
  • 2. ห้องปฏิบัติการคุณภาพสูง
  • ถึงแม้การทำ IUI จะดูเป็นกระบวนการที่ไม่ซับซ้อนเท่าเด็กหลอดแก้ว แต่ “การเตรียมน้ำเชื้ออสุจิ” คือหัวใจสำคัญของความสำเร็จ ห้องแล็บที่มีคุณภาพสามารถคัดเลือกตัวอสุจิที่แข็งแรงและเคลื่อนไหวได้ดี และมีความสามารถในการปฏิสนธิได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อโอกาสความสำเร็จในการตั้งครรภ์
  • 3. ทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ที่ชำนาญการ
  • ทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ของเรามีประสบการณ์สูงในการวิเคราะห์ภาวะมีบุตรยาก ทำให้สามารถวินิจฉัยและแนะนำได้อย่างแม่นยำว่า IUI เหมาะสมกับเคสของคุณจริงๆ หรือไม่ ขณะเดียวกันนักวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการยังมีความชำนาญในการจัดการกับเซลล์สืบพันธุ์อย่างละเอียด
  • 4. การดูแลแบบองค์รวม (Comprehensive Care)
  • หากทำ IUI 3-4 รอบแล้วยังไม่สำเร็จ แพทย์จะประเมินและวางแผนการรักษาต่อเนื่องตามผลลัพธ์ในแต่ละรอบ โดยที่นี่ให้บริการตัั้งแต่การทำ IUI ไปจนถึงเทคนิคขั้นสูงกว่าอย่าง IVF/ICSI โดยที่คุณไม่จำเป็นต้องย้ายคลินิก พร้อมทั้งมีบริการให้คำปรึกษาที่ละเอียดและชัดเจน
  • 5. ความเป็นส่วนตัวและบริการพรีเมียม
  • คลินิกถูกออกแบบมาอย่างดี สะอาด สะดวกสบาย และให้ความรู้สึกเป็นส่วนตัว พร้อมด้วยทีมงานมืออาชีพที่ให้การดูแลใส่ใจทุกรายละเอียด ช่วยลดความกังวลและความเครียดของผู้ที่เข้ามารับการรักษาได้อย่างดี

การทำ IUI (Intrauterine Insemination) คือเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ขั้นต้นที่ช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ ด้วยการฉีดน้ำเชื้ออสุจิที่ผ่านการคัดเลือกแล้วเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง เหมาะสำหรับคู่รักที่มีภาวะมีบุตรยากไม่ซับซ้อน แม้จะมีข้อดีคือค่าใช้จ่ายย่อมเยาและขั้นตอนไม่ซับซ้อนใกล้เคียงธรรมชาติ แต่ก็มีข้อจำกัดคือ มีอัตราความสำเร็จต่อรอบไม่สูงนัก (10-15%) และไม่สามารถเลือกเพศบุตรเพื่อป้องกันโรคทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดผ่านโครโมโซมเพศได้ โดยทั่วไปแพทย์มักแนะนำให้ลองทำ IUI ประมาณ 3-4 รอบ ซึ่งต้องรอ 14 วันหลังทำจึงจะทราบผล หากยังไม่สำเร็จอาจพิจารณาแนวทางการรักษาขั้นสูงอย่างเด็กหลอดแก้วต่อไป

หากคุณสนใจ ทำ IUI ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. สามารถนัดหมายเพื่อปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินภาวะมีบุตรยากได้ทันที ทีมงานพร้อมให้ข้อมูลอย่างครบถ้วนทั้งเรื่องแนวทางการรักษา ค่าใช้จ่าย และการเตรียมตัว เพื่อให้คุณมั่นใจและตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับกระบวนการแช่แข็งตัวอ่อนของเรา คลิกที่นี่

𝐒𝐮𝐩𝐞𝐫𝐢𝐨𝐫 𝐀.𝐑.𝐓. 𝐋𝐈𝐕𝐄 : 🅔🅟.30 ❝ IUI ก็ท้องได้ ไม่ใช่เรื่องยาก ❞

References

  • https://www.fertilityanswers.com/how-many-iuis-should-you-do-before-moving-on/#:~:text=For%20women%20under%2035%2C%20our,a%20profound%20impact%20on%20fertility
  • https://www.healthline.com/health/intrauterine-insemination-iui#procedure
  • https://thaisuperiorart.com/news-and-articles/4030/
หมอนิ พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา IUI คือ อะไร

พญ. นิศารัตน์ สุนทราภา
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

การทำ IVF คืออะไร? ขั้นตอนการทำ โอกาสสำเร็จ และเหมาะกับใครบ้าง

ปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์มีทางเลือกที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้มากขึ้น หนึ่งในนั้นคือ IVF หรือการทำเด็กหลอดแก้ว ซึ่งเป็นกระบวนการปฏิสนธิไข่และอสุจิภายนอกร่างกาย ก่อนนำตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อพัฒนาเป็นการตั้งครรภ์ แม้ IVF จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตร แต่หลายคู่ยังคงมีข้อสงสัยและความกังวล ทั้งเรื่องขั้นตอนการรักษา ค่าใช้จ่าย รวมถึงโอกาสความสำเร็จและความคุ้มค่า

บทความนี้ Superior A.R.T. จะพาไปทำความเข้าใจ IVF อย่างละเอียด ตั้งแต่วิธี IVF เหมาะกับใคร มีกระบวนการอย่างไร ต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง และมีปัจจัยใดที่ส่งผลต่อโอกาสความสำเร็จ เพื่อช่วยให้คุณประเมินทางเลือกและเตรียมความพร้อมสำหรับการวางแผนมีบุตรได้อย่างมั่นใจ

การทำ IVF คืออะไร การทำ IVF เหมาะกับใคร

การทำ IVF คืออะไร? เหมาะกับใครบ้าง

IVF ย่อมาจาก In Vitro Fertilization คือ การปฏิสนธินอกร่างกาย เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ได้รับการยอมรับระดับสากล และมีประสิทธิภาพสูงในการรักษาภาวะมีบุตรยาก ช่วยให้คู่รักที่ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้เองตามธรรมชาติ มีโอกาสอุ้มบุตรได้อย่างที่ตั้งใจ

กระบวนการทำงานของ IVF แพทย์จะคัดเลือกไข่ที่สมบูรณ์จากฝ่ายหญิง มาผสมกับอสุจิที่แข็งแรงของฝ่ายชายในห้องปฏิบัติการ ซึ่งมีการควบคุมสภาพแวดล้อม อุณหภูมิ และความชื้นอย่างแม่นยำเพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ เมื่อไข่และอสุจิปฏิสนธิเป็นตัวอ่อน นักวิทยาศาสตร์จะทำการเพาะเลี้ยงจนถึงระยะที่เหมาะสม ก่อนจะย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของฝ่ายหญิง เพื่อให้เกิดการฝังตัวและเจริญเติบโตเป็นการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติต่อไป

การทำ IVF เหมาะกับใคร? แพทย์มักแนะนำในกรณีใดบ้าง

การทำ IVF ไม่ได้จำกัดเฉพาะคู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุเท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่มีปัจจัยหรือข้อจำกัดที่อาจส่งผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ โดยแพทย์จะพิจารณาความเหมาะสมจากสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก อายุ ประวัติการรักษา และสุขภาพของทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย

โดยทั่วไป แพทย์อาจพิจารณาแนะนำการทำ IVF ในกรณีต่างๆ เช่น

  • มีภาวะมีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ แม้ตรวจหาสาเหตุเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่พบปัจจัยที่ชัดเจน หรือพยายามมีบุตรตามธรรมชาติเป็นระยะเวลานานแต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ
  • เคยรักษาด้วยวิธีกระตุ้นไข่หรือ IUI แล้วไม่สำเร็จ สำหรับคู่ที่ผ่านการรักษาด้วยการกระตุ้นการตกไข่ หรือการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ แพทย์อาจพิจารณาวิธี IVF เป็นทางเลือกถัดไปตามความเหมาะสม
  • มีความเสี่ยงในการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรม IVF สามารถใช้ร่วมกับการตรวจคัดกรองความผิดปกติทางพันธุกรรมของตัวอ่อน หรือ PGT (Preimplantation Genetic Testing) เพื่อช่วยประเมินตัวอ่อนก่อนพิจารณาย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคำแนะนำของแพทย์

ดังนั้น การประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยให้ทราบถึงสาเหตุ ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง และแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลมากที่สุด

การทำ IVF อีกหนึ่งทางเลือกสำหรับคู่สมรสที่มีปัจจัยด้านสุขภาพ

การทำ IVF คืออีกหนึ่งทางเลือกสำหรับคู่สมรสที่มีปัจจัยด้านสุขภาพของฝ่ายชายหรือฝ่ายหญิง ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อการปฏิสนธิตามธรรมชาติ โดยแพทย์จะประเมินสาเหตุและความเหมาะสมของแต่ละคู่ก่อนวางแผนการรักษา

ปัจจัยด้านสุขภาพของฝ่ายชาย

  • ปัญหาด้านคุณภาพของอสุจิ เช่น มีจำนวนอสุจิน้อย อสุจิเคลื่อนที่ได้ไม่ดี หรือมีรูปร่างผิดปกติ ซึ่งอาจลดโอกาสที่อสุจิจะเดินทางไปปฏิสนธิกับไข่ได้ตามธรรมชาติ หากผลตรวจน้ำเชื้ออยู่ในระดับที่เหมาะสม อาจใช้ IVF แบบดั้งเดิมได้ แต่หากมีความผิดปกติของจำนวน การเคลื่อนไหว หรือรูปร่างของอสุจิอย่างชัดเจน แพทย์อาจพิจารณาใช้ ICSI ตามความเหมาะสมของแต่ละกรณี

ปัจจัยด้านสุขภาพของฝ่ายหญิง

  • ภาวะท่อนำไข่อุดตันหรือตีบตัน เมื่อท่อนำไข่มีการอุดตันหรือได้รับความเสียหาย จะทำให้ไข่และอสุจิไม่สามารถเดินทางมาพบกันเพื่อเกิดการปฏิสนธิได้ตามปกติ
  • พังผืดในอุ้งเชิงกราน (Pelvic Adhesions) พังผืดที่เกิดขึ้นบริเวณอุ้งเชิงกราน อาจส่งผลต่อการทำงานของท่อนำไข่ รังไข่ หรืออวัยวะสืบพันธุ์โดยรอบ และอาจเป็นอุปสรรคต่อกระบวนการปฏิสนธิและการตั้งครรภ์
  • ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) ภาวะนี้อาจส่งผลต่อการทำงานของระบบสืบพันธุ์และลดโอกาสในการตั้งครรภ์ รวมถึงอาจมีอาการปวดประจำเดือนหรือปวดบริเวณอุ้งเชิงกรานร่วมด้วย
  • ภาวะไข่ไม่ตกหรือตกไข่ผิดปกติ (Anovulation) การตกไข่ที่ไม่สม่ำเสมออาจทำให้โอกาสในการปฏิสนธิลดลง และทำให้การคาดการณ์ช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการมีบุตรตามธรรมชาติทำได้ยาก
  • ภาวะรังไข่ทำงานบกพร่องก่อนวัย (Premature Ovarian Insufficiency: POI) เป็นภาวะที่การทำงานของรังไข่ลดลงก่อนอายุ 40 ปี ซึ่งส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของไข่ และทำให้โอกาสในการตั้งครรภ์ลดลง

ด้วยเหตุนี้ การทำ IVF จึงอาจเป็นทางเลือกที่ช่วยลดข้อจำกัดบางประการของการปฏิสนธิตามธรรมชาติ โดยแพทย์สามารถนำไข่และอสุจิมาช่วยให้เกิดการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย และติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนก่อนพิจารณาย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูกตามความเหมาะสมได้

การทำ IVF กับ ICSI ต่างกันอย่างไร อันไหนดีกว่ากัน?

แม้ IVF และ ICSI จะเป็นเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่มีเป้าหมายเดียวกัน คือช่วยให้เกิดการปฏิสนธินอกร่างกาย จากนั้นจึงเพาะเลี้ยงตัวอ่อนและย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก แต่สิ่งที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนคือ วิธีการปฏิสนธิระหว่างไข่กับอสุจิ

IVF (In Vitro Fertilization) การปฏิสนธินอกร่างกาย

IVF เป็นวิธีที่นำไข่และอสุจิที่ผ่านการคัดเลือกมาอยู่ร่วมกันในห้องปฏิบัติการ เพื่อให้อสุจิเข้าปฏิสนธิกับไข่ด้วยกระบวนการที่ใกล้เคียงกับธรรมชาติมากที่สุด โดยอสุจิจะต้องสามารถเคลื่อนที่และเจาะเข้าสู่ไข่ได้ด้วยตัวเอง เมื่อเกิดการปฏิสนธิแล้ว จึงนำตัวอ่อนมาเพาะเลี้ยงและพิจารณาย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก

ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) การฉีดอสุจิเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรง

ICSI (อิ๊กซี่) เป็นเทคนิคที่ใช้ร่วมกับกระบวนการ IVF โดยผู้เชี่ยวชาญจะคัดเลือกอสุจิ 1 ตัว แล้วใช้เข็มขนาดเล็กพิเศษฉีดอสุจิเข้าไปภายในเซลล์ไข่โดยตรง เพื่อช่วยให้อสุจิเข้าสู่ไข่และเกิดการปฏิสนธิ เทคนิคนี้จึงมักถูกนำมาใช้ในกรณีที่มีปัจจัยด้านอสุจิ หรือมีความเสี่ยงที่ไข่จะไม่สามารถปฏิสนธิได้ด้วยวิธี IVF แบบมาตรฐาน ดังนั้น ICSI อาจเป็นทางเลือกสำหรับ

  • ฝ่ายชายมีความผิดปกติของอสุจิอย่างรุนแรง เช่น จำนวนอสุจิน้อยมาก อสุจิเคลื่อนที่ไม่ดี หรือมีความผิดปกติของรูปร่างอสุจิ
  • ผู้ที่ไม่มีอสุจิในน้ำเชื้อ และจำเป็นต้องเก็บอสุจิจากอัณฑะหรือบริเวณระบบสืบพันธุ์โดยตรง เช่น TESE หรือ PESA
  • ผู้ที่เคยทำ IVF แล้วพบว่าไม่ปฏิสนธิ หรือมีอัตราการปฏิสนธิต่ำ
  • คู่ที่มีข้อบ่งชี้ที่แพทย์ประเมินว่าการใช้ ICSI อาจเหมาะสมกับแผนการรักษา

นอกจากนี้ เนื่องจาก ICSI ให้โอกาสการปฏิสนธิที่สูงกว่า IVF ดั้งเดิมอย่างชัดเจน แพทย์ส่วนใหญ่จึงเลือกใช้ ICSI เป็นวิธีหลัก และวิธีแรกสำหรับคนไข้ทุกรายที่เข้ารับการรักษาด้วยวิธีการทำเด็กหลอดแก้ว

ตารางเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง IVF กับ ICSI

หัวข้อเปรียบเทียบIVFICSI
ขั้นตอนปฏิสนธิคัดอสุจิหลายตัวใส่ในจานเพาะเลี้ยง แล้วปล่อยให้ว่ายแข่งกันเจาะไข่เองตามธรรมชาติคัดอสุจิที่เหมาะสมที่สุดเพียง 1 ตัว แล้วใช้เข็มฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรง
ความซับซ้อนซับซ้อนน้อยกว่า (เน้นการปฏิสนธิเองตามธรรมชาติ)ซับซ้อนสูงกว่า (ต้องอาศัยเทคโนโลยีและนักวิทยาศาสตร์ที่มีความชำนาญสูง)
ค่าใช้จ่ายประหยัดกว่า เมื่อเทียบกับ ICSIสูงกว่า เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือพิเศษและเทคโนโลยีขั้นสูง
เหมาะสำหรับ• ฝ่ายชายมีอสุจิปกติดี หรือผิดปกติเล็กน้อย
• ฝ่ายหญิงมีปัญหาท่อนำไข่, พังผืด หรือภาวะไข่ไม่ตก
• คู่รักที่หาสาเหตุของการมีบุตรยากไม่พบ
• ฝ่ายชายมีปัญหาอสุจิขั้นรุนแรง หรือต้องเจาะเก็บเชื้อจากอัณฑะ
• ฝ่ายหญิงมีจำนวนไข่น้อย หรืออายุมากกว่า 35 ปี
• คู่รักที่เคยทำ IVF แล้วไม่สำเร็จ
อัตราการปฏิสนธิขึ้นอยู่กับความแข็งแรงของอสุจิในการเจาะไข่เองสูงกว่า ในกรณีที่อสุจิมีปัญหา เพราะเป็นการช่วยปฏิสนธิโดยตรง

ขั้นตอนการทำ IVF ตั้งแต่ต้นจนจบ ต้องเตรียมตัวอย่างไรบ้าง

การทำ IVF เป็นกระบวนการที่ประกอบด้วยหลายขั้นตอน โดยทั่วไป คลินิกหรือโรงพยาบาลจะจัดเตรียม ตารางการทำ IVF ไว้อย่างชัดเจน โดยรายละเอียดและระยะเวลาของการรักษาอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยแพทย์จะประเมินสุขภาพ ประวัติการรักษา และปัจจัยด้านการเจริญพันธุ์ เพื่อปรับแผนการทำ IVF ให้เหมาะกับแต่ละคู่มากที่สุด

1. ปรึกษาแพทย์และตรวจร่างกาย

เมื่อไหร่: ทำนัดหมายช่วงใดของเดือนก็ได้ตามสะดวก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 45 – 60 นาที

เริ่มต้นด้วยการนัดพบแพทย์ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อซักประวัติสุขภาพ สไตล์การใช้ชีวิต และประวัติการมีบุตร จากนั้นจะตรวจประเมินความพร้อมของร่างกายอย่างละเอียด ได้แก่

  • ตรวจอัลตราซาวนด์: เพื่อเช็กความสมบูรณ์ของมดลูก และนับจำนวนฟองไข่ในรังไข่
  • ตรวจระดับฮอร์โมน: เจาะเลือดประเมินการทำงานของรังไข่และฮอร์โมนการเจริญพันธุ์
  • ตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อ: ประเมินปริมาณ ความแข็งแรง และรูปร่างของอสุจิฝ่ายชาย

ใครที่กำลังสงสัยว่าตรวจอะไรบ้างก่อนเริ่มทำ IVF การตรวจทั้งหมดนี้จะช่วยให้แพทย์เข้าใจสาเหตุของภาวะมีบุตรยากได้อย่างแม่นยำ และสามารถออกแบบแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละคู่

2. การกระตุ้นรังไข่

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือวันที่ 3 ของการมีประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 8 – 12 วัน

ในแต่ละรอบเดือนจะมีฟองไข่หลายใบเริ่มเจริญเติบโต แต่โดยทั่วไปจะมีไข่ที่พัฒนาเป็นฟองไข่เด่นและมีไข่สุกพร้อมตกไข่เพียง 1 ใบ ในการทำ IVF แพทย์จะให้ยาฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นให้ฟองไข่ในรอบเดือนนั้นเจริญเติบโตพร้อมกัน เพื่อเพิ่มโอกาสในการเก็บไข่สุกได้หลายใบ สำหรับนำไปปฏิสนธิและพัฒนาเป็นตัวอ่อน

  • เริ่มฉีดยากระตุ้นไข่: แพทย์จะเริ่มให้ยาฉีดในช่วงวันที่ 2–3 ของรอบประจำเดือน และฉีดต่อเนื่องประมาณ 8–12 วัน ทั้งนี้ระยะเวลาและขนาดยาจะแตกต่างกันตามการตอบสนองของรังไข่ในแต่ละบุคคล
  • ติดตามการเจริญเติบโตของฟองไข่: ระหว่างการกระตุ้นไข่ แพทย์จะนัดติดตามผลเป็นระยะทุก 3-4 วัน โดยใช้อัลตราซาวนด์และอาจตรวจระดับฮอร์โมนร่วมด้วย เพื่อประเมินการตอบสนองของรังไข่และปรับยาให้เหมาะสม
  • ฉีดยากระตุ้นให้ไข่สุกเต็มที่: เมื่อฟองไข่เจริญเติบโตถึงขนาดที่เหมาะสม แพทย์จะให้ยากระตุ้นให้เซลล์ไข่เข้าสู่ระยะสุกเต็มที่ เช่น hCG หรือ GnRH Agonist เพื่อเตรียมไข่ให้พร้อมสำหรับการเก็บไข่ในขั้นตอนถัดไป จากนั้นจะนัดเก็บไข่ประมาณ 34–36 ชั่วโมงหลังฉีดยา

3. การเก็บไข่และการเก็บน้ำเชื้ออสุจิ

เมื่อไหร่: 34-36 ชั่วโมงหลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่สุกเต็มที่

ใช้เวลานานแค่ไหน: การเก็บไข่ประมาณ 15–20 นาที และพักฟื้นที่คลินิกประมาณ 1–2 ชั่วโมง

กระบวนการนี้จะเกิดขึ้นหลังจากฉีดยากระตุ้นให้ไข่สุกเต็มที่ประมาณ 34–36 ชั่วโมง โดยเป็นการเก็บไข่และเตรียมอสุจิสำหรับนำไปปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ

  • การเก็บไข่ (ฝ่ายหญิง)
    แพทย์จะใช้อัลตราซาวนด์นำทางเพื่อให้เห็นฟองไข่ชัดเจน แล้วใช้เข็มขนาดเล็กสอดผ่านช่องคลอดเข้าไปดูดของเหลวจากฟองไข่เพื่อนำเซลล์ไข่ออกมา ขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 15–20 นาที มีการให้ยาสลบโดยวิสัญญีแพทย์ จึงไม่รู้สึกเจ็บขณะเก็บไข่ หลังทำจะพักฟื้นที่คลินิกประมาณ 1–2 ชั่วโมงก็สามารถกลับบ้านได้
  • การเก็บน้ำเชื้ออสุจิ (ฝ่ายชาย)
    โดยทั่วไป ฝ่ายชายจะเข้ามาเก็บน้ำเชื้อที่คลินิกในวันเดียวกับที่ฝ่ายหญิงเก็บไข่ เพื่อนำอสุจิไปเตรียมและใช้ในการปฏิสนธิได้ทันที แต่หากฝ่ายชายไม่สะดวกในวันดังกล่าว อาจเข้ามาเก็บและแช่แข็งน้ำเชื้อไว้ล่วงหน้า แล้วค่อยนำมาละลายเพื่อใช้งานในวันเก็บไข่ได้เช่นกัน

วิธีการเก็บและเตรียมน้ำเชื้ออสุจิสำหรับทำ IVF

วิธีการเก็บน้ำเชื้ออสุจิที่ดีที่สุดคือ การช่วยตัวเองและเก็บน้ำเชื้อลงในภาชนะที่คลินิกจัดเตรียมให้ โดยควรหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนน้ำลาย สารคัดหลั่งจากช่องคลอด สารหล่อลื่นทั่วไป หรือสารอื่นที่อาจปนเปื้อนและมีผลต่อคุณสมบัติของอสุจิ หลังจากฝ่ายชายเก็บน้ำเชื้อเรียบร้อยแล้ว จะส่งต่อให้ห้องปฏิบัติการทันที นักวิทยาศาสตร์จะนำน้ำเชื้อมาพักไว้ประมาณ 30 นาทีเพื่อให้เกิดการเหลวตัว ก่อนนำไปปั่นล้างเพื่อคัดแยกอสุจิที่ไม่เคลื่อนไหวและเศษเซลล์ต่างๆ ออก

หลังเตรียมน้ำเชื้อ นักวิทยาศาสตร์จะทำการวิเคราะห์คุณภาพอสุจิร่วมกับข้อมูลการรักษาอื่น เพื่อเลือกวิธีปฏิสนธิที่เหมาะสม หากคุณภาพอสุจิอยู่ในเกณฑ์ปกติ อาจเลือกใช้วิธี IVF โดยปล่อยให้อสุจิว่ายไปปฏิสนธิกับไข่เองตามธรรมชาติ แต่หากอสุจิมีคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐาน หรือรอบ IVF ก่อนหน้ามีการปฏิสนธิต่ำกว่าที่คาดหรือไม่เกิดการปฏิสนธิ แพทย์จะพิจารณาใช้วิธี ICSI ซึ่งต้องอาศัยความชำนาญของนักวิทยาศาสตร์ในการคัดเลือกอสุจิตัวที่เหมาะสมเพียง 1 ตัว ฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรงเพื่อเพิ่มโอกาสสำเร็จ และเมื่อกระบวนการปฏิสนธิเสร็จสิ้นลง ไข่ที่ได้รับการผสมกับอสุจิเรียบร้อยแล้วก็จะเข้าสู่ระยะการพัฒนาเป็นตัวอ่อนในขั้นตอนต่อไป

4. การเลี้ยงตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากการปฏิสนธิ

ใช้เวลานานแค่ไหน: 5-6 วัน

หลังปฏิสนธิจนได้ตัวอ่อนแล้ว ตัวอ่อนจะถูกนำไปเลี้ยงในห้องปฏิบัติการประมาณ 5–6 วัน เพื่อให้พัฒนาไปสู่ระยะบลาสโตซิสต์ (Blastocyst) ซึ่งเป็นระยะที่เหมาะสำหรับการพิจารณาย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก โดยทีมนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนจะติดตามการเจริญเติบโตและประเมินคุณภาพของตัวอ่อนอย่างใกล้ชิด เพื่อรักษาอัตราการตั้งครรภ์ให้สูงที่สุด

การเลี้ยงตัวอ่อน (Blastocyst Culture) เป็นขั้นตอนที่ต้องอาศัยความละเอียด และความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ของนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนอย่างมาก รวมถึงการควบคุมสภาพแวดล้อมในห้องปฏิบัติการอย่างเหมาะสม เพื่อสนับสนุนการพัฒนาของตัวอ่อนให้เป็นไปอย่างดีที่สุด

การเลี้ยงตัวอ่อนที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที.

ที่ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เรานำตู้เลี้ยงตัวอ่อน GERI® (Time-lapse IVF Incubator) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีใหม่ล่าสุดมาใช้ในการเลี้ยงตัวอ่อน โดยจุดเด่นของตู้ GERI® คือการติดตั้งกล้องจุลทรรศน์คุณภาพสูงแยกเฉพาะสำหรับจานเพาะเลี้ยงแบบ 1 ตู้ต่อ 1 คนไข้

ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เฝ้าติดตามพัฒนาการของตัวอ่อนได้อย่างต่อเนื่องแบบเรียลไทม์ โดยลดความจำเป็นในการนำจานเพาะเลี้ยงออกมาภายนอก รบกวนตัวอ่อนน้อยลง โดยแต่ละช่องเลี้ยงยังแยกเป็นอิสระจากกัน จึงสามารถควบคุมและปรับสภาวะแวดล้อมให้เหมาะสมที่สุดสำหรับตัวอ่อนแต่ละตัว ช่วยเพิ่มอัตราการเติบโตของตัวอ่อนที่สมบูรณ์ และส่งผลให้อัตราการตั้งครรภ์สำเร็จสูงขึ้น

5. การย้ายตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังกระบวนการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2 ชั่วโมง

เมื่อได้ตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์ที่เหมาะสม แพทย์จะย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูก โดยเป็นขั้นตอนที่ใช้เวลาไม่นาน ไม่จำเป็นต้องดมยาสลบ และโดยทั่วไปไม่ทำให้เกิดความเจ็บปวด แพทย์จะบรรจุตัวอ่อนลงในสายย้ายตัวอ่อนขนาดเล็ก จากนั้นสอดผ่านปากมดลูกเข้าสู่โพรงมดลูก โดยใช้อัลตราซาวนด์ช่วยนำทางและตรวจสอบตำแหน่ง ก่อนปล่อยตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อให้ตัวอ่อนมีโอกาสฝังตัวและพัฒนาต่อไปเป็นการตั้งครรภ์

การตรวจยืนยันการตั้งครรภ์

  • หลังย้ายตัวอ่อนประมาณ 7–10 วัน สามารถเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับฮอร์โมน hCG สำหรับทดสอบการตั้งครรภ์เบื้องต้นได้
  • หลังย้ายตัวอ่อนประมาณ 2-3 สัปดาห์ แพทย์จะนัดทำอัลตราซาวนด์เพื่อตรวจดูถุงการตั้งครรภ์และยืนยันการตั้งครรภ์อย่างสมบูรณ์

6. การแช่แข็งตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน เมื่อมีตัวอ่อนที่เหมาะสมสำหรับการแช่แข็งตามแผนการรักษา

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

สำหรับตัวอ่อนที่เหมาะสม สามารถนำมาแช่แข็งเพื่อเก็บไว้สำหรับการย้ายในรอบถัดไปได้ โดยใช้วิธีการแช่แข็งตัวอ่อนแบบผลึกแก้ว (Vitrification) ซึ่งเป็นการลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วเพื่อลดการเกิดผลึกน้ำแข็งและช่วยรักษาสภาพของตัวอ่อน

บางแผนการรักษาอาจย้ายตัวอ่อนในรอบเดียวกันและแช่แข็งตัวอ่อนที่เหลือ ขณะที่บางกรณีอาจแช่แข็งตัวอ่อนทั้งหมด หรือเก็บตัวอย่างเซลล์จากตัวอ่อนเพื่อตรวจ PGT แล้วแช่แข็งตัวอ่อนไว้ก่อน เพื่อรอผลตรวจและวางแผนย้ายตัวอ่อนในรอบถัดไป

เมื่อต้องการตั้งครรภ์ในอนาคต สามารถนำตัวอ่อนที่แช่แข็งไว้มาละลายและย้ายเข้าสู่โพรงมดลูกได้ โดยไม่จำเป็นต้องกระตุ้นไข่และเก็บไข่ใหม่ ทั้งนี้ ผู้ที่ต้องการเก็บรักษาไข่หรือฝากไข่ไว้เพื่อวางแผนการมีบุตรในอนาคต สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแช่แข็งไข่ได้เช่นกัน

FAQs. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำ IVF

1. การทำ IVF ราคาเท่าไร?

ค่าใช้จ่ายในการทำ IVF โดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 150,000–600,000 บาทต่อรอบ โดยส่วนใหญ่มักอยู่ที่ประมาณ 300,000–500,000 บาท ทั้งนี้ ราคาจะแตกต่างกันตามสถานพยาบาล (รัฐบาลหรือเอกชน) แผนการรักษา เทคโนโลยีที่ใช้ และสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล

ค่าใช้จ่ายอาจประกอบด้วย ค่าตรวจประเมิน ค่ายากระตุ้นไข่ ค่าหัตถการ IVF/ICSI ค่าเพาะเลี้ยงและแช่แข็งตัวอ่อน รวมถึงค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เช่น การตรวจ PGT ควรสอบถามรายละเอียดแพ็กเกจและค่าใช้จ่าย IVF ทั้งหมดจาก Superior A.R.T. ก่อนเริ่มรักษา

2. อัตราความสำเร็จของการทำ IVF อยู่ที่เท่าไหร่?

อัตราความสำเร็จของการทำ IVF โดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 30–50% ต่อรอบการรักษา แต่หากมีการตรวจคัดกรองความผิดปกติทางพันธุกรรมของตัวอ่อน (PGT) ร่วมด้วย อัตราการตั้งครรภ์สำเร็จจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 70–80% ต่อการย้ายตัวอ่อน 1 รอบ

ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อโอกาสสำเร็จ ได้แก่

  • อายุของฝ่ายหญิง: ผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า 35 ปีจะมีปริมาณและคุณภาพไข่ดีกว่า จึงมีโอกาสสำเร็จสูงกว่า อย่างไรก็ตาม ผู้หญิงที่อายุมากก็ยังมีโอกาสสำเร็จได้เช่นกัน
  • คุณภาพของไข่และอสุจิ: สุขภาพและความสมบูรณ์ของเซลล์ไข่และสเปิร์มส่งผลโดยตรงต่อการพัฒนาของตัวอ่อน
  • สาเหตุของภาวะมีบุตรยาก: ปัจจัยด้านสุขภาพ มดลูก หรือฮอร์โมนของแต่ละบุคคล
  • ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต: การดูแลสุขภาพ ความเครียด อาหาร และการพักผ่อน

การเข้ามาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยประเมินความพร้อม วางแผนการรักษาได้ตรงจุด และช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์สำเร็จให้สูงขึ้นได้

3. IVF กับ IUI ต่างกันอย่างไร?

IVF และ IUI ต่างกันที่สถานที่เกิดการปฏิสนธิและความซับซ้อนของกระบวนการ โดย IUI เป็นการนำอสุจิที่ผ่านการเตรียมแล้วฉีดเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อให้อสุจิเข้าไปปฏิสนธิกับไข่ภายในร่างกาย ส่วน IVF เป็นการนำไข่และอสุจิออกมาปฏิสนธิกันภายนอกร่างกายในห้องปฏิบัติการ และเพาะเลี้ยงเป็นตัวอ่อนก่อนย้ายกลับเข้าสู่มดลูก

การเลือก IUI หรือ IVF ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุ ระยะเวลาที่มีภาวะมีบุตรยาก การทำงานของท่อนำไข่ คุณภาพอสุจิ สาเหตุของภาวะมีบุตรยาก และประวัติการรักษาก่อนหน้า บางรายอาจเหมาะกับการเริ่มรักษาด้วย IUI ขณะที่ผู้ที่มีข้อบ่งชี้บางอย่าง เช่น ท่อนำไข่อุดตัน หรือมีปัจจัยด้านภาวะมีบุตรยากที่ชัดเจน อาจเหมาะกับ IVF โดยไม่จำเป็นต้องทำ IUI ก่อน

โดยทั่วไป IUI มีขั้นตอนน้อยกว่า ค่าใช้จ่ายต่ำกว่า และมีอัตราความสำเร็จต่อรอบต่ำกว่า IVF อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเปรียบเทียบอัตราความสำเร็จด้วยตัวเลขเดียว เนื่องจากผลการรักษาขึ้นอยู่กับอายุ สาเหตุของภาวะมีบุตรยาก และปัจจัยเฉพาะบุคคลของผู้เข้ารับการรักษา

4. IVF เลือกเพศได้ไหม?

ในทางเทคนิค การตรวจพันธุกรรมตัวอ่อนสามารถตรวจโครโมโซมของตัวอ่อนและสามารถทราบเพศได้ แต่ในประเทศไทยไม่อนุญาตให้ทำ IVF หรือการตรวจพันธุกรรมตัวอ่อนเพื่อเลือกเพศลูกตามความต้องการส่วนบุคคล การตรวจจำเป็นต้องมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์และเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อป้องกันโรคทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศเท่านั้น

  • ตรวจข้อมูลโครโมโซมได้จากอะไร: การตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อนทั้ง 23 คู่ เช่น PGT-A ใช้เพื่อประเมินความผิดปกติของจำนวนโครโมโซม เช่น ภาวะดาวน์ซินโดรม ซึ่งการตรวจนี้ครอบคลุมโครโมโซมเพศด้วย
  • กรณีที่มีความเสี่ยงโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครโมโซมเพศ: หากครอบครัวมีประวัติโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครโมโซมเพศ เช่น โรคฮีโมฟีเลีย โรคกล้ามเนื้อเสื่อมดูเชน แพทย์อาจพิจารณาการตรวจพันธุกรรมตัวอ่อนที่เหมาะสม เพื่อประเมินว่าตัวอ่อนมีความผิดปกติหรือมีความเสี่ยงต่อการถ่ายทอดโรคนั้นหรือไม่

5. ย้ายตัวอ่อนกี่ตัวจึงเหมาะสม? การทำ IVF มีความเสี่ยงหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับความพร้อมของสภาพร่างกายของฝ่ายหญิงและคุณภาพตัวอ่อน โดยทั่วไปแพทย์มักแนะนำให้ย้ายตัวอ่อนครั้งละ 1 ตัว โดยเฉพาะตัวอ่อนที่ผ่านการตรวจโครโมโซมและมีผลปกติ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของการตั้งครรภ์ลูกแฝดและภาวะแทรกซ้อน แม้การทำ IVF จะมีความปลอดภัยสูง แต่ยังอาจมีความเสี่ยง เช่น ภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป (OHSS) ซึ่งอาจทำให้ท้องอืด แน่นท้อง หรือมีน้ำในช่องท้อง รวมถึงภาวะแทรกซ้อนจากการเก็บไข่ เช่น เลือดออกหรือติดเชื้อ ซึ่งพบได้น้อยมาก โดยแพทย์จะปรับแผนและปริมาณยากระตุ้นไข่ให้เหมาะกับแต่ละบุคคล พร้อมติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อลดความเสี่ยงและเพิ่มความปลอดภัยตลอดการรักษา

6. อสุจิน้อยควรเลือก ICSI หรือ IVF?

การมีจำนวนอสุจิน้อยไม่ได้หมายความว่าจำเป็นต้องเลือก ICSI ในทุกกรณี แพทย์จะพิจารณาร่วมกับการเคลื่อนไหว รูปร่าง และคุณภาพโดยรวมของอสุจิ รวมถึงประวัติการรักษาก่อนหน้า หากอสุจิยังมีจำนวนและคุณภาพอยู่ในระดับที่เหมาะสม อาจใช้ IVF แบบดั้งเดิมได้

แต่หากมีภาวะอสุจิน้อยอย่างชัดเจน อสุจิเคลื่อนไหวไม่ดี มีรูปร่างผิดปกติมาก หรือต้องเก็บอสุจิด้วยหัตถการ เช่น PESA หรือ TESE แพทย์อาจพิจารณา ICSI ซึ่งเป็นการคัดเลือกอสุจิที่เหมาะสม 1 ตัว แล้วฉีดเข้าสู่เซลล์ไข่โดยตรง เพื่อช่วยลดข้อจำกัดในขั้นตอนการปฏิสนธิ

อย่างไรก็ตาม เนื่องจาก ICSI ให้โอกาสการปฏิสนธิที่สูงกว่า IVF ดั้งเดิมอย่างชัดเจน แพทย์อาจแนะนำให้เลือกใช้ ICSI เป็นวิธีหลัก และวิธีแรกสำหรับคนไข้ทุกรายที่เข้ารับการรักษาด้วยวิธีการทำเด็กหลอดแก้ว

7. IVF vs ICSI แบบไหนเหมาะกับอายุ 40 ปี อายุ 45 ปี ทำ IVF ได้ไหม?

ผู้หญิงอายุ 40–45 ปียังสามารถทำ IVF ได้ แต่เมื่ออายุมากขึ้น จำนวนและคุณภาพของไข่มักลดลง ทำให้โอกาสได้ตัวอ่อนที่เหมาะสมสำหรับการย้ายและโอกาสตั้งครรภ์ลดลงตามไปด้วย โดยเฉพาะเมื่อใช้ไข่ของตนเอง ดังนั้นการวางแผนรักษาในช่วงวัยนี้จึงควรประเมินหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่ใช่ดูจากอายุเพียงอย่างเดียว

  • อายุ 40–45 ปี ยังทำ IVF ได้: แพทย์จะประเมินความพร้อมของรังไข่ ปริมาณไข่ที่คาดว่าจะเก็บได้ คุณภาพอสุจิ สุขภาพมดลูก รวมถึงประวัติการรักษาก่อนหน้า เพื่อวางแผนว่าควรใช้วิธีใดและคาดหวังผลการรักษาได้มากน้อยเพียงใด
  • อายุไม่ได้เป็นตัวตัดสินว่าต้องเลือก ICSI: หากคุณภาพอสุจิอยู่ในระดับที่เหมาะสม อาจใช้ IVF ได้ แต่หากมีปัจจัยด้านอสุจิอย่างชัดเจน ต้องเก็บอสุจิด้วยหัตถการ หรือเคยมีการปฏิสนธิต่ำหรือไม่เกิดการปฏิสนธิจาก IVF มาก่อน แพทย์อาจพิจารณาใช้ ICSI
  • สิ่งสำคัญคือวางแผนให้เหมาะกับแต่ละคน: ในวัย 40 ปีขึ้นไป โอกาสสำเร็จของการรักษาอาจแตกต่างกันมากในแต่ละคน แพทย์จึงอาจพิจารณาผลตรวจปริมาณไข่สำรอง จำนวนไข่ที่คาดว่าจะได้ คุณภาพอสุจิ และจำนวนตัวอ่อนที่เกิดขึ้น เพื่อกำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

อย่างไรก็ตาม การเลือกสถานพยาบาลถือเป็นหัวใจสำคัญสู่ความสำเร็จในการทำ IVF โดยควรพิจารณาจากความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อน มาตรฐานห้องปฏิบัติการที่มีเทคโนโลยีทันสมัย อัตราความสำเร็จที่โปร่งใส ตลอดจนค่าใช้จ่ายที่เหมาะสมกับงบประมาณ หากคุณมีความกังวลใจเรื่องอายุหรือภาวะมีบุตรยาก สามารถเข้ารับคำปรึกษาและประเมินทางเลือกการรักษาที่เหมาะกับคุณที่สุดได้ที่ ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที.

บทความที่น่าสนใจเกี่ยวกับกับ เด็กหลอดแก้ว และ IVF

  1. การทำ ICSI (อิ๊กซี่) คืออะไร? แตกต่างอย่างไรกับ IVF?
  2. การทำเด็กหลอดแก้ว In Vitro Fertilization (IVF) และ Intracytoplasmic Sperm Injection (ICSI)
  3. การนำตัวอ่อนแช่แข็งฝังในโพรงมดลูก (Frozen Embryo Transfer: FET)

อ้างอิง:

LIVE หมอจิว นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา

นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

ICSI คืออะไร ต่างจาก IVF และ IUI อย่างไร คู่มือสำหรับคนอยากมีลูก มาทำความเข้าใจขั้นตอน ICSI อย่างละเอียด

ในยุคที่เทคโนโลยีทางการแพทย์ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว การรักษาภาวะมีบุตรยากมีทางเลือกที่หลากหลายมากขึ้นสำหรับคู่สมรสที่กำลังเผชิญปัญหา “ภาวะมีบุตรยาก” และกำลังมองหาเทคโนโลยีทางการแพทย์เข้ามาช่วยเติมเต็มครอบครัวให้สมบูรณ์ เชื่อว่าคงเคยได้ยินชื่อของการทำ ICSI, IVF และ IUI ผ่านหูกันมาบ้าง แต่อาจจะยังสับสนว่าแต่ละวิธีมีความแตกต่างกันอย่างไร และแบบไหนถึงจะเหมาะสมกับร่างกายของเรามากที่สุด?

วันนี้ Superior A.R.T. จะพาไปเจาะลึกว่ากระบวนการทำ ICSI คืออะไร มีขั้นตอนอย่างไร พร้อมเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนว่า แตกต่างจากการทำเด็กหลอดแก้วแบบ IVF และการฉีดเชื้อแบบ IUI อย่างไร เพื่อให้คุณมีข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อใช้ในการประกอบการตัดสินใจที่เหมาะสมกับสถานการณ์และความต้องการของตนเอง

ICSI คืออะไร

ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) หรือที่นิยมเรียกกันว่า อิ๊กซี่ คือ เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ขั้นสูงในห้องปฏิบัติการ โดยนักวิทยาศาสตร์จะใช้เข็มขนาดเล็กพิเศษในการคัดเลือกสเปิร์มที่สมบูรณ์และแข็งแรงที่สุดเพียงหนึ่งตัว แล้วฉีดเจาะเข้าในไซโทพลาสซึมของไข่โดยตรง เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ

เทคนิคนี้ถือเป็นนวัตกรรมที่ปฏิวัติวงการรักษาภาวะมีบุตรยาก เพื่อช่วยคู่สมรสโดยเฉพาะในกรณีที่ฝ่ายชายมีปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพของสเปิร์ม เช่น มีจำนวนน้อย เคลื่อนที่ไม่ดี หรือรูปร่างผิดปกติ รวมถึงกรณีที่ต้องเก็บสเปิร์มโดยตรงจากอัณฑะหรือหลอดนำอสุจิด้วยการดูดหรือตัดชิ้นเนื้อ (TESE/PESA) การทำ ICSI จะช่วยเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิสูงขึ้นเมื่อเทียบกับการทำเด็กหลอดแก้วแบบดั้งเดิม (IVF) โดยอัตราความสำเร็จสูงถึง 60% ต่อรอบการรักษา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านอายุของฝ่ายหญิง คุณภาพของไข่และสเปิร์ม รวมถึงสุขภาพโดยรวมของคู่สมรส

ICSI ราคา ค่าใช้จ่าย ประมาณเท่าไหร่

การวางแผนเรื่องงบประมาณเป็นสิ่งสำคัญ ค่าใช้จ่ายในการทำ ICSI ต่อ 1 รอบการรักษา โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 150,000 – 400,000 บาท ซึ่งราคาของแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับแผนการรักษาและบริการเพิ่มเติม เช่น:

  • ค่ายากระตุ้นไข่ และค่าหัตถการเก็บไข่
  • ค่าตรวจวิเคราะห์ระดับฮอร์โมนและให้คำปรึกษา
  • บริการเสริมเพิ่มเติม เช่น การตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อนก่อนการฝังตัว (PGT) หรือบริการฝากแช่แข็งตัวอ่อน

ICSI กับ IVF ต่างกันอย่างไร

การทำเด็กหลอดแก้ว แบบ In-vitro Fertilization หรือที่มักเรียกกันโดยย่อเป็นภาษาอังกฤษว่า IVF คือ วิธีการที่ช่วยให้ครอบครัวที่ไม่สามารถมีบุตรได้เองตามธรรมชาติ สามารถมีบุตรได้ด้วยเทคโนโลยีการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย วิธีนี้แพทย์จะนำไข่ของฝ่ายหญิงและอสุจิที่แข็งแรงของฝ่ายชายมาผสมกันให้การเกิดการปฏิสนธิในห้องปฏิบัติการ เมื่อไข่กับอสุจิปฏิสนธิกันจนกลายเป็น “ตัวอ่อน” และเจริญเติบโตถึงระยะบลาสโตซิสต์ แพทย์ก็จะย้ายตัวอ่อนดังกล่าวกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของฝ่ายหญิงเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ต่อไป

ส่วนกระบวนการ ICSI นั้น มีขั้นตอนกระตุ้นไข่และเก็บไข่ เหมือนกระบวนการ IVF ทุกประการ แต่แตกต่างกันที่วิธีการปฏิสนธิ สำหรับวิธี IVF แบบดั้งเดิมนั้น เซลล์ไข่และอสุจิจะถูกนำไปวางในจานเพาะเลี้ยง เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิกันเองตามธรรมชาติ ส่วนวิธี ICSI แพทย์จะคัดเลือกอสุจิที่มีคุณภาพดีที่สุดเพียงหนึ่งตัว ฉีดเข้าไปในไข่โดยตรงเพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ ข้อได้เปรียบของ ICSI คือช่วยเพิ่มอัตราการปฏิสนธิ เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาภาวะมีบุตรยากระดับรุนแรง ช่วยแก้ปัญหาคุณภาพอสุจิ หรือปัญหาคุณภาพไข่ หรือคู่ที่เคยล้มเหลวจากการทำ IVF แบบมาตรฐาน

ตารางเปรียบเทียบ ICSI vs IVF

กระบวนการทำเด็กหลอดแก้วแบบ IVF (In-Vitro Fertilization) และ ICSI จะมีขั้นตอนเตรียมตัว การกระตุ้นไข่ และการเก็บไข่ที่เหมือนกัน จุดแตกต่างสำคัญเพียงอย่างเดียวคือ “วิธีการปฏิสนธิ” ดังนี้

หัวข้อIVF (In Vitro Fertilization)ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)
หลักการ/
วิธีการ
ปฏิสนธินอกร่างกาย โดยนำอสุจิจำนวนมากมาผสมกับไข่ โดยปล่อยให้อสุจิเจาะไข่เองตามธรรมชาติปฏิสนธินอกร่างกาย โดยใช้เทคนิคพิเศษ คัดเลือกอสุจิที่สมบูรณ์ที่สุดเพียง 1 ตัว แล้วใช้เข็มฉีดเข้าไปในเซลล์ไข่โดยตรง
การปฏิสนธิเลียนแบบการปฏิสนธิตามธรรมชาติ โดยปล่อยให้อสุจิแข่งขันกันเพื่อเจาะเปลือกไข่และเข้าไปปฏิสนธิเองบังคับการปฏิสนธิ นักวิทยาศาสตร์ใช้เครื่องมือคัดเลือกอสุจิ 1 ตัว แล้วฉีดเข้าไปในไข่โดยตรง ข้ามขั้นตอนการเจาะเปลือกไข่
เหมาะกับใคร• ฝ่ายหญิงมีท่อนำไข่ตัน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
• ฝ่ายชายมีคุณภาพอสุจิปกติหรือค่อนข้างดี
• คู่สมรสที่พยายามมีลูกมาหลายปีแต่ยังไม่สำเร็จ
• ฝ่ายชายมีปัญหาอสุจิอย่างรุนแรง เช่น มีจำนวนน้อย เคลื่อนไหวไม่ดี รูปร่างผิดปกติ
• ฝ่ายชายที่เป็นหมัน แต่ยังเก็บอสุจิจากอัณฑะได้ (PESA/TESE)
• เคยทำ IVF แล้วไม่สำเร็จ หรือมีอัตราการปฏิสนธิต่ำ
• ใช้ไข่แช่แข็ง (เปลือกไข่มักจะแข็งกว่าปกติ)
ข้อดี• กระบวนการใกล้เคียงธรรมชาติมากกว่า
• ค่าใช้จ่ายถูกกว่า ICSI
• เพิ่มโอกาสการปฏิสนธิได้สูงกว่า โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีปัญหาอสุจิ
• แก้ปัญหาอสุจิไม่สามารถเจาะไข่เองได้
• สามารถคัดเลือกอสุจิที่ดีที่สุดได้ด้วยสายตา
ข้อเสีย/
ข้อควรพิจารณา
• อาจไม่มีการปฏิสนธิเกิดขึ้นเลยหากอสุจิอ่อนแอและไม่สามารถเจาะไข่ได้
• ไม่สามารถเลือกตัวอสุจิได้
• ค่าใช้จ่ายสูงกว่า IVF แบบมาตรฐาน
• ขั้นตอนซับซ้อน ต้องอาศัยนักวิทยาศาสตร์และเครื่องมือแพทย์ขั้นสูง
• มีความเสี่ยงเล็กน้อยที่ไข่อาจเสียหายจากขั้นตอนการฉีด (แต่น้อยมาก)
อัตราการปฏิสนธิโดยทั่วไปอยู่ที่ 50-70% (ขึ้นอยู่กับคุณภาพของไข่และอสุจิ)สูงกว่า โดยทั่วไปอยู่ที่ 70-85% เพราะเป็นการคัดเลือกและช่วยให้อสุจิเข้าไปผสมกับไข่ได้สำเร็จ

IUI กับ ICSI ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี?

นอกจากการทำเด็กหลอดแก้วแล้ว อีกหนึ่งวิธีที่ได้รับความนิยมคือ IUI (Intrauterine Insemination) โดย IUI และ ICSI เป็นเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน ทั้งในด้านกระบวนการ ความซับซ้อน ค่าใช้จ่าย และกลุ่มผู้ที่เหมาะสม ดังนี้

  • IUI คือ การฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิเองตามธรรมชาติ ภายใน ร่างกาย
  • ICSI คือ การนำไข่และอสุจิออกมาปฏิสนธิกันภายนอกร่างกาย โดยการเลือกและฉีดอสุจิเข้าไปในไข่โดยตรงในห้องปฏิบัติการ แล้วเลี้ยงตัวอ่อนต่อจนถึงระยะ Blastocyst จึงย้ายตัวอ่อนกลับเข้าโพรงมดลูก

ตารางเปรียบเทียบ IUI vs ICSI

หัวข้อIUI (Intrauterine Insemination)ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)
หลักการ/
วิธีการ
คัดเลือกเชื้ออสุจิที่แข็งแรง แล้วฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกในช่วงเวลาที่ไข่ตก เพื่อลดระยะทางและอุปสรรคในการเดินทางของอสุจิการนำไข่และอสุจิมาทำปฏิสนธิกันในห้องแล็บ โดยคัดเลือกอสุจิที่ดีที่สุดเพียง 1 ตัว มาฉีดเข้าเซลล์ไข่ 1 ใบโดยตรงด้วยเข็มขนาดเล็ก แล้วเพาะเลี้ยงจนเป็นตัวอ่อนและย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก
สถานที่ปฏิสนธิภายในท่อนำไข่ (ในร่างกายฝ่ายหญิง)ในห้องปฏิบัติการ (ภายนอกร่างกาย)
ความซับซ้อนของกระบวนการไม่ซับซ้อน ขั้นตอนน้อยกว่า ไม่ต้องเก็บไข่หรือเพาะเลี้ยงตัวอ่อนขั้นตอนมากกว่า ซับซ้อนกว่า ต้องใช้เทคโนโลยีและห้องปฏิบัติการขั้นสูง
เหมาะกับใคร– ฝ่ายชายมีปัญหาเชื้ออสุจิไม่รุนแรง (จำนวนน้อย วิ่งไม่เร็ว แต่ยังพอมีคุณภาพ) 
– ฝ่ายหญิงมีปัญหาเรื่องปากมดลูกหรือมูกที่ปากมดลูก
– มีภาวะมีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ (ชนิดไม่รุนแรง)
– ที่สำคัญคือท่อนำไข่ต้องไม่ตันอย่างน้อย 1 ข้าง
– คู่สมรสที่ยังอายุน้อย
– ฝ่ายชายมีปัญหาเชื้ออสุจิรุนแรง (มีจำนวนน้อยมาก รูปร่างผิดปกติ ไม่เคลื่อนไหว) 
– ฝ่ายชายที่เป็นหมันหรือทำหมัน (ต้องเก็บอสุจิจากอัณฑะ) 
– ฝ่ายหญิงท่อนำไข่ตันทั้งสองข้าง 
– เคยทำ IUI แล้วไม่สำเร็จหลายครั้ง 
– ฝ่ายหญิงมีอายุมาก มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
– ต้องการตรวจคัดกรองโครโมโซมตัวอ่อน (PGT)
อัตราความสำเร็จต่ำกว่า (ประมาณ 10-15% ต่อรอบ  ขึ้นกับอายุและคุณภาพไข่–อสุจิ) สูงกว่า (ประมาณ 50-60% ต่อรอบ ขึ้นอยู่กับอายุฝ่ายหญิง คุณภาพไข่และอสุจิ
ค่าใช้จ่ายถูกกว่า (หลักหมื่นบาทต่อรอบ)สูงกว่ามาก (หลักแสนบาทต่อรอบ)
ข้อดี– ขั้นตอนง่าย เจ็บตัวน้อย
– ค่าใช้จ่ายต่ำ
– ใกล้เคียงการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ
– ใช้ได้แม้ในกรณีที่เชื้ออสุจิมีปัญหามาก
– ควบคุมกระบวนการปฏิสนธิได้
– อัตราสำเร็จสูงกว่า
ข้อจำกัด/
ความเสี่ยง
– ไม่สามารถทำได้หากท่อนำไข่ตัน
– อัตราสำเร็จต่ำกว่า ต้องพึ่งกระบวนการปฏิสนธิในร่างกายเอง
– ไม่เหมาะหากอสุจิหรือไข่มีคุณภาพต่ำมาก
– โอกาสตั้งครรภ์ลูกแฝด (หากมีการกระตุ้นไข่) 
– ขั้นตอนซับซ้อน
– ค่าใช้จ่ายสูง
– ต้องใช้ทีมแพทย์และแล็บเฉพาะทาง
– ภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป (OHSS)
– ความเสี่ยงจากการดมยาสลบเพื่อเก็บไข่

การตัดสินใจว่าจะเลือกรักษาด้วย IUI หรือ ICSI นั้นขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยาก โดยแพทย์จะพิจารณาอย่างรอบด้านจากสาเหตุและปัจจัยของทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง ดังนั้นการเข้ารับการปรึกษากับแพทย์เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อรับการประเมินและคำแนะนำเกี่ยวกับแผนการรักษาที่เหมาะสมและตรงตามความต้องการสำหรับคู่ของคุณมากที่สุด

ICSI คืออะไร IUI IVF ICSI เลือกอะไรดี

ขั้นตอนการทํา ICSI อย่างละเอียด

1. เริ่มปรึกษาแพทย์ (Consultation)

เมื่อไหร่: เมื่อคุณสะดวกในการทำนัดหมาย ซึ่งจะเป็นช่วงไหนของเดือนก็ได้

ใช้เวลานานแค่ไหน: 45 – 60 นาที

แพทย์ซักประวัติอย่างละเอียด ทั้งประวัติสุขภาพ การมีประจำเดือน การตั้งครรภ์/แท้งในอดีต การรักษาที่เคยทำ และยาที่ใช้อยู่ หลังจากนั้นแพทย์จะตรวจร่างกายอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็น การตรวจอัลตราซาวน์มดลูกและรังไข่ การเจาะเลือดตรวจระดับฮอร์โมน และการตรวจอื่นๆ ที่จำเป็นตามดุลยพินิจของแพทย์ ส่วนฝ่ายชาย จะตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อ (semen analysis) เพื่อประเมินจำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่างของอสุจิ หลังจากนั้นแพทย์จะอธิบายผลตรวจและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม พร้อมแนะนำการเตรียมตัวก่อนเริ่มขั้นตอนกระตุ้นไข่ในครั้งต่อไป (เช่น แนวทางดูแลสุขภาพ การงดเว้นบางพฤติกรรม และกำหนดวันนัดหมาย)

2. ระยะกระตุ้นรังไข่ (Ovarian Stimulation Phase)

เมื่อไหร่: วันที่ 2 หรือ 3 ของรอบการมีประจำเดือน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 10 – 12 วัน

หลังจากได้รับการตรวจร่างกายและเตรียมความพร้อมเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ การกระตุ้นรังไข่ ซึ่งในขั้นตอนที่สำคัญนี้ ฝ่ายหญิงจะต้องฉีดยาฮอร์โมนทุกวัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 2 หรือ 3 ของรอบเดือน เป็นเวลา 9-12 วัน เพื่อกระตุ้นฟองไข่ (follicle) หลายใบในรังไข่ให้โตพร้อมกัน 

ในร่างกายของเพศหญิงจะมีฟองไข่อยู่มากมาย ในแต่ละฟองจะมี “Oocyte” หรือเซลล์ไข่อยู่ภายใน โดยปกติในแต่ละรอบเดือน ฟองไข่และเซลล์ไข่จำนวนหนึ่งจะเจริญเติบโตและอาจจะมีเพียงหนึ่งในนั้นที่จะกลายเป็นไข่ที่โตเต็มวัย โดยเป้าหมายของการกระตุ้นไข่นี้ เพื่อให้ฟองไข่ที่พร้อมโตในรอบเดือนนั้นๆ โตขึ้นพร้อมกันหลายใบ เพื่อเพิ่มโอกาสในการเก็บไข่ให้ได้มากที่สุด ซึ่งมีความสำคัญอย่างมากต่อการปฏิสนธิและการเลือกตัวอ่อนที่มีคุณภาพที่สุดในขั้นตอนการเก็บไข่ (egg retrieval)  

ในระหว่างนี้ แพทย์จะนัดตรวจติดตามการตอบสนองของรังไข่ โดยให้มาตรวจเลือดและอัลตราซาวด์ที่คลินิกทุก ๆ 3-4 วัน แพทย์อาจปรับขนาดหรือชนิดยาที่ใช้ตามการตอบสนองของร่างกาย ใช้เวลาในการฉีดยาประมาณ 9-12 วัน เมื่อฟองไข่เจริญเติบโตจนมีขนาดที่เหมาะสมแล้ว แพทย์จะให้ฉีดยากระตุ้นการตกไข่ (trigger shot) ที่เป็นฮอร์โมน human chorionic gonadotropin (hCG) หรือ Triptoreline (Diphereline or Decapeptyl) เพื่อกระตุ้นให้ไข่สุกและหลุดออกจากผนังของฟองไข่ พร้อมสำหรับการเก็บไข่ในขั้นตอนต่อไป

3. ขั้นตอนการเก็บไข่ ICSI และเก็บน้ำเชื้ออสุจิ

เมื่อไหร่: 34 – 36 ชั่วโมงหลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

หลังการฉีดยากระตุ้นให้ไข่ตก 34-36 ชั่วโมง แพทย์จะเริ่มกระบวนการเก็บไข่ โดยอัลตราซาวนด์เพื่อหาฟองไข่ และใช้เข็มขนาดเล็กสอดผ่านผนังช่องคลอดเข้าไปในฟองไข่และดูดเก็บไข่ออกมา โดยตลอดการทำหัตถการนี้ จะได้รับการวางยาสลบ จึงไม่รู้สึกเจ็บปวดใดๆ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที

โดยปกติแล้วแนะนำให้ฝ่ายชายเก็บอสุจิในวันเดียวกับวันที่ฝ่ายหญิงมาเก็บไข่ที่คลินิก หากไม่สะดวกในวันดังกล่าว สามารถมาเก็บอสุจิไว้ก่อนล่วงหน้า และแช่แข็งไว้ แล้วนำมาละลายใช้ในวันเก็บไข่

การเก็บน้ำเชื้อแนะนำให้ทำโดยการช่วยตัวเอง เพื่อเลี่ยงการปนเปื้อนจากน้ำลายหรือน้ำหล่อลื่นช่องคลอดที่อาจมีแบคทีเรียปะปนอยู่ และอาจส่งผลต่อการปฏิสนธิ (fertilization) หรือการเพาะเลี้ยง หลังจากเก็บน้ำอสุจิเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็ส่งน้ำเชื้อให้นักวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการ เพื่อเตรียมน้ำอสุจิต่อไป

นักวิทยาศาสตร์จะนำน้ำอสุจิมาพักไว้ประมาณ 30 นาที เพื่อให้น้ำอสุจิละลายตัวให้เหลวก่อน จากนั้นจะทำการปั่นล้างเพื่อเอาอสุจิที่ไม่เคลื่อนไหวและเศษเซลล์ต่างๆ ในน้ำอสุจิออก และทำการวิเคราะห์คุณภาพน้ำอสุจิ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยตัดสินว่าจะทำเด็กหลอดแก้วควรใช้วิธีปฏิสนธิด้วยวิธี IVF หรือ ICSI  หากผลตรวจของน้ำอสุจิเป็นปกติทั้งจำนวน ตัววิ่งดี ถึงจะทำ IVF แต่หากผลตรวจของน้ำอสุจิมีคุณภาพต่ำกว่าค่ามาตรฐาน แพทย์จะแนะนำให้ใช้วิธี ICSI เพื่อเพิ่มโอกาสให้ไข่และอสุจิปฏิสนธิได้มากขึ้น

สำหรับการปฏิสนธิด้วยวิธี IVF อสุจิจะเข้าไปปฏิสนธิกับไข่เอง ส่วนวิธี ICSI นักวิทยาศาสตร์จะคัดเลือกอสุจิตัวที่แข็งแรงหนึ่งตัวฉีดเข้าไปในไข่ที่โตเต็มวัยโดยตรงเพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ วิธี ICSI นี้ใช้เวลานานกว่าวิธี IVF และต้องทำโดยนักวิทยาศาสตร์ที่มีความเชี่ยวชาญ

4. การปฏิสนธิแบบ ICSI

เมื่อไหร่: หลังการเก็บไข่และอสุจิ

ใช้เวลานานแค่ไหน: 24 ชั่วโมง

ในกรณีที่ควรใช้ ICSI เป็นวิธีช่วยปฏิสนธิ นักวิทยาศาสตร์จะคัดเลือกตัวอสุจิที่มีคุณภาพดีที่สุด ฉีดเข้าไปในไข่แต่ละใบที่โตเต็มที่แล้ว แทนการปล่อยให้ไข่และอสุจิปฏิสนธิกันเองในจานเพาะเลี้ยงตามกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว IVF แบบปกติ เมื่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว ในเช้าวันรุ่งขึ้นนักวิทยาศาสตร์จะตรวจว่ามีการปฏิสนธิหรือไม่ ซึ่งไข่ที่ปฏิสนธิกับอสุจิสำเร็จแล้วจะเรียกว่า “ตัวอ่อน”

5. การเลี้ยงตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากปฏิสนธิ

ใช้เวลานานแค่ไหน: 5-7 วัน

หลังจากที่ไข่และอสุจิปฏิสนธิจนกลายเป็น ‘ตัวอ่อน’ แล้ว ตัวอ่อนจะถูกเลี้ยงในห้องปฏิบัติการเป็นเวลา 5 – 7 วัน จนพัฒนาและเติบโตถึงระยะบลาสโตซิสต์ พร้อมที่จะย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก สำหรับตัวอ่อนที่ไม่สามารถเติบโตถึงระยะบลาสโตซิสต์นั้น มักบ่งชี้ว่าเป็นตัวอ่อนที่ไม่แข็งแรง มีโอกาสฝังตัวในมดลูกต่ำ จึงไม่เหมาะสมสำหรับย้ายกลับไปสู่โพรงมดลูก

กระบวนการเลี้ยงตัวอ่อนเป็นขั้นตอนที่ซับซ้อน และละเอียดอ่อนมาก ต้องอาศัยนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อน (Embryologist) ที่มีประสบการณ์และความชำนาญการในการใช้อุปกรณ์เทคนิคขั้นสูง รวมถึงการจัดการสภาพแวดล้อมในห้องปฏิบัติการให้เหมาะแก่การเติบโตของตัวอ่อน

ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เราใช้ GERI-Time-Lapse Incubator เทคโนโลยีตู้เลี้ยงตัวอ่อนรุ่นใหม่ล่าสุด โดยตัวอ่อนแต่ละตัวจะถูกเลี้ยงในห้องแยกอิสระ ที่ติดตั้งระบบกล้องถ่ายภาพจุลทรรศน์คุณภาพสูง บันทึกภาพพัฒนาการของตัวอ่อนแบบต่อเนื่องตลอดเวลา โดยไม่ต้องขยับจานเพาะเลี้ยงหรือตัวอ่อนเลย แต่ละจานเพาะเลี้ยงเป็นอิสระแยกขาดจากกัน ทำให้สามารถควบคุมและปรับสภาวะแวดล้อมของการเพาะเลี้ยงให้เหมาะสมกับตัวอ่อนแต่ละตัวได้ การใช้ตู้เลี้ยงระบบแยกเลี้ยงนี้ช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์เนื่องจากตัวอ่อนสามารถเจริญเติบโตในสภาวะแวดล้อมที่คงที่ ไม่ถูกรบกวน ดูข้อมูลเพิ่มเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงตัวอ่อนของเรา คลิกที่นี่

6. การใส่ตัวอ่อน ICSI

เมื่อไหร่: หลังกระบวนการเพาะเลี้ยงตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 2-4 ชั่วโมง

ในขั้นตอนสุดท้าย แพทย์และนักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนจะเลือกตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์ที่คุณภาพดี เพื่อย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูกให้พัฒนาเป็นทารกต่อไป

โดยในขั้นตอนนี้ นักวิทยาศาสตร์เพาะเลี้ยงตัวอ่อนจะใส่ตัวอ่อนลงในท่อขนาดเล็กที่เรียกว่าสายย้ายตัวอ่อน จากนั้นแพทย์จะสอดสายดังกล่าวเข้าทางปากมดลูกเข้าไปในโพรงมดลูก และปล่อยตัวอ่อนเข้าไปฝังตัวที่ผนังมดลูกและเริ่มเจริญเติบโต

หลังจากย้ายตัวอ่อน แนะนำให้พักผ่อนและดูแลสุขภาพตามคำแนะนำของแพทย์ โดยทั่วไปจะทดสอบการตั้งครรภ์ด้วยการเจาะเลือด (β-hCG test) ประมาณ 7–10 วัน หลังการย้ายตัวอ่อน และสามารถมาตรวจอัลตราซาวด์ได้ในอีก 2 สัปดาห์ต่อมาเพื่อยืนยันการตั้งครรภ์

7. การแช่แข็งตัวอ่อน

เมื่อไหร่: หลังจากกระบวนการย้ายตัวอ่อน

ใช้เวลานานแค่ไหน: 1-2 ชั่วโมง

ตัวอ่อนที่แข็งแรงสมบูรณ์ที่ยังไม่ได้ทำการย้ายตัวอ่อน สามารถแช่แข็งตัวอ่อนเก็บไว้ใช้ในอนาคตได้ โดยใช้เทคนิค ‘Vitrification’ ซึ่งเป็นการลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วเพื่อป้องกันการเกิดผลึกน้ำแข็ง (ice crystals) ในเซลล์ตัวอ่อน ที่อาจทำให้เกิดความเสียหายของตัวอ่อน ตัวอ่อนจะถูกเก็บรักษาและคงคุณภาพไว้ได้อย่างยาวนาน หากเก็บรักษาไว้ในห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐานสูง ซึ่งจะมีการควบคุมและติดตามปริมาณไนโตรเจนเหลว ตลอดจนตรวจเช็คความสมบูรณ์ของอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ เมื่อถึงเวลาที่พร้อมตั้งครรภ์อีกครั้ง ก็สามารถนำตัวอ่อนแช่แข็งมาละลายและนำมาใช้ได้โดยไม่กระทบต่อคุณภาพ

สำหรับใครที่มองหาว่า ทำ ICSI ที่ไหนดี ที่ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. (Superior A.R.T.) มีข้อดีที่โดดเด่นคือ เทคโนโลยีห้องปฏิบัติการและนวัตกรรมระดับสากลจากประเทศออสเตรเลีย มีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยอย่างตู้เลี้ยงตัวอ่อน Geri และมีความเชี่ยวชาญสูงในการตรวจคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT) มาใช้เพื่อคัดเลือกตัวอ่อนที่มีศักยภาพสูงสุด ประกอบกับทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ที่มีประสบการณ์และความชำนาญสูง นอกจากนั้นยังพร้อมให้คำปรึกษาเกี่ยวกับภาวะการมีบุตรยาก การฝากไข่ และการแช่แข็งไข่ เพื่อช่วยคุณวางแผนการมีบุตรได้อย่างมั่นใจในอนาคต

ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับการทำ ICSI

อ้างอิง:

  • https://thaisuperiorart.com/assisted-reproductive-technology/pgt/pgt-a/
  • https://thaisuperiorart.com/assisted-reproductive-technology/pgt/pgt-m/
  • https://www.sciencedaily.com/releases/2018/12/181215141333.htm
  • https://www.msdmanuals.com/home/fundamentals/genetics/genes-and-chromosomes
  • https://byjus.com/biology/difference-between-gene-and-chromosome/
  • https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/x-chromosome-linked-disorder
  • https://www.fertstert.org/article/S0015-0282(99)00319-2/fulltext
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3455541/
  • https://sciencenordic.com/denmark-dna-fertility/children-of-older-mothers-face-greater-risk-of-hereditary-disease/1410021
LIVE หมอจิว นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา

นพ. สิริเชษฐ์ อเนกพรวัฒนา
สูตินรีแพทย์ ผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และภาวะมีบุตรยาก

ประวัติแพทย์ นัดหมายแพทย์

เลือกเพศลูก ทางเลือกเพื่อป้องกันโรคทางพันธุกรรม และส่งต่อสุขภาพที่ดีให้ลูกน้อย

โรคทางพันธุกรรมที่รุนแรงบางโรค (Genetic disorders) เกิดจากความผิดปกติของยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศ (Sex chromosome) ไม่ว่าจะเป็นโครโมโซม X หรือ Y การเลือกเพศลูก (Sex Selection) จึงอาจเป็นวิธีการสำคัญสำหรับครอบครัวที่มีประวัติโรคพันธุกรรมที่ถ่ายทอดผ่านโครโมโซมเพศ การกำหนดเพศลูกจึงช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันการถ่ายทอดโรคพันธุกรรมนั้นๆ สู่บุตรได้

สำหรับพ่อแม่ที่เป็นพาหะของโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวกับโครโมโซมเพศ และไม่ต้องการส่งต่อความผิดปกตินั้นให้กับลูก การเลือกเพศลูกจึงอาจเป็นทางเลือกการรักษาที่เหมาะสม บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจว่าเทคโนโลยีการกำหนดเพศลูกสามารถช่วยป้องกันการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมในครอบครัวได้อย่างไร เพื่อให้มีโอกาสได้บุตรที่สมบูรณ์แข็งแรง

โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมคืออะไร

สำหรับคำถามที่ว่า โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม หมายถึง อะไรบ้างนั้น โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม คือ กลุ่มโรคที่เกิดจากความผิดปกติของสารพันธุกรรม หรือดีเอ็นเอ (DNA) ที่อยู่ในแทบทุกเซลล์ของร่างกายมนุษย์ ทำหน้าที่เปรียบเสมือนพิมพ์เขียวกำหนดการทำงานในทุกๆ ส่วนของร่างกายดีเอ็นเออยู่ในโครโมโซม (Chromosome) ซึ่งมี 46 แท่ง โดยจับกันเป็นคู่ๆ ทั้งหมด 23 คู่ โดย 22 คู่แรก เรียกว่าโครโมโซมออโตโซม (Autosomal Chromosomes) และคู่สุดท้าย คือ โครโมโซมเพศ (Sex Chromosomes) ภายในโครโมโซมยังประกอบด้วย ยีน (Gene) หรือหน่วยพันธุกรรมพื้นฐานที่ควบคุมการสร้างโปรตีนต่างๆ ที่จำเป็นต่อร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างของร่างกาย โปรตีนที่ผลิตฮอร์โมนและเอนไซม์ (เช่น อินซูลิน) ยีนยังทำหน้าที่ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม เช่น สีตา สีผม หรือรูปร่าง อย่างไรก็ตาม หากเกิดความผิดปกติที่ระดับยีน หรือมีการกลายพันธุ์ของยีน (Mutation) อาจส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะหรือระบบต่างๆ ในร่างกาย จนก่อให้เกิด “​​โรคทางพันธุกรรม (Genetic Disorder)”

การกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมอาจเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย เช่น เกิดขึ้นตั้งแต่ก่อนการปฏิสนธิระหว่างไข่และอสุจิ, เกิดขึ้นระหว่างการแบ่งเซลล์ของตัวอ่อน หรือการถ่ายทอดมาจากพ่อหรือแม่ที่เป็นพาหะของยีนที่ผิดปกติ ซึ่งอาจจะแสดงอาการ หรือไม่แสดงอาการก็ได้

โรคทางพันธุกรรมมีอะไรบ้าง

เราสามารถแบ่งโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ พร้อมตัวอย่างที่พบบ่อย ดังนี้

1. โรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนเดี่ยว (Single-Gene Disorders)

เกิดจากความผิดปกติหรือการกลายพันธุ์ (Mutation) ของยีนเพียงยีนเดียว โรคกลุ่มนี้สามารถแบ่งตามลักษณะการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้อีก ตัวอย่างโรคที่พบบ่อย ได้แก่ โรคธาลัสซีเมีย (Thalassemia), โรคฮีโมฟีเลีย (Hemophilia) หรือโรคเลือดไหลไม่หยุด, โรคซิสติก ไฟโบรซิส (Cystic Fibrosis), โรคคนเผือก (Albinism) และภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD

2. โรคที่เกิดจากความผิดปกติของโครโมโซม (Chromosomal Disorders)

เกิดจากความผิดปกติของจำนวนหรือโครงสร้างของโครโมโซม เช่น โครโมโซมเกิน โครโมโซมขาด หรือสลับตำแหน่ง ตัวอย่างโรคที่พบบ่อย ได้แก่ กลุ่มอาการดาวน์ (Down Syndrome), กลุ่มอาการเอ็ดเวิร์ด (Edwards Syndrome), กลุ่มอาการเทอร์เนอร์ (Turner Syndrome) และกลุ่มอาการไคลน์เฟลเตอร์ (Klinefelter Syndrome)

โรคที่เกิดจากโครโมโซมเพศ : เพศของทารกเกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางพันธุกรรมอย่างไร?

ปกติแล้วเพศหญิงมีโครโมโซมเพศเป็นโครโมโซม X สองแท่ง (XX) ส่วนเพศชายมีโครโมโซม X หนึ่งแท่งและโครโมโซม Y หนึ่งแท่ง (XY) ทารกจะได้รับโครโมโซม X หนึ่งแท่งจากแม่ และ X หรือ Y จากพ่อ หากได้รับโครโมโซม Y (XY) จะเป็นลูกชาย หากได้รับโครโมโซม X (XX) จะเป็นลูกสาว

หากยีนที่กลายพันธุ์อยู่บนโครโมโซมเพศ จะส่งผลกระทบเจาะจงกับเพศของทารกต่างจากความผิดปกติบนโครโมโซมออโตโซม โดยเฉพาะในกรณีดังต่อไปนี้

  • หากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X ของแม่ ลูกชายมีโอกาสเกิดโรคทางพันธุกรรม โครโมโซมเพศจะสูงและรุนแรงกว่า เนื่องจากลูกชายมีโครโมโซม X เพียงแท่งเดียว คือ XY ในขณะที่ลูกสาวมีโครโมโซม X สองแท่ง คือ XX ทำให้เป็นพาหะของโรคเสมอคือมีแท่งหนึ่งผิดปกติ อีกแท่งยังปกติ จึงมีอาการรุนแรงของโรคที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศน้อยกว่าหรือไม่แสดงอาการเลย
  • สำหรับกรณีของพ่อที่มีความผิดปกติบนโครโมโซม แต่ไม่ได้มีอาการของโรคที่รุนแรงจนไม่สามารถมีบุตรได้ แบ่งออกเป็น 2 กรณี ดังนี้:
  • หากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X ของพ่อ ลูกสาวทุกคนจะเป็นพาหะของโรค ส่วนลูกชายทุกคนจะไม่ได้รับการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมจากพ่อ เพราะได้โครโมโซม X ปกติจากแม่ และ Y ที่ปกติจากพ่อ
  • หากความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม Y ของพ่อ ลูกชายทุกคนจะได้รับความผิดปกติบนโครโมโซมเพศของพ่อ ส่วนลูกสาวไม่ได้รับผลกระทบ

ความผิดปกติดังกล่างนี้ไม่ว่าจะเกิดบนโครโมโซมของแม่หรือบนโครโมโซมเพศของพ่อ การตรวจคัดกรองโครโมโซมของตัวอ่อนก่อนฝังตัวแบบ PGT for Aneuploidies (PGT-A) ด้วยเทคนิค NGS (Next Generation Sequencing) เพื่อวิเคราะห์โครโมโซมทั้ง 23 คู่ และเลือกเพศของตัวอ่อน ก็จะช่วยป้องกันการส่งต่อโรคทางพันธุกรรมและเพิ่มโอกาสให้ได้บุตรที่แข็งแรง

X linked recessive โรคอะไรบ้าง

ตัวอย่างโรคที่เกิดจากยีนด้อยบนโครโมโซม X ที่พบได้บ่อย ได้แก่

  • โรคตาบอดสี ชนิดสีแดง-เขียว (Red-Green Color Blindness)
  • โรคฮีโมฟีเลีย (Hemophilia) หรือโรคเลือดออกง่ายหยุดยาก เป็นความผิดปกติเกี่ยวกับการหยุดเลือดที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ทำให้เลือดไม่สามารถแข็งตัว นำไปสู่ภาวะเลือดออกอย่างรุนแรง หากควบคุมไม่ได้อาจจะนำไปสู่ความพิการหรือเสียชีวิตได้
  • โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ชนิดดูเชน หรือโรคกล้ามเนื้อลีบดูเชน (Duchenne Muscular Dystrophy, DMD) เป็นความผิดปกติของกล้ามเนื้อ ผู้ป่วยจะมีกล้ามเนื้อลีบ อ่อนแรง เคลื่อนไหวลำบาก และเสียชีวิตได้
  • โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด (X-linked Agammaglobulinemia หรือ XLA) มีผลต่อความสามารถของร่างกายในการต่อสู้กับการติดเชื้อ
  • โรคอัลพอร์ตหรือโรคไตอักเสบทางพันธุกรรม (Alport Syndrome) เป็นโรคที่มีความผิดปกติที่หลอดเลือดฝอยในไต ร่วมกับมีการสูญเสียการได้ยิน และการมองเห็น
  • Charcot-Marie-Tooth (CMT) กลุ่มโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบประสาทส่วนปลาย ซึ่งจะส่งผลต่อการเคลื่อนไหวและการรับความรู้สึก ผู้ป่วยจะมีอาการชาหรือไม่มีความรู้สึกบริเวณมือ แขน และเท้า มีการเดินที่ผิดปกติ เท้ามีลักษณะงุ้มลงหรือแบนมาก โดยอาการผิดปกติมักจะเริ่มต้นบริเวณเท้าก่อนจะส่งผลกระทบต่อแขนและมือในที่สุด
  • โรคแฟเบร (Fabry) เป็นภาวะการขาดเอนไซม์บางชนิด ที่สามารถสร้างความเสียหายให้แก่อวัยวะภายใน เช่น หัวใจ ปอด ไต ช่องท้อง ระบบประสาท และสมอง และปรากฏอาการแทรกซ้อนอย่างรุนแรง จนนำไปสู่การเสียชีวิตได้

Y linked inheritance โรคอะไรบ้าง

โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของโครโมโซม Y พบไม่ได้บ่อยมากนัก เนื่องจากโครโมโซม Y เป็นโครโมโซมขนาดเล็กซึ่งมียีนที่เกี่ยวข้องบนโครโมโซมน้อย นอกจากนี้หากมีความผิดปกติบนโครโมโซม Y มักทำให้ฝ่ายชายเป็นหมันหรือมีความผิดปกติทางการพัฒนาทางเพศ ทำให้ไม่สามารถถ่ายทอดไปยังบุตรหลานได้ ดังนั้นความผิดปกติบนโครโมโซม Y ส่วนใหญ่มักเกิดจากการกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นใหม่ (Denovo Mmutation) ซึ่งตัวอย่างความผิดปกติ ได้แก่

  • ภาวะมีบุตรยากอันเนื่องมาจากความผิดปกติของโครโมโซม Y (Y Chromosome Microdeletions) คือแขนยาวของ Y chromosome ขาดหายไปบางส่วน ส่งผลให้มีปัญหาการสร้างอสุจิ มีน้ำเชื้อน้อย หรือเป็นหมัน ภาวะนี้สามารถถ่ายทอดโรคไปที่ลูกชายได้
  • โรค Swyer Syndrome ผู้ป่วยจะมีความผิดปกติของอวัยวะสืบพันธุ์
  • โรคมนุษย์หมาป่า (Hypertrichosis หรือ Werewolf Syndrome) ผู้ป่วยจะมีการเจริญของขนที่ผิดปกติทั่วร่างกาย

หากเป็นกลุ่มโรคที่ความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม X (X-linked) เพศชายจะได้รับผลกระทบมากกว่าเพศหญิง ส่วนโรคที่ความผิดปกติอยู่บนโครโมโซม Y (Y-linked) จะมีเพียงเพศชายเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากเพศหญิงไม่มีโครโมโซม Y

วิธีเลือกเพศลูกในปัจจุบัน

ปัจจุบัน เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproductive Technology: ART) ได้ถูกพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง คู่สมรสจึงไม่จำเป็นต้องรอจนฝ่ายหญิงตั้งครรภ์แล้วถึงมาตรวจความผิดปกติทางพันธุกรรม แต่สามารถตรวจคัดกรองความผิดปกติของโครโมโซมตัวอ่อนตั้งแต่ก่อนการฝังตัว ด้วยเทคโนโลยี Pre-implantation Genetic Testing (PGT) ที่มีความถูกต้องแม่นยำสูง เพื่อตรวจหาความผิดปกติทางพันธุกรรม ความผิดปกติของโครโมโซม รวมถึงเพศของตัวอ่อน ทำให้สามารถคัดเลือกตัวอ่อนที่ดีที่สุด เพื่อป้องกันการถ่ายทอดของโรคทางพันธุกรรม เพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ ได้ลูกที่แข็งแรงปราศจากโรคพันธุกรรม โดยเทคนิค PGT จะใช้ร่วมกับกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว IVF/ ICSI (อิ๊กซี่) คุณสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับประเภทของ PGT ได้ที่นี่

การเลือกเพศลูก IVF และการเลือกเพศลูก ICSI ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญของนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านการเลี้ยงตัวอ่อน (Embryologist) และนักวิทยาศาสตร์ด้านพันธุศาสตร์ (Geneticist) ร่วมกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ทั้งนี้การกำหนดเพศลูก ราคาค่าใช้จ่ายจะแบ่งเป็นหลายส่วน และอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคลินิกหรือสภาพร่างกายของผู้เข้ารับการรักษา โดยทั่วไป กระบวนการทั้งหมดจะมีค่าใช้จ่ายประมาณ 400,000 – 700,000 บาท หรืออาจสูงกว่านั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่างประกอบกัน

ใครควรกังวลเกี่ยวกับความผิดปกติทางพันธุกรรมบนโครโมโซมเพศ?

คู่สมรสที่มีความเสี่ยงต่อการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครโมโซมเพศ ได้แก่

  • คู่สมรสที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งคู่ เป็นพาหะของโรคทางพันธุกรรมชนิด X-linked และ/หรือ Y-linked
  • คู่สมรสที่มีประวัติครอบครัวเกี่ยวกับโรคทางพันธุกรรม
  • คู่สมรสที่สงสัยว่าตนเองอาจเป็นพาหะของโรคทางพันธุกรรม

คู่สมรสเหล่านี้อาจกังวลว่าความผิดปกติทางพันธุกรรมอาจถูกถ่ายทอดไปยังบุตร ดังนั้นการปรึกษาแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และพันธุศาสตร์จึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อประเมินความเสี่ยงและหาแนวทางป้องกันหรือลดความเสี่ยงดังกล่าว โดยในบางกรณีที่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ แพทย์อาจแนะนำการเลือกเพศบุตร ร่วมกับการรักษาด้วย IVF/ICSI 

ควรเริ่มต้นอย่างไรดีหากมีความกังวล?

  1. นัดพบแพทย์ ที่คลินิกผู้มีบุตรยากหรือคลินิกเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่มีประสบการณ์ด้านการวินิจฉัยพันธุกรรมตัวอ่อน
  2. พูดคุยกับแพทย์ เกี่ยวกับความกังวล ประวัติสุขภาพของทั้งสองฝ่าย รวมถึงประวัติครอบครัว
  3. รับคำแนะนำ จากแพทย์เกี่ยวกับทางเลือกและแนวทางในการรักษาที่เหมาะสม เช่น การตรวจพันธุกรรม การทำ IVF/ICSI ร่วมกับการตรวจคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT) หรือการเลือกเพศบุตรเพื่อป้องกันการถ่ายทอดโรค

ซูพีเรีย เอ.อาร์.ที. เป็นคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากที่ให้บริการด้านเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ ทั้งการทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) และการตรวจคัดกรองพันธุกรรมตัวอ่อน (PGT) เรามีห้องปฏิบัติการเลี้ยงตัวอ่อน และห้องปฏิบัติการทางพันธุศาสตร์ที่ได้มาตรฐานระดับสากล พร้อมทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญมากประสบการณ์ในการตรวจคัดกรองโรคทางพันธุกรรม เพื่อช่วยให้ทุกครอบครัวได้บุตรที่ปลอดโรค ด้วยนวัตกรรมและความชำนาญการด้านตรวจคัดกรองพันธุกรรมของเรา จึงสามารถช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จในการตั้งครรภ์ และลดความเสี่ยงจากความผิดปกติทางพันธุกรรม ซึ่งเป็นการมอบโอกาสในการสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์แก่คู่รักที่ต้องการมีบุตร

บทสรุป

การเลือกเพศลูกไม่ได้เป็นเรื่องของความชอบส่วนตัว แต่ในหลายกรณีถูกพิจารณานำมาใช้ด้วยเหตุผลทางการแพทย์ เพื่อป้องกันการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครโมโซมเพศ การปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจึงเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้คู่สมรสได้รับคำแนะนำที่ถูกต้อง และสามารถวางแผนการมีบุตรได้อย่างมั่นใจ เพื่อให้บุตรมีสุขภาพที่แข็งแรงที่สุด

อ้างอิง